Những ngày sát Tết trên biển (Bài 3): Giữ an toàn cho mỗi hải trình

Sau hai ngày theo chân những người lính nơi bếp lửa giữa trùng khơi, tôi bước sang ngày thứ ba bằng một hành trình đi vào bên trong con tàu. Bởi để một con tàu vững vàng giữa biển đêm, không chỉ cần ý chí, mà cần cả một tập thể những người âm thầm giữ nhịp. 

Những ngày sát Tết trên biển (Bài 2): Bếp lửa giữa trùng khơi

Từ boong tàu Cảnh sát biển 8005, tôi xuống xuồng cứu hộ để chuyển sang tàu Cảnh sát biển 8001 đang cơ động song song trên vùng biển giáp ranh. Sóng đánh dồn dập. Mỗi cú nhấc lên, hạ xuống của xuồng đều khiến người đứng phải ghì chặt tay vào thành.

Nước biển lạnh buốt tạt lên mặt. Tiếng máy, tiếng gió, tiếng sóng va vào nhau thành một thứ âm thanh đặc quánh của biển đêm. Chuyển tàu giữa trùng khơi chưa bao giờ là việc “thủ tục”, đó là sự phối hợp chính xác đến từng nhịp.

Những ngày sát Tết trên biển (Bài 1): Tàu vẫn ra khơi

Chỉ khi đặt chân lên boong tàu 8001, tôi mới cảm nhận rõ sự khác biệt: phía trước là biển đêm đen thẫm, phía sau là cả một hệ thống vận hành đang hoạt động không ngừng nghỉ.

Trong buồng lái, ánh sáng được hạ xuống mức vừa đủ. Không phải để tạo không khí, mà để giữ tầm nhìn. Thiếu tá Lưu Xuân Lộc - nhân viên hàng hải, người trực tiếp điều khiển tàu vẫn giữ ánh mắt cố định vào hải trình.

Trước anh, màn hình định vị hiển thị những chấm sáng nhỏ, mỗi chấm là một con tàu đang di chuyển trong bán kính an toàn mong manh giữa biển đêm. Anh nói với tôi về việc quan sát, về cách điều chỉnh ánh sáng, về nguyên tắc nhìn từ vùng tối ra ngoài sáng để không bị lóa. Những chi tiết tưởng chừng nhỏ, nhưng giữa biển khơi, “nhỏ” và “an toàn” không bao giờ tách rời nhau.

“Vấn đề quan sát phụ thuộc vào khả năng của đồng chí. Ví dụ nhìn từ khu vực tối ra khu vực ánh sáng bên ngoài thì sẽ dễ quan sát hơn. Đây là vấn đề đảm bảo an toàn cho con tàu khi hành trình cơ động và quan sát, nắm bắt các mục tiêu xung quanh như phao, lưới. Khi cường độ ánh sáng thấp, chúng ta nhìn từ chỗ tối ra ngoài ánh sáng sẽ rõ hơn, đảm bảo hành trình an toàn, tránh xảy ra những vấn đề không đáng có".

Mười ba năm gắn bó với con tàu được Hà Lan sản xuất và chuyển giao công nghệ, Thiếu tá Lộc thuộc từng hệ thống điều khiển. Ngày đầu tiếp cận, mọi bảng hướng dẫn đều bằng tiếng nước ngoài. Không dễ nhưng sự kiên trì trong huấn luyện đã biến những dãy ký tự xa lạ thành thao tác thuần thục.

Với anh, mỗi ca trực không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật. Đó là trách nhiệm giữ khoảng cách an toàn giữa những con tàu, giữ cho một đêm biển không xảy ra va chạm, giữ cho một chuyến hải trình được tiếp nối trọn vẹn.

“Khi thực hiện nhiệm vụ, bất kể tình huống nào xảy ra, tôi luôn thao tác cụ thể, tỉ mỉ, chính xác, đảm bảo đúng yêu cầu nhiệm vụ, tránh sai sót. Tôi rất vinh dự là một trong những thành viên đầu tiên đi nhận con tàu, đã 13 năm công tác và cống hiến. Tôi xác định là người chiến sĩ Cảnh sát biển, đó là niềm vinh dự và trọng trách mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.”

Rồi anh nhìn ra biển đêm, giọng chậm lại: “Muốn nhắn gửi tới bà con nhân dân hãy cứ vui xuân, phấn khởi. Đã có chúng tôi luôn đảm bảo an toàn, an ninh trên các vùng biển đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.”

Ở một góc khác của buồng lái, Đại úy Đinh Văn Ninh thuộc Tổ cứu hộ cứu nạn đang kiểm tra lại từng món trang bị. Áo phao được gấp gọn. Dây cứu sinh cuộn chắc tay. Thiết bị chống chìm, chống cháy đặt đúng vị trí.

Ở đây, sự ngăn nắp đồng nghĩa với cơ hội sống còn trong tình huống khẩn cấp. Anh nhắc lại một vụ cứu hộ gần Tết năm 2018 tại đảo Phú Quý. Sóng gió cấp 7, cấp 8. Một ghe cá gần như đã chìm hoàn toàn. Khi tàu tiếp cận, phần cabin còn nổi chưa đầy một mét trên mặt nước. Những vật nổi bà con thả ra trở thành dấu hiệu mong manh giữa biển động.

“Khi đến hiện trường, chúng tôi chỉ nhìn thấy cabin ghe cá còn nổi khoảng gần một mét trên mặt nước. Bà con thả các vật nổi như thùng nước, vật xốp ra xung quanh để báo hiệu. Chúng tôi phải xác định vị trí trên radar, kết hợp quan sát bằng mắt thường và sử dụng trang bị để tìm kiếm cứu nạn.

Bất cứ trên vùng biển Việt Nam nào, khi bà con cần trợ giúp, chỉ cần liên hệ, chúng tôi sẽ thực hiện được. Nhưng bà con phải đánh bắt đúng vùng biển Việt Nam, không vi phạm vùng biển nước ngoài để đảm bảo an toàn cho chính mình.”

Rời buồng lái, tôi đi xuống khoang máy, nơi chỉ có tiếng động cơ dội vào thành thép thành nhịp trầm chắc. Không khí nóng, đặc mùi dầu máy. Ở đây không có khoảng trời rộng, chỉ có những hệ thống máy móc vận hành bền bỉ như một trái tim không được phép ngừng đập.

Thượng úy Lê Ngọc Nam, Trưởng ngành 5, bộ phận kỹ thuật máy tàu đang trong ca trực. Ba người cho một ca: một trên cabin, một trực chính tại buồng điều khiển, một liên tục kiểm tra máy chính, máy phụ và các thiết bị phụ trợ. Giữa biển xa, mọi sự cố đều phải xử lý ngay tại chỗ. Không có khái niệm “chờ hỗ trợ”.

“Hàng ngày chúng tôi phải kiểm tra bổ sung nước ngọt làm mát, nhớt cho máy chính, máy phụ; kiểm tra bầu lọc, phin lọc và tất cả các hệ thống trong khoang máy. Nếu thiếu gì là bổ sung ngay. Một chuyến đi thường kéo dài từ 60 đến 90 ngày, vì vậy việc đảm bảo trang thiết bị, công tác hậu cần và kỹ thuật phải xây dựng chặt chẽ để không bị động trên biển.”

Trở lại boong tàu, sóng vẫn dội vào mạn thép. Biển không vì cận Tết mà dịu hơn. Những chuyến hải trình của lực lượng Cảnh sát biển kéo dài 30, 60, thậm chí 90 ngày. Nghĩa là con tàu đi qua giao thừa, đi qua những ngày đầu xuân khi đất liền sum vầy.

Giữa trùng khơi những ngày sát Tết, đất liền bắt đầu rộn ràng bởi tiếng dọn nhà, tiếng chợ cuối năm, mùi hương trầm chuẩn bị cho giao thừa. Còn ở ngoài này, nhịp thời gian được đo bằng ca trực, bằng hải trình, bằng những tọa độ phải giữ đúng và những khoảng cách phải bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Tết không đến bằng pháo hoa hay mâm cỗ. Tết đến trong tiếng sóng gõ mạn tàu suốt đêm, trong ánh đèn buồng lái được hạ thấp để giữ tầm nhìn xa nhất, trong những bước chân lặng lẽ xuống khoang máy kiểm tra từng chỉ số trước khi đổi ca.

Con tàu vẫn đi qua những ngày cuối năm như thế. Đi qua gió mùa lạnh buốt. Đi qua những đêm không một ánh đèn đất liền. Đi qua cả khoảnh khắc giao thừa có thể chỉ kịp nhìn nhau, gật đầu thay lời chúc.

Nhưng phía sau sự lặng lẽ ấy là một nhiệm vụ không cho phép chậm trễ: giữ cho tàu thuyền ngư dân được an toàn, sẵn sàng cơ động khi có tín hiệu cầu cứu và hiện diện thường xuyên trên những vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.

Sát Tết, những người lính Cảnh sát biển vẫn giữ nguyên vị trí của mình, trong buồng lái, dưới khoang máy, ở tổ cứu hộ. Để khi đất liền bước vào thời khắc chuyển giao năm mới, ngoài khơi xa vẫn có những con tàu mang màu cờ Tổ quốc lặng lẽ rẽ sóng.

Giữ nhịp biển. Giữ bình yên. Và giữ vững chủ quyền biển đảo, không chỉ trong một mùa xuân, mà trong mọi hải trình.