Những ngày sát Tết trên biển (Bài 2): Bếp lửa giữa trùng khơi

Sáng ngày thứ hai trên biển mở ra bằng một mùi rất quen - mùi cơm chín giữa trùng khơi. Mời quý thính giả đến với bài viết số 2 trong loạt ký sự “Những ngày sát Tết trên biển” với nhan đề: Bếp lửa giữa trùng khơi.

PV: Một ngày mình nấu cho các cán bộ trên tàu thì mình phải chuẩn bị từ mấy giờ?

Tôi với anh em chuẩn bị từ lúc 4 giờ sáng, để kịp 6 giờ 10 phút là ăn. Buổi trưa thì thường phải nấu từ lúc 7 giờ, kịp lúc 11 giờ trưa là ăn cơm. Buổi chiều thì bắt đầu từ lúc 2 giờ chiều, đến 18 giờ 10 phút là ăn cơm chiều.

PV: Những cái khó khăn nhất của một người đầu bếp trên tàu để phục vụ cho cán bộ chiến sĩ trên tàu là gì?

Ở trên tàu thì anh em vừa là làm nhiệm vụ chuyên ngành, vừa là nấu ăn thôi chứ cũng không có đào tạo bài bản về bên ngành anh nuôi nên là cũng nhiều cái khó khăn. Anh em cũng đều là các ngành bên vũ khí, khi mà không đi ca thì phụ nấu cơm.

Khi mà nhận được kế hoạch thì sẽ lên thực đơn và từ cái thực đơn đấy gửi lên phòng Hậu cần - Kỹ thuật để đảm bảo đủ cái lượng tiêu chuẩn.

PV: Trong vòng 2 tháng mà đi trên biển thì mình phải phân chia thức ăn như thế nào để đảm bảo vừa đủ độ tươi và vừa đủ chất cho các cán bộ trên tàu?

Cái đó theo định lượng hàng ngày. Theo định lượng hàng ngày thì đã được lên sẵn cho từng ngày một. Lên sẵn cho từng ngày một thì cứ đến bữa theo kế hoạch là lấy đồ ăn đã được chia ngay từ đầu ra nấu thôi.

PV: Một ngày thì mỗi cán bộ khẩu phần có khác gì so với ở trên bộ?

Như hiện tại đi ở khu vực này thì một ngày là 227.000đ, chia cho 4 bữa trong ngày. Do cái môi trường chật hẹp và đồ cũng không được tươi như ở bờ nên là cũng có nhiều cái khó khăn hơn. Các cái đồ nó dễ thiếu hơn.

Những ngày sát Tết trên biển (Bài 1): Tàu vẫn ra khơi

Nếu ngày đầu tiên là cảm giác choáng ngợp trước biển rộng và hành trình 60 ngày phía trước, thì ngày thứ hai của tôi lại bắt đầu nhìn thấy một nhịp sống khác, lặng lẽ nhưng bền bỉ phía sau những ca trực. Ở đó có bếp lửa. Ở đó có rau xanh trồng trong thùng xốp. Và ở đó có những người lính, khi hết ca lại trở thành đầu bếp.

Ngoài kia, sóng bạc đầu liên tiếp dội vào mạn tàu, thân tàu nghiêng theo từng con gió. Trong khoang bếp hẹp, lửa vẫn cháy đều. Thiếu tá Trần Như Quý, chuyên ngành kỹ thuật máy tàu, đứng bên nồi canh đang sôi. Anh nói, nấu ăn trên biển không giống đất liền.

“Đi chuyến biển dài ngày trên biển thì thực phẩm nhiều lúc không đạt chất lượng, bị xuống cấp. Chúng tôi phải cố gắng khắc phục để làm sao cho bữa ăn của cán bộ chiến sĩ trên tàu vừa vệ sinh, vừa đảm bảo chất lượng.

Ở tàu thực hiện nhiệm vụ trên biển thì có nhiều sự bất cập. Một là sóng gió, hai nữa là dụng cụ, đồ đạc nhiều lúc vẫn còn hạn chế.”

Vừa nói, anh vừa giữ chặt quai nồi khi tàu bất ngờ chao mạnh. Nước canh sóng sánh theo nhịp biển. Ở đây, mỗi bữa cơm là một thử thách: bếp nghiêng, hơi nước mặn xộc vào, tay phải chắc, lửa phải đều, thế nhưng mâm cơm vẫn phải đủ món, đủ năng lượng cho những ca trực dài phía trước.

Rời khoang bếp, tôi bước lên boong tàu. Gió thốc thẳng vào mặt. Dưới lan can thép, những thùng xốp trồng rau được buộc chặt.

Thượng úy Nguyễn Anh Tuấn, nhân viên pháo tàu, đang chỉnh lại lồng nuôi gà phía cuối boong. Sau mỗi cá trực chuyên môn căng thẳng, thì vào bếp hay ra chăm rau lại trở thành một cách xả áp lực cho các cán bộ chiến sĩ trẻ.

“Ngoài những lúc đi làm công việc chuyên môn xong, anh em thường tập trung phụ giúp nhau vào bếp. Những lúc đấy có thể cười đùa vui vẻ, gọi là xả stress sau khi công việc xong.

Để duy trì thực phẩm, chúng tôi có nuôi thêm gà, vịt và trồng rau nhằm cải thiện bữa ăn cho anh em trong những ngày đi biển dài. Chúng tôi tận dụng những không gian trống của tàu để tăng gia, nuôi thêm nhằm cải thiện bữa ăn cho anh em trong những ngày Tết, đảm bảo thực phẩm được tươi sống.”

Đặc thù đi biển dài ngày, do đó mỗi chuyến đi của lực lượng Cảnh sát biển đều được tính toán kỹ thực đơn từ trước. Rau xanh dùng trong thời gian đầu, sau đó đến các loại củ, quả bảo quản lâu hơn.

Và khi sóng gió khắc nghiệt, thì chính những nguồn tăng gia được trồng trên tàu của các chiến sĩ lại giúp bữa ăn không bị thiếu hụt dinh dưỡng. Phía cuối tàu, nơi những thùng rau xanh rung theo sóng biển, Thiếu tá Ngô Văn Diện, người trực tiếp chăm sóc vườn rau đặc biệt ấy giải thích.

“Đặc thù của Cảnh sát biển là hoạt động dài ngày trên biển. Ngoài lương thực thực phẩm được đảm bảo từ đơn vị, chúng tôi phải chuẩn bị thêm phương án đồ tươi và tăng gia cải thiện để đảm bảo sức khỏe cho bộ đội làm việc và hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Trước khi đi biển, chúng tôi đã chuẩn bị về hạt giống, bồn cây, đất, phân bón và chuẩn bị tất cả mọi mặt để khi ra biển là có thể tăng gia được. Hiện tại trên tàu tôi tăng gia khoảng 7 đến 8 loại rau, gồm: rau cải mầm, bầu đất, rau muống, lá lốt, lá mơ, húng quế.

Nếu ở đất liền, điều kiện thời tiết tốt thì trồng rất dễ. Nhưng đặc thù trên biển rất khó, bởi vì vừa sóng, vừa gió và hơi nước mặn lên rất nhiều. Nên mình phải nghiên cứu kỹ tính năng của từng loại rau để có phương án trồng cho phù hợp, và che chắn gió từ hướng nào để đảm bảo rau lên tốt nhất.

Việc này vừa cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội, vừa là niềm vui chung của anh em. Những lúc công việc căng thẳng thì ra ngắm vườn rau, dành thời gian chăm cây, nhổ cỏ... giúp anh em đoàn kết và vui vẻ hơn.”

Giữa mênh mông biển trời, một luống rau nhỏ cũng đủ làm dịu lại cả một ngày căng thẳng. Chiều xuống, sóng vẫn không ngừng ngơi nghỉ, con tàu vẫn tiếp tục hành trình hướng về vùng biên giới biển. Bữa cơm tối lại được chuẩn bị trong tiếng gió rít.

Những “đầu bếp” trên tàu là những người làm máy tàu, người trực radar, người làm nhân viên pháo… thay phiên nhau vào bếp. Hết ca chuyên môn, họ đến “ca bếp”. Xong “ca bếp” thì họ lại trở về vị trí chiến đấu. Không ai than phiền. Không ai kể công. Chỉ có mùi cơm chín lan ra giữa biển khơi.

Ngày thứ hai trên tàu khép lại không bằng một sự kiện đặc biệt nào. Nhưng tôi hiểu rằng, phía sau mỗi chuyến tuần tra bảo vệ chủ quyền, phía sau nhiệm vụ chống khai thác IUU giữa những ngày sát Tết, là những điều rất đời thường.

Một nồi canh được giữ thăng bằng giữa sóng lớn, một thùng rau xanh được che chắn kỹ khỏi gió mặn và những tiếng cười giòn tan trong khoang bếp hẹp.

Ở đó, họ giữ biển không chỉ bằng ca trực. Giữ biển còn bắt đầu từ bếp lửa giữa trùng khơi...!