Những hải trình "ngược" bão tố, giành giật sự sống trên biển

Giữa trùng khơi ấy, khi tàu thuyền gặp nạn, khi con người đứng trước lằn ranh sinh – tử, có những con tàu vẫn rẽ sóng ra khơi, đi “ngược chiều” bão tố, mang theo hy vọng sống cho những người đi biển. Đó là những hải trình không hẹn ngày về của lực lượng tìm kiếm cứu nạn hàng hải.

SAR 631 – “lá chắn thép” mới trên vùng biển bão tố miền Trung

Năm 2025, vùng biển miền Trung trải qua một mùa thời tiết đặc biệt khắc nghiệt. Nhiều cơn bão mạnh, áp thấp nhiệt đới nối tiếp nhau ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền và vùng biển, đẩy rủi ro trên biển lên mức cao.

Với Trung tâm Phối hợp Tìm kiếm Cứu nạn Hàng hải Khu vực II – đơn vị phụ trách vùng biển từ phía Nam Hà Tĩnh đến phía Nam Gia Lai – đó là một năm đầy thử thách.

Giữa bối cảnh ấy, một điểm tựa quan trọng đã được bổ sung. Năm 2025, Trung tâm MRCC II chính thức được giao vận hành tàu cứu nạn hiện đại SAR 631 – con tàu được kỳ vọng nâng cao năng lực ứng trực, cứu nạn trong điều kiện thời tiết cực đoan.

Ông Phan Thành Trường, Phó Giám đốc Trung tâm MRCC II, cho biết con tàu mới đã nhanh chóng phát huy hiệu quả ngay từ những nhiệm vụ đầu tiên, đặc biệt là một vụ cứu nạn điển hình tại vùng biển Hà Tĩnh:

"Năm 2025 từ khi được Cục hàng hải và đường thủy Việt Nam, Trung tâm giao nhiệm vụ vận hành khai thác tàu mới SAR 631, Trung tâm MRCC II đã cố gắng từng bước để vận hành con tàu được tốt nhất, phục vụ tốt công tác tìm kiếm cứu nạn. Trong đấy có vụ việc gần như đầu tiên và cũng hiệu quả nhất, nhanh chóng kịp thời nhất là cứu nạn vào khoảng ngày 26 tháng 5 năm 2025 tại vùng biển khu vực Vũng Áng, Hà Tĩnh cứu được 9 người trong con tàu hàng Công Thành 07 thành công đảm bảo an toàn tính mạng cho các thuyền viên."

Vụ việc tàu Công Thành 07 xảy ra vào đêm tối, gần rạng sáng. Dông lốc dữ dội, tầm nhìn hạn chế, sóng lớn khiến con tàu hàng nhanh chóng bị nhấn chìm tại khu vực Vũng Áng. Trong điều kiện thời tiết đặc biệt nguy hiểm, lực lượng cứu nạn phải chạy đua với thời gian.

May mắn là tàu SAR 631 đang ứng trực gần khu vực, với trang thiết bị hiện đại và kíp thuyền viên được huấn luyện bài bản, chuyên nghiệp đã tiếp cận hiện trường kịp thời, cứu an toàn cho toàn bộ 9 thuyền viên.

Không chỉ thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi vùng biển Việt Nam, Trung tâm MRCC II còn tuân thủ nghiêm Công ước Quốc tế về tìm kiếm cứu nạn trên biển (SAR 79) – sẵn sàng cứu giúp người đi biển không phân biệt quốc tịch, màu da.

Gần đây nhất, Trung tâm đã phối hợp cứu nạn khẩn cấp một thuyền viên quốc tịch Đức, sinh năm 1956, gặp tai nạn trên tàu du lịch quốc tế Westerdam mang quốc tịch Hà Lan. Việc cứu nạn diễn ra khẩn cấp trong đêm, đòi hỏi sự phối hợp tốt giữa MRCC II, Cảng vụ Hàng hải Đà Nẵng, Hoa tiêu và Biên phòng để kịp thời đưa nạn nhân về bờ cấp cứu.

Những ký ức không thể quên của người lính biển

Trên boong tàu SAR 631, những người lính cứu nạn luôn sẵn sàng lên đường bất cứ lúc nào. Anh Lê Anh Dũng, Đại phó tàu SAR 631, chia sẻ rằng con tàu mới có khả năng chịu sóng gió tốt, tầm hoạt động rộng. Sau một năm vận hành, anh em thủy thủ đã làm chủ được thiết bị. Nhưng với họ, thử thách lớn nhất không chỉ là máy móc thiết bị, mà là việc chấp nhận đi vào nơi nguy hiểm nhất, khi mọi tàu thuyền khác đều được khuyến cáo tránh xa.

"Nói chung là làm cái nghề cứu nạn thật sự nó có sự nguy hiểm, về gia đình thì tất nhiên là ai cũng muốn chồng mình con mình làm một cái nghề nó an toàn. Nhưng mà mình đã chấp nhận cái nghề cứu nạn này thì mình phải chấp nhận nguy hiểm, mình luôn cố gắng để cứu được nhiều người. Chúng tôi tâm niệm người đi biển cũng giống đồng nghiệp với mình, người thân của mình. Mình cứu được mọi người là mình thấy vui", anh Lê Anh Dũng chia sẻ. 

Trong những vụ cứu nạn lịch sử của khu vực miền Trung, vụ tàu Việt Ship 01 tại cửa Việt (Quảng Trị) vào năm 2020 là một ký ức không thể nào quên đối với lực lượng cứu nạn.

Ông Hồ Xuân Phong, Trưởng phòng Nghiệp vụ Tìm kiếm Cứu nạn thuộc Trung tâm MRCC II, chia sẻ về những khó khăn gần như bất khả thi trong vụ việc này như: Sóng lớn, lũ mạnh, ba hướng sóng cùng lúc dồn vào khu vực tàu chìm, khiến việc tiếp cận gần như bất khả thi:

"Chúng tôi ra tại hiện trường lúc đấy là vẫn còn đủ 10 người trên tàu, mình thấy người ta đó mà không cách nào cứu được hết. Vì sóng rất là to, ngay chỗ khu Cửa Việt đó vừa sóng to gió lớn, vừa lũ chảy rất mạnh, khi chúng tôi ra tới hiện trường dù tìm đủ mọi cách nhưng không thể nào mà tiếp cận, không thể nào mà cứu được, kể cả là sau này trực thăng ra, hai lần đầu trực thăng ra cũng không không thể cứu người ta được."

Ông Phong nhớ lại, sóng hồi đó cao đến 5-6 mét, nước lũ cuồn cuộn, tàu cứu nạn rất khó tiếp cận. Lực lượng cứu nạn đã bám trụ tại hiện trường suốt 6 ngày liền, làm việc trong tình trạng quần áo luôn ướt sũng, thậm chí họ phải nghĩ ra những phương án táo bạo để tiếp tế lương thực cho thuyền viên mắc kẹt.

Thực tế cho thấy, dù đã được tăng cường những con tàu hiện đại như SAR 631, nhưng trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan – riêng năm 2025 có tới 15–16 cơn bão hoạt động trên Biển Đông – cùng lưu lượng tàu thuyền ngày càng lớn, nguy cơ mất an toàn hàng hải vẫn luôn hiện hữu.

Điều đó đòi hỏi Chính phủ tiếp tục đầu tư thêm tàu cứu nạn có tốc độ nhanh hơn, tầm hoạt động xa hơn, số lượng nhiều hơn; đồng thời tăng cường thiết bị phụ trợ và đào tạo nguồn nhân lực đủ bản lĩnh, đủ chuyên môn để sẵn sàng đối mặt với những tình huống khắc nghiệt nhất.

Giữa sóng gió trùng khơi, những con tàu cứu nạn vẫn ngày đêm trực chờ. Những hải trình “ngược” bão tố ấy không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là lời cam kết thầm lặng của những người lính cứu nạn hàng hải: Không bỏ lại ai phía sau – dù giữa biển dữ./.