Nhà ở xã hội TP.HCM: Nguồn cung tăng, cơ hội an cư có đến gần?

Nguồn cung được kỳ vọng tăng, nhưng với người thu nhập thấp, để biến một căn nhà trên giấy thành chỗ ở thực tế vẫn còn nhiều rào cản. Giá bán, điều kiện hồ sơ, khả năng vay và trả nợ đang là những vấn đề được quan tâm.

Nguồn cung nhà ở xã hội tăng, người dân vẫn khó mua

TP.HCM đang tăng tốc phát triển nhà ở xã hội. Đến tháng 8/2026, thành phố có 22 dự án đang thi công, với khoảng 19.878 căn, đạt gần 70% chỉ tiêu 28.500 căn của năm nay.

Từ đầu năm, 10 dự án đã được khởi công với hơn 11.300 căn; nhiều dự án khác cũng đang hoàn tất thủ tục để triển khai. Nguồn cung đang được mở rộng, nhưng nhu cầu thực tế vẫn rất lớn.

Tại một số dự án, số hồ sơ đăng ký cao gấp nhiều lần số căn hộ được mở bán. Và với người lao động, ngay cả khi đủ điều kiện tiếp cận thì bài toán tài chính vẫn là trở ngại lớn.

“Với thu nhập bình quân mỗi người 5-6 triệu/tháng là để dành khoảng 20 năm nếu không ăn uống thì cũng chưa chắc mua được.”

“Các chi phí dành cho gia đình nó vẫn còn khá nhiều nên để có được một khoản mua nhà ở xã hội hiện nay khá khó khăn.”

“Nhà ở xã hội thì ai cũng mong muốn, vì giá phù hợp hơn. Nhưng để mua được cũng khó, thu nhập như tụi tôi còn thấp, rồi điều kiện, thủ tục cũng nhiều. Với lại mình nghe thông tin dự án thì chưa chuẩn bị gì thì hồ sơ người khác nộp vào đã nhiều lắm rồi. Thành ra muốn có một căn nhà riêng thì khó lắm.”

Những chia sẻ trên cho thấy, với người thu nhập thấp, khó khăn không chỉ là có nhà ở xã hội mà còn ở khả năng chi trả. Hiện giá một số dự án tại TP.HCM khoảng 20–23 triệu đồng/m², tương đương hơn 1 tỷ đồng cho căn hộ 50–60m².

Dù người mua được hưởng lãi suất ưu đãi, từ 5,4%/năm tại Ngân hàng Chính sách xã hội đến 6,5%/năm trong 5 năm đầu với người dưới 35 tuổi vay ngân hàng thương mại, khoản trả góp vẫn là áp lực lớn với nhiều gia đình.

Trước thực tế này, ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM, cho biết thành phố sẽ nghiên cứu các chính sách tài chính hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở: “Nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội bây giờ có những tiêu chuẩn như nhà ở thương mại. Chỉ là chúng ta có cơ chế đặc biệt về giá đất và những điều khác nên giá nhà ở xã hội sẽ rẻ hơn. Và dự án đầu tiên đã được khởi công là dự án ở khu công nghiệp Lê Minh Xuân và dự án khu Mã Lạng chợ Gà Gạo ở Quận 1 cũ. Về giá thì chúng tôi đảm bảo là giá hợp lý và có những chính sách tài chính hỗ trợ để bà con có thể tiếp cận được.”

Cần thêm chính sách hỗ trợ để người thu nhập thấp có thể mua nhà

Như vậy, cùng với việc tăng nguồn cung, bài toán đặt ra là làm sao để chính sách hỗ trợ thực sự rút ngắn khoảng cách giữa giá một căn nhà và khả năng chi trả của người mua.

Bởi trên thực tế, số người có nhu cầu nhà ở xã hội rất lớn. Có dự án quy mô hơn 1.200 căn nhưng từng tiếp nhận tới khoảng 12.000 hồ sơ đăng ký. Điều đó cho thấy sức cầu vẫn đang vượt xa nguồn cung ở nhiều thời điểm.

Và theo chuyên gia, hiệu quả của chính sách không nên chỉ được nhìn bằng số lượng căn nhà được xây dựng. PGS-TS Đoàn Thị Phương Diệp, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho rằng điều quan trọng hơn là phải tính đến khả năng tiếp cận thực tế của người dân:

“Chúng ta không nên chú trọng vào con số nhà ở xã hội bằng việc làm thế nào để người dân tiếp cận được nhà ở xã hội. Làm thế nào để người dân từ các nơi về thành phố thì không chỉ có bảo hiểm xã hội mà nhà ở xã hội và sự chăm lo của nhà nước là một phần để người dân gắn bó lâu dài với thành phố.”

Gần 20.000 căn đang được xây dựng là tín hiệu cho thấy nguồn cung nhà ở xã hội tại TP.HCM đang được đẩy nhanh. Nhưng để những căn nhà này thực sự trở thành cơ hội an cư, người lao động còn cần một mức giá phù hợp, thủ tục thuận lợi và nguồn vốn đủ dài với khả năng trả nợ.

Bởi với người thu nhập thấp, một căn nhà không chỉ cần “có để mua”, mà còn phải “đủ khả năng để mua và trả”.