Người Việt vẫn ăn mặn gấp 1,6 lần khuyến nghị của WHO

Sáng 19/8, tại Hà Nội, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, Trường Đại học Y tế Công cộng và tổ chức HealthBridge tổ chức Hội thảo cung cấp thông tin về giảm tiêu thụ muối và các giải pháp thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh.

Theo PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt đã giảm từ 9,4g/người/ngày năm 2015 xuống còn 8,1g/người/ngày vào năm 2023. Tuy nhiên, mức này vẫn cao gấp khoảng 1,6 lần khuyến nghị dưới 5g/ngày của WHO, tương đương khoảng một thìa cà phê.

Đáng chú ý, nhóm có nguy cơ cao như người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường vẫn có mức tiêu thụ muối cao hơn quần thể chung. PGS.TS Trương Tuyết Mai cho biết, tiêu thụ quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp, gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ. Đặc thù tại Việt Nam, phần lớn natri trong khẩu phần ăn đến từ muối, nước mắm, bột canh, hạt nêm, mì chính được sử dụng trong quá trình chế biến và khi ăn. Thói quen chấm hoặc chan nước mắm, nước dùng cũng góp phần làm tăng lượng natri thực tế đưa vào cơ thể.

Bên cạnh đó, tỷ trọng natri từ thực phẩm chế biến sẵn, mì ăn liền, đồ ăn vặt và các bữa ăn bên ngoài đang có xu hướng tăng, đặc biệt tại khu vực đô thị và trong giới trẻ. Vì vậy, chiến lược giảm tiêu thụ muối cần tác động đồng thời đến thói quen sử dụng gia vị trong bữa ăn và việc kiểm soát hàm lượng natri trong thực phẩm chế biến.

Phát biểu tại hội thảo, TS.BS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh cho biết, Việt Nam đang đối mặt với gánh nặng ngày càng gia tăng của các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tăng huyết áp và đái tháo đường. Một trong những yếu tố nguy cơ là chế độ ăn không lành mạnh, trong đó có việc tiêu thụ quá nhiều muối, cùng với xu hướng gia tăng sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh và đồ uống có đường.

Theo TS.BS Lê Thái Hà, giảm tiêu thụ muối là một trong những giải pháp quan trọng góp phần phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm. Công tác này không chỉ thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh thông qua tư vấn cho người đã mắc bệnh, mà cần bắt đầu từ cộng đồng và ngay trong bữa ăn hằng ngày của mỗi gia đình, kể cả khi người dân chưa xuất hiện bệnh.

Cùng quan điểm, ThS Lê Thị Thu Hà, Trường Đại học Y tế Công cộng cho rằng, bên cạnh truyền thông thay đổi hành vi, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp giúp người dân có thêm thông tin khi lựa chọn thực phẩm. Trong đó, việc ghi nhãn cảnh báo dinh dưỡng trên mặt trước bao bì có thể giúp người tiêu dùng dễ nhận biết các sản phẩm có hàm lượng cao đường, chất béo không lành mạnh hoặc muối.

Chia sẻ tại hội thảo, TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam cho biết, Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác đang chứng kiến gánh nặng ngày càng gia tăng của các bệnh không lây nhiễm, gồm bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư và các bệnh hô hấp mạn tính. Một trong những nguyên nhân quan trọng là chế độ ăn uống không lành mạnh, trong đó có tiêu thụ quá nhiều muối, cùng với sự gia tăng của thực phẩm siêu chế biến, thức ăn nhanh và đồ uống có đường.

WHO khuyến nghị cần có các giải pháp chính sách toàn diện, dựa trên bằng chứng khoa học nhằm thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh và xây dựng môi trường thực phẩm có lợi cho sức khỏe. Các giải pháp này hướng tới giúp người tiêu dùng có thêm thông tin để lựa chọn thực phẩm phù hợp, đồng thời bảo vệ trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương trước những tác động tiêu cực từ hoạt động quảng cáo thực phẩm, đồ uống không lành mạnh. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, giảm muối không đồng nghĩa với loại bỏ hoàn toàn muối khỏi khẩu phần ăn. Điều quan trọng là kiểm soát lượng muối ở mức phù hợp, giảm gia vị mặn khi chế biến và khi ăn, hạn chế thói quen chấm, chan, đồng thời chú ý hơn đến hàm lượng natri trong thực phẩm chế biến sẵn.

Từ những thay đổi trong căn bếp của mỗi gia đình đến các giải pháp xây dựng môi trường thực phẩm lành mạnh, việc giảm tiêu thụ muối được kỳ vọng góp phần giảm nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đột quỵ, qua đó giảm gánh nặng bệnh không lây nhiễm trong cộng đồng./.