Ngôi nhà và những gương mặt thân quen

Trải qua nhiều thay đổi, nhân chứng còn lại rõ nhất nơi đây là những cây cơm nguội, cây si, cây hoa sữa, mang theo bao nhiêu ký ức tuổi thơ và những gương mặt thân quen đã từng gắn bó với ngôi biệt thự đặc biệt này.

Loạt bài “Những ngôi nhà kể chuyện” hôm nay sẽ tiếp nối với câu chuyện về sự gắn bó của những người hàng xóm, láng giềng một thời quanh ngôi biệt thự 49 Trần Hưng Đạo. 

Hà Nội người ta ấn tượng nhất với những cây cơm nguội thì gần như giờ không còn nữa, nhưng giờ vẫn còn hai cây ở cái nhà đấy. Biệt thự 49 Trần Hưng Đạo vào dự án bảo tồn làm trước, tức là có tu sửa nhưng vẫn giữ nguyên được kiến trúc cũ, đó là cái rất hay. Vì muốn nói gì thì nói, Hà Nội mình đặc biệt có nhiều khách tham quan, khách quốc tế đến du lịch các thứ là bởi vì các nét xưa.

Ông Phạm Lợi cũng như nhiều bộ hành khác, qua phố Trần Hưng Đạo hiện nay đều rất ấn tượng với biệt thự 49 Trần Hưng Đạo sau khi được tu sửa. Biệt thự 49 Trần Hưng Đạo trước khi được trùng tu là trụ sở của Nhà xuất bản Văn học.

Họa tiết trên ngôi nhà 130 năm tuổi

Nhà bà Hai Vẽ: Mái tranh trên phố và chuyện kể một thời cách mạng

Quán trà và ô cửa sổ trong ngôi biệt thự Pháp

Tiếng piano trong ngôi nhà cổ

Qua thời gian, đặc biệt sau tu sửa, nhiều hộ gia đình rời đi sinh sống ở nơi khác, nhưng vẫn thích về thăm lại khu nhà này mỗi khi có dịp. Với bà Minh Hương, người dân sinh sống cạnh ngôi biệt thự này thì gương mặt những người hàng xóm của mình vẫn thân quen như thế, không có gì thay đổi:

“Bây giờ cũng thế mà ngày xưa cũng thế. Quen tất cả…Vừa rồi bầu cử đấy. Thế là các bác vẫn về đây bầu cử ví dụ như là bà Duyên này vẫn về này, bà Hà thì con cái của bà vẫn về bầu cử này. À rồi thì là ông nhà chị Nga mà bán cà phê đấy, vẫn về đây bầu cử hết".

Những cái tên thân thuộc vẫn được bà Minh Hương nhắc lại rành rọt, như thể chưa từng xa cách. Là người hàng xóm gắn bó từ nhỏ, rồi đến khi lập gia đình vẫn sống cạnh bên, ký ức của bà dường như đan vào từng góc nhỏ của căn nhà số 49 Trần Hưng Đạo từ con người, nếp sinh hoạt, cho đến những đổi thay theo năm tháng của biệt thự Pháp cổ.

Sau những đổi thay của thời gian và phố xá, điều còn lại ở nơi này dường như không chỉ là một công trình kiến trúc, mà là một nếp tình làng nghĩa xóm đã gắn bó đủ lâu để thành quen, thành nhớ.

Từ phía cổng 49 Trần Hưng Đạo, ký ức dường như bắt đầu từ một quán cà phê nhỏ. Không biển hiệu cầu kỳ, Quán không lớn, nhưng đủ để trở thành một điểm hẹn để bà Hương và những người hàng xóm ngày ngày gặp nhau sau mỗi buổi đi chợ về, trò chuyện, hỏi han dăm ba câu như một thói quen.

Rồi những câu chuyện tuổi thơ về khu nhà, về khoảng sân rộng rãi cho những đứa trẻ như bà Thanh, bà Hương thời ấy thoả sức leo trèo, nghịch ngợm cứ thế ùa về:

"Cây này hàng trăm tuổi chị nhỉ?

Ừ. Nó phải đến tuổi chị mình em mình lớn lên là đã thấy có nó rồi.

Từ hồi nó còn nhỏ xíu đấy. Chị thì nhớ mãi là kiểu như là trèo lên cái cột đèn đấy xong rồi hái quả si ăn. Cái vị thì nó như nào cũng ngọt.

Nó ngọt ngọt nhưng mà nó chát chát

Không chát. Nó lại ngọt ngọt mới thích chứ. Thế nên trẻ con mới thích”.

Câu chuyện đang kể bỗng trở nên rộn ràng hơn khi bà Thanh và bà Hương  đều quay sang, người này nhắc một chi tiết, người kia lại bật nhớ thêm một điều khác. Không cần sắp xếp, ký ức cứ thế nối nhau hiện về, thi nhau kể như sợ bộ hành bỏ lỡ điều gì thú vị.

“Cái sân thượng này ngày xưa trẻ con hay trèo lên chơi hái quả cơm nguội này giờ cái cây cơm nguội nó vẫn to lớn thế đấy, hái quả cơm nguội để thổi ống đu đủ đấy".

“Nhưng mà em lại nhớ cái mùi hoa sữa. Đấy cái mùi hoa sữa là mùa hè đấy”

Chỉ ba cái cây đứng thẳng hàng nơi cổng phụ 46 Hàng Bài của ngôi nhà thôi mà câu chuyện của các bà dường như không có điểm dừng. Người này vừa nhắc một chi tiết, người kia đã “ồ” lên, nhớ thêm một điều khác. Khi thì cười, khi lại chen vào, gợi nhớ nhau “em thích cái này, chị lại ấn tượng cái kia”, cứ thế mà ký ức nối nhau hiện ra, như thấm cả vị ngọt của trái si tuổi thơ năm nào.

Chỉ với những câu chuyện đời thường, lặp lại qua từng ngày, nhưng chính những điều ấy lại tạo nên một bức tranh rất riêng của số nhà 49 Trần Hưng Đạo, nơi căn biệt thự cũ không chỉ là chỗ ở, mà là nơi nhiều con người đã từng chung sống cạnh nhau, đi qua những năm tháng mưu sinh rất đỗi bình dị.

Những tán cây vẫn đứng đó, cánh cổng vẫn mở. Người đi ngang qua có thể chỉ thấy một căn nhà vừa được tu sửa. Nhưng với những người từng sống ở đây, ký ức vẫn còn nguyên, như cách họ vẫn gọi nhau bằng những cái tên quen thuộc từ nhiều năm trước.

Và bộ hành rời đi, mang theo một cảm giác những góc nhỏ rộn tiếng cười, nơi người ta đã từng sống cùng nhau, và vẫn chưa thôi gọi nhau là thân quen.