Nghị quyết 43: Tháo gỡ áp lực chi phí xăng dầu, tiếp sức cho doanh nghiệp

Đây được xem là sự vào cuộc kịp thời để tiếp sức cho doanh nghiệp khi Nghị quyết số 25/2026/NQ-CP và Nghị định số 72/2026/NĐ-CP hết hiệu lực ngày 30/9.

Chính sách sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí thực tế đến đâu, và cần thêm giải pháp gì để những hỗ trợ này chuyển thành nguồn lực cho sản xuất, đầu tư và tăng trưởng?

Nghị quyết 43/2026/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành được xem là động thái kịp thời nhằm hỗ trợ thị trường, giúp người dân và doanh nghiệp vượt qua khó khăn trong bối cảnh giá xăng dầu chịu nhiều áp lực gia tăng từ cuối tháng 8 và tháng 9.

Theo đó, các mức thuế ưu đãi đối với thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT) cho mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay tiếp tục được duy trì ở mức 0%.

Đối với ngành vận tải, lĩnh vực chịu tác động trực tiếp và gay gắt nhất từ biến động giá nhiên liệu, chính sách này mang lại những tín hiệu hết sức tích cực.

Nhìn nhận về hiệu quả của Nghị quyết 43/2026/NQ-CP, bà Bùi Thị Hương – Kế toán trưởng Công ty TNHH T-Way Logistics cho biết, chi phí nhiên liệu hiện chiếm tới khoảng 40% giá thành của mỗi chuyến xe vận tải. Do đó, việc Chính phủ kéo dài thời hạn ưu đãi thuế là sự đồng hành rất thiết thực đối với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, dưới góc độ quản trị chi phí và kế toán, bà Bùi Thị Hương phân tích rõ sự khác biệt về bản chất tác động giữa các sắc thuế:

"Chính sách ưu đãi về thuế nhập khẩu và thuế bảo vệ môi trường mang lại tác động trực tiếp và tích cực nhất đối với doanh nghiệp vận tải. Việc đưa thuế bảo vệ môi trường đối với dầu về mức 0 đồng/lít giúp kìm hãm đà tăng của giá nhiên liệu thị trường, ngăn chi phí đầu vào bị đẩy lên quá cao".

Trong khi đó, việc gia hạn giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) chủ yếu hỗ trợ trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng. Với doanh nghiệp vận tải, khoản VAT đầu vào vốn được kê khai khấu trừ đầy đủ nên không nằm trong cấu thành giá thành và không tác động trực tiếp đến chính sách giá cước dịch vụ của chúng tôi.

Do doanh nghiệp vẫn đang bám sát diễn biến giá thị trường, việc cân nhắc điều chỉnh bài toán giá cước cho giai đoạn tiếp theo sẽ tiếp tục được xem xét dựa trên tình hình thực tế sau thời điểm cuối năm.

Không chỉ giúp giảm chi phí trực tiếp, việc kìm giữ giá nhiên liệu còn giải phóng nguồn vốn lưu động, tạo dư địa cho doanh nghiệp duy trì hoạt động và thương lượng hợp đồng mới. Ông Mạc Quốc Anh, Chuyên gia kinh tế, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội nhận định:

"Với doanh nghiệp phải thanh toán nhiên liệu trước nhưng thu tiền khách hàng sau, chi phí nhiên liệu thấp hơn đồng nghĩa với việc cần ít vốn ứng trước hơn cho mỗi chuyến hàng. Phần tiền tiết kiệm được có thể dành để trả lương, bảo dưỡng phương tiện hoặc giảm nhu cầu vay ngắn hạn. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây là câu chuyện duy trì sự sống còn và khả năng vận hành liên tục, chứ không chỉ đơn thuần là bài toán lợi nhuận trên sổ sách".

Dù đánh giá cao vai trò của Nghị quyết 43, đại diện các hiệp hội vận tải cho rằng chính sách thuế đối với năng lượng cần có góc nhìn dài hạn hơn. Khi nhiên liệu chiếm tới 35–38% giá thành vận tải, cách thức tính và khấu trừ thuế GTGT cũng như các khoản phí đi kèm quyết định rất lớn đến khả năng tái đầu tư của doanh nghiệp. Ông Nguyễn Công Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam phân tích:

"Đây chỉ nên là giải pháp hỗ trợ có thời hạn. Về trung và dài hạn, cơ quan quản lý cần xây dựng lộ trình khôi phục thuế phù hợp với diễn biến của thị trường năng lượng thế giới cũng như sức chịu đựng của nền kinh tế. Chính sách thuế nên mang tính linh hoạt, có thể điều chỉnh theo các ngưỡng giá dầu nhất định thay vì áp dụng cứng nhắc".

Bên cạnh đó, muốn ổn định kinh tế vĩ mô, ngành thuế và Chính phủ cần xem xét miễn, giảm bổ sung các loại thuế, phí khác để bù đắp, hỗ trợ cho doanh nghiệp vận tải đối với phần giá trị nhiên liệu không được khấu trừ trong cấu thành giá.

Nghị quyết 43/2026/NQ-CP được ban hành đúng vào thời điểm "vàng" khi nền kinh tế bước vào các tháng cuối năm, giai đoạn các doanh nghiệp tập trung tăng tốc sản xuất, giao thương và hoàn thành kế hoạch năm.

Việc tiếp tục nới rộng không gian hỗ trợ thông qua công cụ thuế xăng dầu không chỉ là giải pháp giúp kiềm chế lạm phát vĩ mô, mà còn tiếp thêm nguồn lực dòng tiền trực tiếp cho cộng đồng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để nguồn lực hỗ trợ này thực sự biến thành đà tăng trưởng bền vững, việc điều hành giá xăng dầu trong thời gian tới đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ: vừa duy trì nguồn cung ổn định, vừa linh hoạt công cụ thuế phí, kết hợp với các chính sách tháo gỡ khó khăn về thủ tục hành chính và hoàn thuế.

Đó sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp vận tải nói riêng và nền kinh tế nói chung vững vàng vượt qua biến động, hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.