Ngập lụt triền miên và cơ hội của chúng ta

Theo đó, thay vì tìm cách chống lại hoặc ngăn cản, chúng ta nên nhìn nhận thực tế rằng, tác động của biến đổi khí hậu đang ngày càng nghiêm trọng và chúng ta phải tìm ra những giải pháp sáng tạo và tư duy dài hạn, từ đó biết cách sống “thích ứng” với sự khắc nghiệt của thiên nhiên.

Chúng ta vốn tự hào là một đất nước đang phát triển, “đi tắt, đón đầu”, rút ra được những bài học của những nước đi trước, trong áp dụng công nghệ hay những kinh nghiệm họ đã từng trải qua, để rút ngắn khoảng cách với thế giới.

Xét về một góc độ nào đó, Việt Nam đang trên đường thành công với những bước đi này, và được thế giới công nhận là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng và nằm trong số quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất thế giới.

Nhưng chúng ta lại quên đi bài học của họ - những quốc gia phát triển trên thế giới – đã và vẫn đang phải trả giá vì những gì họ làm trong quá khứ, trên con đường đi tới sự phát triển như hiện tại, đó là môi trường sống bị hủy hoại. Nhiều người vẫn cho rằng, cái giá của việc phát triển là như thế. Và chính các nước phương Tây đã trải qua rồi, giờ họ đã phát triển, mới có điều kiện để quay lại bảo vệ môi trường?

Lập luận nghe qua, có vẻ hợp lý. Nhưng nếu nhìn kỹ vào những hành động của các nước phát triển hiện nay, trong những nỗ lực bảo vệ môi trường, trả lại màu xanh cho trái đất, sẽ thấy rằng, họ đang thực hiện, với sự hối hận, luyến tiếc, và cố gắng chuộc lại những “sai lầm” trong quá khứ.

Điều đó để thấy rằng, “Không hy sinh môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần” - như chia sẻ của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế xanh (GEFE) 2022 do Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham Việt Nam) tổ chức, là điều chúng ta phải làm ngay trước khi quá muộn.

Trong các nghiên cứu được công bố những năm trở lại đây của nhiều tổ chức quốc tế như Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF) khu vực Châu Á - Thái bình dương, Chương trình nước ngọt toàn cầu khẳng định rằng, chỉ chưa đầy 100 năm nữa, gần như toàn bộ vùng Đồng bằng sông Cửu Long sẽ bị chìm trong nước biển, nếu tiếp tục phát triển với cách thức như hiện tại.

Thậm chí có một nghiên cứu mới đây, cũng của một tổ chức quốc tế còn cho rằng, hiện thực này sẽ đến sớm hơn, vào năm 2050.

Nếu nhìn vào tình trạng triều cường, ngập lụt và các báo cáo về lún sụt ở nhiều vùng trong khu vực này sẽ thấy tình trạng đáng báo động, và đòi hỏi chúng ta phải hành động ngay. Không chỉ để tránh một thảm họa môi trường mà còn để giữ lại tương lai cho các thế hệ mai sau.

Cách đây không lâu, tình cờ tôi có xem một hình ảnh so sánh diện tích rừng của chúng ta trước năm 1945 và hiện tại, thật đau lòng khi phải nhìn thấy mảnh đất hình chữ S thân thuộc giờ đây “trơ trụi”, có rất nhiều rừng, cây xanh đã không còn nữa. Những khoảng đất trống, trơ trọi.

Và dù muốn hay không, phải nhìn vào thực tế, chính việc không có giải pháp bảo vệ rừng bền vững mà chúng ta đang đánh mất cơ hội sống một cách an toàn trước sự giận dữ của thiên nhiên.

Mưa bão, ngập lụt triền miên từ khu vực phía Bắc cho tới miền Trung, Tây Nguyên rồi Đồng bằng sông Cửu Long… đang tàn phá cuộc sống của người dân, và không biết đến bao giờ đồng bào ta mới vượt được qua những khó khăn triền miên này…?

Nhưng cũng chính vì những thiên tai đang hiện hữu, lại là cơ hội để tất cả chúng ta cùng nhìn lại những việc làm của mình trong quá khứ và hiện tại.

Để đặt ra câu hỏi rằng, liệu chúng ta có muốn cứu lấy tương lai hay không?

Bằng những hành động của hiện tại?

Đừng cho rằng, chuyện môi trường ngoài kia, việc phá rừng ở những nơi cách xa chúng ta hàng ngàn kilomet, việc xả thải, xây dựng ồ ạt các khu công nghiệp đâu đó, thậm chí là một cái “tiện tay” vứt một chiếc túi nilon ra đường… là không hề ảnh hưởng tới cuộc sống của chúng ta và tới môi trường chung.

Tất cả những hành vi dù là nhỏ nhất, của mỗi cá nhân, sẽ góp phần vào việc hủy hoại hay xây dựng, gìn giữ môi trường sống chung, không chỉ ở một cộng đồng, một quốc gia, mà của cả hành tinh này…