Mùa Trung thu, đồ chơi truyền thống tìm lại chỗ đứng

Từ nhu cầu của người tiêu dùng đến sự thay đổi trong cách làm sản phẩm của các làng nghề, những món đồ chơi xưa đang tìm được chỗ đứng trong mùa Trung thu hiện đại.

Tuy nhiên, cùng với đó, câu chuyện kiểm soát hàng nhập lậu, không rõ nguồn gốc cũng đặt ra yêu cầu để một mùa Trung thu vừa vui, vừa an toàn cho trẻ nhỏ.

Đồ chơi truyền thống chiếm ưu thế, thu hút du khách dịp Trung thu

Hiện tôi đang có mặt tại phố Hàng Mã, Hà Nội, càng gần đến Tết Trung thu, con phố này càng trở nên nhộn nhịp. Dọc tuyến phố chuyên kinh doanh đồ chơi, những gian hàng rực rỡ sắc màu đã bày bán đa dạng sản phẩm phục vụ mùa Trung thu.

Đáng chú ý, đồ chơi truyền thống của Việt Nam năm nay đang chiếm số lượng vượt trội tại nhiều cửa hàng.

Hàng Mã nhộn nhịp đón mùa trăng mới

Giá các sản phẩm khá đa dạng, từ khoảng 20 nghìn đồng đến 400 nghìn đồng, tùy loại và kích thước. Đặc biệt, nhiều mặt hàng cổ truyền được làm thủ công trong nước đang có sự trở lại rõ nét, mang đến một không khí Trung thu đậm màu sắc truyền thống.

Lần đầu đưa con nhỏ đến Hà Nội, chị Lê Ngọc Khánh Giang, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, rất bất ngờ khi tận mắt chứng kiến không khí Trung thu tại phố Hàng Mã.

“Trung thu ở Hà Nội thì vẫn xưa cổ hơn là trung thu ở Sài Gòn nhiều. Mấy năm trước thì chỉ được xem qua Tiktok hoặc là những đài truyền hình thôi, thì bây giờ thì được tận mắt thấy thì phố Hàng Mã bán rất là nhiều đồ truyền thống Việt Nam, thì thấy rất là thú vị với lại rất là vui luôn ấy, với lại thích cái truyền thống ở ngoài này. Mà nếu mà đồ truyền thống Việt Nam thì nó sẽ đảm bảo sức khỏe hơn, với lại một phần là nó sẽ giữ gìn bản sắc dân tộc nhiều hơn.”

Không chỉ thu hút du khách, những món đồ chơi quen thuộc của Trung thu Việt Nam cũng đang được nhiều gia đình lựa chọn cho con trẻ. Dịp Trung thu năm nào chị Nguyễn Minh Hiền, trú tại Hà Nội, cũng đưa các bạn nhỏ đến khu phố cổ vui chơi. Nhưng năm nay, điều khiến chị chú ý là các mặt hàng đồ chơi truyền thống được bày bán nhiều hơn so với những năm trước.

Với chị Hiền, những chiếc đèn ông sao, chiếc trống hay mặt nạ giấy bồi không chỉ đơn thuần là đồ chơi mà còn là những vật dụng trực quan giúp trẻ hiểu hơn về văn hóa truyền thống.

“Chuyển đổi sang những cái đồ handmade của Việt Nam thì mình nghĩ là cũng thúc đẩy giữ được những văn hóa truyền thống, và thứ hai nữa là các làng nghề sẽ có thu nhập và mọi người cũng sẽ có sự duy trì tốt hơn. Nếu các bạn nhỏ được tiếp xúc với những đồ chơi truyền thống ngày xưa thì mình nghĩ là nó cũng rất là thú vị và nó cũng kích thích trí não nữa. Ngoài ra, nó cũng liên quan đến văn hóa truyền thống. Bây giờ mình cũng đang dạy bạn nhỏ nhà mình tập nói, cho nên là những sách vở và những mô tả trống rồi đèn ông sao ngày xưa thì cũng là một cái trực quan để bạn ý học được nhiều hơn.”

Những ngày này, phố Hàng Mã khoác lên mình diện mạo đặc biệt. Dọc hai bên tuyến phố, những gian hàng đầy màu sắc nối tiếp nhau với đèn ông sao, đèn cá chép, mặt nạ giấy bồi, tò he, đồ chơi dân gian và các sản phẩm trang trí Trung thu.

Càng về chiều tối, lượng người đổ về càng đông, nhiều gia đình đưa con nhỏ tới tham quan và lựa chọn đồ chơi. Các bạn trẻ tìm những góc phố rực rỡ để chụp ảnh, trong khi du khách hòa vào dòng người để cảm nhận một mùa Trung thu rất riêng giữa khu phố cổ Hà Nội.

Theo những tiểu thương kinh doanh lâu năm tại đây, bên cạnh những mẫu đồ chơi truyền thống quen thuộc, sản phẩm năm nay cũng có sự đổi mới để phù hợp hơn với thị hiếu của người mua.

Anh Trần Anh Tú, tiểu thương kinh doanh đồ chơi trên phố Hàng Mã cho biết, các làng nghề những năm gần đây đã chú trọng đổi mới cách trang trí, thậm chí tích hợp đèn và âm thanh vào sản phẩm truyền thống.

“Tôi thấy năm nay là chủ yếu là hàng truyền thống, ví dụ như sư tử, đèn ông sao, trống, những đèn thủ công Việt Nam mình là năm nay cũng đẹp hơn, mà khách nhu cầu nhiều hơn. Thật ra cũng là một phần do người lớn, hướng cho trẻ con chơi đồ chơi truyền thống thì trẻ con sẽ hiểu biết, dần dần sẽ chơi nhiều hơn. Tạo điều kiện cho người dân làm đồ truyền thống. Nếu mình sử dụng mà làm được thủ công thì là dân tình sẽ chơi nhiều hơn.”

Tăng cường kiểm soát hàng lậu, kém chất lượng

Sự trở lại của đồ chơi truyền thống đang tạo nên những tín hiệu tích cực đối với các cơ sở sản xuất trong nước và những làng nghề làm đồ chơi dân gian. Tuy nhiên, cùng với sức mua tăng vào dịp Trung thu, thị trường vẫn tiềm ẩn những nguy cơ về hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, trong đó có các sản phẩm kém chất lượng hoặc mang tính bạo lực.

Từ đầu tháng 8 đến nay, Đội Quản lý thị trường số 2, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đã xử lý 4 trường hợp liên quan đến đồ chơi nhập lậu, với trị giá hàng hóa hơn 37 triệu đồng, phạt tiền 13 triệu đồng. Trong lĩnh vực an toàn vệ sinh thực phẩm, Đội Quản lý thị trường số 2 cũng đã kiểm tra và phát hiện 4 trường hợp, xử phạt 30 triệu đồng.

Những con số này cho thấy bên cạnh việc khuyến khích đồ chơi sản xuất trong nước, công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường vẫn cần được tăng cường, nhất là khi nhu cầu mua sắm của người dân tăng cao trong những ngày cận Trung thu.

Trao đổi với phóng viên Ban VOV Giao thông Quốc gia, ông Kiều Đình Tuấn, Phó Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 2 cho biết, lực lượng quản lý thị trường đang tăng cường kiểm tra, giám sát các mặt hàng phục vụ mùa Trung thu.

“Những mặt hàng của Trung Quốc hoặc là do nước ngoài sản xuất hiện nay nhu cầu sử dụng cũng không cao. Do đó những hàng hóa truyền thống và sản xuất ở trong nước bán hàng tăng lên cũng là đảm bảo giữ gìn được cái truyền thống của dân tộc, thúc đẩy được sản xuất kinh doanh đồ chơi ở trong nước.

Trong quá trình kiểm tra giám sát trên địa bàn, nếu phát hiện được những hành vi vi phạm liên quan đến bày bán bánh kẹo do nước ngoài sản xuất mà không có đơn chứng từ hoặc là bánh không rõ nguồn gốc xuất xứ thì chúng tôi cũng sẽ tiến hành kiểm tra và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.”

Trung thu là dịp trẻ em được vui chơi, khám phá và trải nghiệm, vì vậy bên cạnh lựa chọn những sản phẩm đẹp mắt, phù hợp sở thích, việc bảo đảm an toàn cho trẻ cũng cần được các gia đình đặt lên hàng đầu.

Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội khuyến cáo, người tiêu dùng nên lựa chọn các cơ sở kinh doanh uy tín khi mua đồ chơi Trung thu cho trẻ. Đối với đồ chơi nhập khẩu, sản phẩm phải có nhãn phụ bằng tiếng Việt và đầy đủ thông tin theo quy định. Người mua cũng cần kiểm tra kỹ thông tin trên nhãn, lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và nhu cầu sử dụng của trẻ.

Từ những chiếc đèn ông sao, mặt nạ giấy bồi, đầu lân hay chiếc trống thủ công, những món đồ chơi tưởng như giản dị đang tìm lại vị trí trong mùa Trung thu hiện đại. Sự lựa chọn của người tiêu dùng không chỉ quyết định thị trường năm nay bán gì, mà còn góp phần duy trì những nghề làm đồ chơi truyền thống.

Và có lẽ, khi bạn nhỏ cầm trên tay chiếc đèn ông sao được làm thủ công, hiểu được đó là món đồ chơi gắn với ký ức Trung thu của cha mẹ, ông bà, thì đó là lúc truyền thống cũng đang được tiếp nối theo một cách rất tự nhiên./.