Một tên đường, nhiều địa chỉ: Chuẩn hóa mà không làm xáo trộn đời sống

Thành phố sẽ xử lý tình trạng này như thế nào, vừa thuận tiện cho người dân, vừa bảo đảm giá trị lịch sử, văn hóa của tên đường?

Trùng tên, trùng số đường, người dân loay hoay tìm địa chỉ

Thường xuyên giao hàng tại khu vực phường An Lạc, anh Văn Quang - một người giao hàng cho biết, sau khi sáp nhập phường An Lạc và An Lạc A, hiện nay địa bàn đã xuất hiện những tuyến đường mang cùng một số, như đường số 2 nhưng lại nằm cách nhau vài km, khiến không ít lần anh rơi vào cảnh mất thời gian chỉ để tìm đúng địa chỉ khách hàng. Những tuyến đường trùng số, trùng tên khiến việc tìm đường vốn quen thuộc với một tài xế trở thành một bài toán không đơn giản.

“Mình đi giao hàng nhưng nhiều tuyến đường ở bên khu vực này mình không tìm được, mình phải gọi liên tục cho khách mà mình phiền thì người ta cũng phiền nữa", anh Quang cho biết.

Không riêng người giao hàng, với những tài xế xe ôm công nghệ, việc trùng tên đường cũng thường xuyên gây nhầm lẫn, nhất là khi khách hàng chỉ cung cấp tên đường mà không ghi rõ khu vực.

Ông Phạm Văn Nghĩa – Tài xế xe ôm công nghệ cho biết: “Trùng tên đường nhiều lắm như Phan Xích Long, Phan Văn Trị thì những khách người ta lên nhưng không biết ở quận nào vì trùng rất là nhiều.”

Với người dân, sự bất tiện này còn thể hiện rõ trong khi mua hàng trực tuyến. Chị Nguyễn Linh Nhi, ngụ tại phường An Lạc bày tỏ: “Em ở đây là đường số 2 nhưng ở bên khu Tên Lửa cũng có đường số 2 nữa, mình đặt hàng online thì họ hay giao nhầm đồ qua bên kia lắm. Nên việc trùng tên đường đôi lúc gây khó khăn rất nhiều cho mình.”

Những câu chuyện tưởng như rất nhỏ này lại đang trở thành vấn đề cần được TP.HCM giải quyết trong quá trình tổ chức lại không gian đô thị sau sáp nhập. Theo rà soát, TP.HCM hiện có 782 tuyến đường trùng tên, trùng số. Trong đó có 35 tuyến trùng tên và 747 tuyến trùng số tại các phường, xã. Tình trạng này chủ yếu phát sinh khi địa giới hành chính được sắp xếp, mở rộng.

Không chỉ gây khó cho việc tìm địa chỉ, giao nhận hàng hóa, việc trùng tên, trùng số còn đặt ra yêu cầu phải chuẩn hóa dữ liệu địa chỉ, phục vụ quản lý đô thị và các dịch vụ thiết yếu.

Theo PGS.TS Hà Minh Hồng, Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM, về lâu dài, việc đặt tên đường cần hướng đến những tên gọi có ý nghĩa, đồng thời có thể sử dụng số như một yếu tố phân biệt khi cần thiết:

"Tôi nghĩ tên đường không thể dùng số, số chỉ đi kèm với tên đường thôi. Tôi nghĩ nên thay bằng tên địa danh, tên người, doanh nhân, nhưng mà nếu trùng nữa thì chúng ta có thể đặt thêm số, ví dụ như Dân Chủ 1 - Dân Chủ 2.”

Chuẩn hóa tên đường, không làm xáo trộn đời sống người dân

Tuy nhiên, đổi tên hàng trăm tuyến đường không phải là câu chuyện đơn giản. Bởi phía sau mỗi tên đường là lịch sử, ký ức và đời sống của hàng nghìn hộ dân. Bà Võ Thị Hồng Ngân, Phó Trưởng Phòng Di sản văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, cho biết thành phố ưu tiên giữ lại những tên đường đã tồn tại lâu đời, gắn với lịch sử, văn hóa và ăn sâu vào đời sống người dân. Những tuyến đường quy mô lớn, có đông dân cư cũng được cân nhắc để hạn chế xáo trộn.

“Đối với các tuyến đường trùng tên, trong thời gian tới, Sở sẽ tham mưu Hội đồng tư vấn đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng để xử lý theo hướng hạn chế tối đa việc đổi tên đường khi không cần thiết. Qua đó, vừa đảm bảo sự ổn định trong đời sống người dân, vừa hài hòa giữa yêu cầu quản lý đô thị với việc giữ gìn các giá trị lịch sử, văn hóa.”

Như vậy, bài toán đặt ra không đơn thuần là đổi tên để hết trùng, mà phải tìm được phương án phù hợp cho từng tuyến đường, vừa dễ nhận diện, thuận lợi cho quản lý, vừa tránh làm xáo trộn cuộc sống người dân.

Đặc biệt, nếu có những tuyến đường phải đổi tên, vấn đề thủ tục hành chính cũng cần được tính toán song song. Bởi thay đổi địa chỉ có thể kéo theo việc điều chỉnh nhiều loại giấy tờ, hồ sơ và giao dịch.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ nhiệm Cơ quan Truyền thông Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cho rằng việc này cần đi cùng cải cách thủ tục hành chính: "Tôi thấy rằng việc đặt, đổi tên đường, làm sao chúng ta phải cải cách thủ tục hành chính, tức là tạo thuận lợi cho người dân chuyển đổi giấy tờ về mặt thủ tục hành chính. Nó phải song song với việc cải cách hành chính cho người dân một cách nhanh nhất mới tạo sự đồng bộ. Nhà nước cũng phải tạo điều kiện và không thu phí giấy tờ, giúp đỡ người dân tránh những phiền hà.”

Từ những lần tài xế phải gọi điện hỏi lại địa chỉ, những đơn hàng giao nhầm vì cùng một tên đường, có thể thấy việc chuẩn hóa tên và số đường không chỉ là câu chuyện quản lý đô thị, mà liên quan trực tiếp đến sự thuận tiện trong đời sống hằng ngày. Với 782 tuyến đường đang trùng tên, trùng số, TP.HCM sẽ cần một lộ trình phù hợp, trong đó việc giữ gìn những tên đường có giá trị lịch sử, hạn chế xáo trộn và đồng thời bảo đảm địa chỉ rõ ràng, dễ nhận diện là những yêu cầu cần được cân bằng.