Lực lượng kiểm ngư kiên cường bám biển, bảo vệ chủ quyền, chống khai thác IUU

Trong cuộc chiến chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), những con tàu Kiểm ngư không chỉ là "trọng tài" trên biển mà còn là điểm tựa vững chắc để ngư dân bám biển đúng pháp luật, giữ vững chủ quyền quốc gia.

Trên buồng lái tàu Kiểm ngư KN373, nhịp độ làm việc chưa bao giờ hạ nhiệt. Những hải đồ điện tử hiển thị chằng chịt các tọa độ, nơi lằn ranh giữa vùng biển Việt Nam và vùng chồng lấn, vùng biển nước ngoài chỉ cách nhau một vài hải lý. Đối với những kiểm ngư viên, mỗi sai lệch nhỏ của tàu cá ngư dân trên màn hình radar đều là một tình huống khẩn cấp cần xử lý ngay lập tức.

Trực tiếp có mặt tại hiện trường, Thượng úy quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Hồng Sơn, nhân viên hàng hải Tàu KN373 cho biết, công việc của anh và đồng đội không đơn thuần là tuần tra, mà là sự kiên trì bám trụ để ngăn chặn những rủi ro pháp lý cho bà con.

Thượng úy quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Hồng Sơn chia sẻ: “Nhiệm vụ chủ yếu của chúng tôi là chống khai thác IUU, chống phương tiện, tàu của mình đi đánh bắt qua vùng chồng lấn và qua bên vùng biển nước ngoài.

Đồng thời, hỗ trợ ngư dân những việc ngư dân cần và cứu hộ cứu nạn ngư dân hoặc khi có vấn đề, sự cố hỏng hóc xảy ra. Chúng tôi đang thực hiện nhiệm vụ ở đây, ngư dân đã nhận thức được đúng pháp luật và trách nhiệm của mình, không có trường hợp nào đánh bắt sai quy định và đánh vượt ranh qua nước ngoài hoặc vào vùng chồng lấn.

Nếu thiết bị giám sát hành trình hỏng hóc sự cố, ngư dân có thể liên lạc với chúng tôi qua kênh A10 để chúng tôi có thể cử tổ tuần tra kiểm soát qua tàu cá ngư dân".

Rời tàu KN373, PV VOV Giao thông Duyên Hải tìm đến một nhóm tàu cá đang đánh bắt gần đảo Thổ Chu (tỉnh An Giang). Những tiếng máy tàu nổ vang trời, xen lẫn mùi mặn mòi của biển cả và mùi cá tươi. Giữa cái nắng cháy da cháy thịt, những ngư dân vẫn cần mẫn với từng mẻ lưới, nhưng tuyệt đối không ai dám "vượt rào".

Ông Trương Văn Trinh, Ngư dân tại đảo Thổ Chu, một người đã dành cả đời gắn bó với biển Tây Nam, thẳng thắn chia sẻ về sự thay đổi trong cách làm ăn của mình:

"Cũng chấp hành theo nội quy của mấy anh, chỉ đâu làm đó. Người ta có chỉ, nếu mình ra ngoài thì phạm quy. Người ta chỉ trong này, mình cứ vô trong này đánh bắt thôi chứ mình đâu có dám ra ngoài. Có nhiều hộ cũng có ra ngoài, có cá mà mình không dám ra, ra là vi phạm bị bắt nhốt, mình không dám".

Câu nói "không dám" của ông Trinh không phải là sự yếu thế, mà là sự chấp hành. Nó cho thấy công tác tuyên truyền và hiện diện của các tàu Kiểm ngư, Cảnh sát biển đã thực sự tạo ra sức răn đe, giúp ngư dân hiểu rằng: Chỉ có đánh bắt hợp pháp mới là con đường duy nhất để tồn tại lâu dài trên biển.

Cuộc chiến chống IUU năm 2026 không phải là nỗ lực đơn độc của bất kỳ đơn vị nào. Đó là sự hiệp đồng tác chiến giữa Kiểm ngư, Cảnh sát biển và các lực lượng biên phòng trên các điểm đảo. Đánh giá về tinh thần và sự chuẩn bị của lực lượng làm nhiệm vụ, Trung tướng Bùi Quốc Oai, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của ý chí con người trong những chuyến hải trình dài ngày:

“Trước hết, đối với lực lượng làm nhiệm vụ trên biển của Cảnh sát biển Việt Nam, chúng tôi thấy cán bộ chiến sĩ của các con tàu và các đơn vị ở trên các điểm đảo đã nhận thức được rất tốt nhiệm vụ, quán triệt rất sâu sắc các nội dung chỉ đạo, hướng dẫn của thủ trưởng và cơ quan cấp trên.

Đặc biệt, ý chí, bản lĩnh, quyết tâm của bộ đội là rất cao; nắm chắc các phương án tác chiến. Thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các lực lượng làm nhiệm vụ trên biển để nắm chắc tình hình".

Những con tàu của lực lượng Kiểm ngư vẫn sẽ tiếp tục bám biển. Họ có mặt ở đó để khi thiết bị giám sát của ngư dân hỏng, kênh A10 vẫn luôn có người trả lời. Họ có mặt ở đó để khi ngư dân gặp nạn, những cánh tay kiểm ngư viên sẽ kéo họ lên khỏi sóng dữ. Và trên hết, họ có mặt để lằn ranh chủ quyền luôn được tôn trọng.

Chống IUU không còn là một khẩu hiệu xa lạ, nó đã trở thành nếp nghĩ, cách làm của từng chiến sĩ kiểm ngư và từng ngư dân như ông Trinh. Đó chính là nền tảng để nghề cá Việt Nam vươn tới sự minh bạch, bền vững và thực sự mạnh giàu từ biển.

5 quy tắc "vàng" cần được tuân thủ nghiêm ngặt trước khi nhổ leo

1. Thiết bị VMS phải hoạt động 24/24: Tuyệt đối không được tắt máy, tháo rời hoặc tác động vào kẹp chì. Nếu thiết bị hỏng, phải báo cáo vị trí về bờ mỗi 6 giờ/lần và đưa tàu về cảng sửa chữa trong vòng 10 ngày.

2. Ghi nhật ký khai thác điện tử (eCDT): Mọi sản lượng bốc dỡ tại cảng phải được minh bạch hóa nguồn gốc. Việc khai báo không chính xác có thể dẫn đến mức phạt hàng chục triệu đồng.

3. Tuyệt đối không xâm phạm vùng biển nước ngoài: Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng nhất, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự và tịch thu phương tiện vĩnh viễn.

4. Đảm bảo đầy đủ giấy tờ khi xuất bến: Tàu phải có đủ đăng ký, đăng kiểm còn hạn và giấy phép khai thác thủy sản. Các tàu "3 không" sẽ bị cưỡng chế dừng hoạt động ngay lập tức.

5. Chấp hành việc kiểm soát tại cảng cá: Mọi tàu cá phải cập cảng chỉ định để lực lượng chức năng đối soát sổ sách và sản lượng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường tiêu thụ.