Lỗ hổng quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm tại các chợ dân sinh

Nhưng trong một môi trường bị bủa vây bởi rất nhiều lỗ hổng quản lý, ngay đến những bà nội trợ thông thái nhất, chủ động nhất trong việc chọn lựa thực phẩm cho bữa ăn gia đình cũng rất khó tránh khỏi nguy cơ thực phẩm không an toàn.

Chợ Thượng Thanh, thuộc địa bàn phường Việt Hưng (TP. Hà Nội), được UBND phường này chọn làm nơi thí điểm số hóa truy xuất thực phẩm, minh bạch nguồn gốc, nhằm củng cố niềm tin của người tiêu dùng. Tuy nhiên, hai trong số các sạp hàng thịt lợn niêm yết mã QR đều không thực hiện được tác vụ, hoặc không hiển thị thông tin liên quan đến sản phẩm vì nhiều ký do khác nhau.

Theo lời của những người bán hàng ở đây, thịt lợn của tiểu thương mua gom, giết mổ dưới hình thức nhỏ lẻ nên không có dấu kiểm dịch, những người này cũng không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc:

“Thịt mua của các hộ gia đình nên không có giấy tờ kiểm dịch gì cả”…

“Chúng tôi có giấy chứng minh nhưng là giấy chung của công ty chứ không có giấy kiểm dịch của từng con lợn”…

Trao đổi với một tiểu thương ở chợ Văn Quán, thuộc địa bàn phường Hà Đông (TP. Hà Nội), được biết tình trạng thịt lợn không được kiểm dịch, không giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, diễn ra khá phổ biến: “Chúng em mua lợn của bà con nên không có giấy tờ gì cả, cứ bán thôi còn nếu gặp cơ quan chức năng thì tính sau”…

Khảo sát qua điểm kinh doanh thịt lợn thuộc địa bàn một xã Hương Sơn, TP. Hà Nội, một tiểu thương cho biết, các tổ liên ngành có tiến hành kiểm tra, đóng dấu kiểm dịch sau công đoạn giết mổ nhưng tần suất… không thường xuyên.

“Xã cũng có thực hiện kiểm dịch sau khi chúng tôi giết mổ, mỗi con mất khoảng 5 phút quan sát bằng mắt thường”…

5 phút bằng mắt thường liệu rằng các cán bộ xã có phát hiện được con lợn nào nhiễm khuẩn hay không? Câu trả lời có lẽ không khó khi mà yếu tố vệ sinh an toàn thực phẩm đòi hỏi khâu kiểm tra, giám sát cẩn thận hơn nhiều. Trường hợp ở chợ Thượng Thanh là một ví dụ, có lẽ chính quyền địa phương mới làm được phần ngọn chứ chưa giải quyết được triệt để vấn đề.

Mặc dù theo như lời ông Nguyễn Trung Kiên, Phó Phòng Kinh tế, hạ tầng phường Việt Hưng, việc thanh kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm được thực hiện tương đối thường xuyên: "Thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND phường thành lập các tổ liên ngành với lực lượng thú ý, quản lý thị trường phối hợp với phòng thường xuyên kiểm tra, hỗ trợ bà con kinh doanh”…

Vấn đề ở chỗ, ban quản lý chợ là cơ quan gần nhất với các hộ kinh doanh, chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý hoạt động nhưng đơn vị này lại không bao gồm nhân sự chuyên trách về vệ sinh an toàn thực phẩm theo lời Ông Đỗ Quốc Phấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội: “Ban quản lý chợ chịu trách nhiệm nhưng không có nhân sự”…

Một số lượng không nhỏ tiểu thương cũng như lò mổ tư nhân hoạt động kinh doanh ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng. Vai trò thanh kiểm tra hiện việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm ở các chợ dân sinh trên địa bàn thuộc UBND xã, phường.

Tuy nhiên, lực lượng này hiện tại mới giám sát thực hiện việc tuân thủ quy định hành chính. Hay đây mới chỉ là phần ngọn của một vấn đề bức bách hơn nhiều. Còn gốc rễ của vấn đề nằm ở các lò mổ cá thể hoạt động tư phát ở khắp nơi trên địa bàn thủ đô hình như chưa được quan tâm đúng mức. Cũng như sức khỏe của người tiêu dùng, tự bản thân họ không có cách nào tự bảo vệ bản thân trước vòng vây của nhiều loại thực phẩm không rõ nguồn gốc, cũng không rõ sạch hay không./.