Liên tiếp flycam vào vùng cấm bay: Vi phạm pháp luật, đe dọa tính mạng hành khách

Thậm chí đã xuất hiện flycam xâm nhập khu vực cấm bay sân bay Đà Nẵng, khiến 54 chuyến bay chậm, phải chờ cất hoặc hạ cánh.

Vậy, người sử dụng thiết bị bay không người lái cần làm gì để tránh vi phạm? VOV Giao thông đối thoại với luật sư Phạm Thành Tài, Giám đốc Công ty luật Phạm Danh (Hà Nội) xung quanh nội dung này:

PV: Thưa ông, hiện nay flycam được bày bán rộng rãi trên thị trường, thậm chí qua các sàn thương mại điện tử. Theo luật sư, người dân cần thực hiện những thủ tục gì trước khi sử dụng?

Luật sư Phạm Thành Tài: Căn cứ Nghị định số 288 năm 2025 của Chính phủ, quy định về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, người điều khiển flycam, UAV phải đăng ký phương tiện trước khi đưa vào sử dụng. Và UAV thì được cấp giấy chứng nhận, đăng ký khi đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật do Bộ Quốc phòng ban hành và có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Với thiết bị nhập khẩu thì người sở hữu phải có giấy phép nhập khẩu, tờ khai hải quan và hóa đơn hợp lệ. Trường hợp UAV tự lắp ráp, hoặc đang thử nghiệm, thì chủ sở hữu phải được đơn vị có thẩm quyền kiểm nghiệm, đánh giá kỹ thuật và cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về an toàn bay. Người sử dụng điều khiển UAV phải có giấy phép điều khiển bay quan sát bằng mắt thường.

Trường hợp điều khiển thiết bị nặng từ 2 kg trở lên, bay ngoài tầm nhìn hoặc theo chương trình cài đặt sẵn thì cần có giấy phép điều khiển bay quan sát bằng thiết bị hoặc chứng chỉ quốc tế được Bộ Quốc phòng công nhận.

PV: Theo quy định hiện hành, việc điều khiển flycam xâm nhập khu vực cấm bay, hoặc quanh sân bay sẽ bị xử lý như thế nào?

Luật sư Phạm Thành Tài: Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 8, Nghị định số 282/2025 của Chính phủ thì hành vi sử dụng tàu bay không người lái, hoặc phương tiện bay siêu nhẹ chưa được đăng ký cấp phép bay, hoặc tổ chức các hoạt động bay khi chưa có giấy phép, hoặc đã đăng ký, nhưng điều khiển bay không đúng thời gian, địa điểm, khu vực, tọa độ và giới hạn cho phép, thì sẽ bị phạt tiền 2 - 3 triệu đồng. Mức phạt tiền trên được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của cá nhân, còn đối với tổ chức thì cùng có hành vi vi phạm như vậy thì mức phạt tiền sẽ gấp hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Bên cạnh đó, người thực hiện hành vi nêu trên còn bị áp dụng những hình thức xử phạt bổ sung, là tịch thu tang vật phương tiện vi phạm hành chính, căn cứ theo Điểm a, khoản 13 Điều 8, Nghị định số 282 của Chính phủ.

PV: Trong trường hợp flycam gây ảnh hưởng đến hoạt động cất – hạ cánh, thậm chí làm gián đoạn khai thác tại các sân bay như Cảng Hàng không Quốc tế Đà Nẵng vừa qua, người điều khiển có thể phải đối mặt với những chế tài nào? Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?

Luật sư Phạm Thành Tài: Việc thiết bị bay không người lái xâm nhập vào vùng trời sân bay thì không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật, mà còn là mối đe dọa trực tiếp đến tính mạng của hàng trăm hành khách trên mỗi chuyến bay.

Chỉ cần là một va chạm nhỏ giữa Flycam và động cơ máy bay ở vận tốc cao thì có thể dẫn đến những thảm kịch khôn lường. Do vậy pháp luật quy định những chế tài xử lý rất nghiêm khắc đối với những hành vi vi phạm như vậy.

Căn cứ khoản 11, 13 của Điều 8, Nghị định số 282 của Chính phủ, trường hợp mà hành vi sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ, cản trở hoặc gây mất an toàn cho các phương tiện bay khác thì có thể bị phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng và bị áp dụng những hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng được phép bay từ 3 - 6 tháng.

Trong các trường hợp nghiêm trọng hơn, nếu sử dụng thiết bị bay không người lái dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, xâm phạm đến tài sản, làm bị thương, gây chết người hoặc là bay flycam gần biên giới, khu vực an ninh quốc gia thì người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ Luật Hình sự về các tội danh như: tội cản trở giao thông đường không, hoặc là các tội xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của con người, các tội xâm phạm về sở hữu như tội hủy hoại, hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, hoặc những tội liên quan đến an ninh quốc gia.

Việc bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm này, mặc dù hiếm gặp, nhưng vẫn là rủi ro lớn và có thể xảy ra trong thực tế. Do vậy, người sử dụng flycam cần phải đặc biệt lưu ý về về các vấn đề này.

PV: Xin cảm ơn ông!