Làm sạch mã số thuế, giúp doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, loại bỏ doanh nghiệp “ma” hoặc đã dừng hoạt động

PV: Thưa bà, được biết từ tháng 7/2026, cơ quan thuế đã phát động chiến dịch làm sạch mã số thuế (MST). Xin bà cho biết mục đích, ý nghĩa của chiến dịch này và vì sao cơ quan thuế lại mở đợt cao điểm vào thời điểm hiện tại?

Bà Nguyễn Thị Thu: Ngày 8/5/2026, Cục Thuế ban hành Quyết định số 595/QĐ-CT triển khai chiến dịch với tên gọi “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trong toàn ngành Thuế và chính thức thực hiện từ tháng 7/2026. Mục tiêu trọng tâm là rà soát toàn bộ tình trạng hoạt động của các MST trong cơ sở dữ liệu do cơ quan thuế quản lý từ trước đến nay.

Thực tế, công tác rà soát MST là nhiệm vụ thường xuyên của ngành Thuế. Tuy nhiên, trước yêu cầu của Nghị quyết số 57-NQ/TW về việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu để bảo đảm dữ liệu “Đúng, Đủ, Sạch, Sống”, làm nền tảng kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và phục vụ chuyển đổi số, cơ quan thuế cần triển khai một đợt cao điểm để xử lý dứt điểm.

Theo đó, Chiến dịch làm sạch MST được Cục Thuế triển khai từ tháng 7/2026 nhằm rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, hoàn tất tình trạng pháp lý của những doanh nghiệp (DN) đã chấm dứt hoạt động, đồng thời hỗ trợ các DN có nhu cầu trở lại sản xuất, kinh doanh. Trong 8 tháng, khoảng 95.000 MST đã được làm sạch, trên 3.000 MST được khôi phục.

Thông qua chiến dịch này, cơ quan thuế hướng tới các nhóm mục tiêu chính:

Thứ nhất, hỗ trợ người nộp thuế (NNT), giúp các DN, cá nhân thực hiện các thủ tục chấm dứt hiệu lực MST một cách chính thức và đúng quy định.

Thứ hai, xây dựng cơ sở dữ liệu chuẩn, tạo dựng hệ thống dữ liệu đầy đủ, chính xác phục vụ công tác đánh giá sức khỏe nền kinh tế và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số hiệu quả hơn.

Thứ ba, đồng hành cùng DN tái gia nhập thị trường. Cụ thể là hỗ trợ các DN có nhu cầu quay trở lại hoạt động sản xuất, kinh doanh hoàn thiện các thủ tục pháp lý cần thiết.

PV: Bên cạnh việc hỗ trợ DN tuân thủ, chiến dịch này có góp phần lọc bỏ các DN “ma”, DN vi phạm pháp luật để làm sạch môi trường kinh doanh không, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Thu: Trong quá trình hướng dẫn và hỗ trợ NNT làm thủ tục, cơ quan thuế đồng thời rà soát, phát hiện các trường hợp lợi dụng pháp nhân DN để mua bán hóa đơn bất hợp pháp hoặc trốn thuế. Từ đó, chúng tôi sẽ áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.

Đối với những DN chấp hành tốt, chiến dịch giúp họ hoàn tất thủ tục và xác nhận tình trạng pháp lý chính thức trên hệ thống. Đối với các trường hợp cố tình vi phạm, đây là cơ hội để rà soát, loại bỏ khỏi hệ thống quản lý, qua đó lành mạnh hóa môi trường kinh doanh.

Ngoài ra, làm sạch MST cũng góp phần làm sạch môi trường kinh doanh. Khi hỗ trợ NNT thực hiện các thủ tục quay trở lại hoạt động, thông qua quá trình này, chúng tôi cũng phát hiện những DN có thể lợi dụng pháp nhân để thực hiện mua bán hóa đơn bất hợp pháp hoặc trốn thuế thì chúng tôi sẽ áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định. Đó cũng là một cách để làm sạch MST.

Những DN tuân thủ sẽ được chấm dứt tình trạng pháp lý của mình một cách chính thức trong cơ sở dữ liệu. Còn đối với những DN cố tình vi phạm thì đây cũng là cơ hội để rà soát, làm sạch và loại bỏ những trường hợp này ra khỏi hệ thống quản lý thuế.

PV: Thống kê cho thấy, trong thời gian qua, bên cạnh việc làm sạch gần 95.000 MST, đã có hơn 3.000 MST được khôi phục cho DN quay lại hoạt động. Bà đánh giá thế nào về con số này?

Bà Nguyễn Thị Thu: Con số này thể hiện đúng tinh thần và mục tiêu của chiến dịch. Chúng tôi không chỉ làm sạch dữ liệu bằng cách đóng các MST không hoạt động, mà còn chủ động tạo điều kiện hỗ trợ các DN thực sự có nhu cầu tái khởi động sản xuất, kinh doanh. Việc trên 3.000 DN quay trở lại hoạt động, ổn định pháp lý sẽ đóng góp tích cực cho nguồn thu NSNN.

PV: Nếu không có chiến dịch này, thì DN muốn quay lại hoạt động vẫn có thể tự làm thủ tục. Sự hỗ trợ từ chiến dịch cao điểm này có điểm gì khác biệt, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Thu: Chúng tôi đặt ra chiến dịch này vì xác định đây là một đợt cao điểm để hỗ trợ NNT. Trước đây, NNT sẽ tự phát hiện tình trạng hoạt động của mình, tự quay lại và từ từ thực hiện các thủ tục - khi đó NNT không tập trung được nguồn lực. Còn chiến dịch này có mục tiêu là tập trung nguồn lực để hỗ trợ NNT.

Nếu theo quy định thông thường, NNT tự phát hiện và chủ động thực hiện thủ tục một cách rải rác. Điều này khiến thời gian giải quyết kéo dài và nguồn lực của cơ quan thuế bị phân tán.

Điểm khác biệt của chiến dịch này là tập trung tối đa nguồn lực. Cơ quan thuế đã chủ động xây dựng tài liệu hướng dẫn, phân công cụ thể cán bộ thuế đến từng địa bàn để tiếp cận, liên hệ và trực tiếp hỗ trợ giải quyết vướng mắc cho từng NNT. Nhờ đó, thủ tục được xử lý nhanh chóng và thuận lợi hơn rất nhiều.

PV: Phía cơ quan thuế có cam kết cụ thể nào đối với các DN thực hiện thủ tục trong đợt này?

Bà Nguyễn Thị Thu: Khi tiến hành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST hay khôi phục hoạt động, DN vẫn phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính với NSNN theo đúng quy định. Điều này bảo đảm tính công bằng giữa NNT đã chấp hành và NNT đang hoạt động. DN không phải tốn thêm bất kỳ chi phí tuân thủ phát sinh nào khác ngoài các nghĩa vụ phải thực hiện với NSNN theo quy định.

Hiện nay, NNT khi quay trở lại hoạt động kinh doanh vẫn phải thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định. Tuy nhiên, đây là một đợt cao điểm và là một đợt xử lý với số lượng lớn. Chúng tôi cũng đã nắm bắt các vướng mắc phát sinh, từ việc nộp những khoản nợ còn tồn đọng hay những nghĩa vụ mà NNT cần phải kê khai từ thời điểm họ rời khỏi địa chỉ kinh doanh cho đến thời điểm hiện tại.

Cơ quan thuế trong giai đoạn thực hiện chiến dịch từ nay đến cuối năm 2026 đã bố trí đầy đủ nguồn lực để hỗ trợ NNT. Chúng tôi đặt ra mục tiêu là khi NNT đã có hồ sơ đến cơ quan thuế, đã hoàn thành các nghĩa vụ của mình với NSNN thì thời gian giải quyết chấm dứt hiệu lực MST chỉ trong vòng 3 ngày làm việc. Chúng tôi cũng đặt ra các mục tiêu cụ thể cho từng công chức thuế trong việc hỗ trợ NNT thực hiện các thủ tục.

PV: Một số DN cho biết, do “thả trôi” công ty nhiều năm không hoạt động, nay quay lại làm thủ tục đóng MST thì gặp vướng mắc về các khoản phạt chậm kê khai với số tiền lớn. Cơ quan thuế có giải pháp gì tháo gỡ khó khăn này?

Bà Nguyễn Thị Thu: Cơ quan thuế đã ghi nhận và tổng hợp đầy đủ các vướng mắc thực tế phát sinh liên quan đến nghĩa vụ kê khai tồn đọng cũng như các khoản nợ thuế của các DN đã bỏ địa chỉ kinh doanh từ lâu.

Hiện nay, chúng tôi đang tích cực tổng hợp và đề xuất các giải pháp tháo gỡ trình các cấp có thẩm quyền xem xét. Mục tiêu là tạo cơ chế linh hoạt, thuận lợi nhất để DN hoàn thành nghĩa vụ, chính thức khép lại hoặc yên tâm quay trở lại hoạt động kinh doanh.

Chúng tôi hy vọng với các giải pháp tháo gỡ này, DN có thể hoàn thành các thủ tục một cách nhanh nhất, để họ có thể yên tâm mở thêm DN mới hoặc quay trở lại hoạt động kinh doanh và hoàn toàn yên tâm với tình trạng pháp lý chính thức của mình. Đấy là mục tiêu của chiến dịch cũng như các giải pháp mà chúng tôi đang tổng hợp và đề xuất với các cấp có thẩm quyền.

PV: Xin cảm ơn bà!