Kỷ lục buồn về phạt nguội: Bài học từ những giây lơ đễnh
Con số 474,6 triệu đồng cho 96 lần vi phạm giao thông của một chiếc ô tô biển Hà Nội tại Phú Thọ vừa qua đã thực sự tạo nên một “cơn địa chấn” trong dư luận.
Trong những căn phòng tập thể chật hẹp, giữa những cuốn sổ tem phiếu và cuộc sống thiếu thốn, mỗi vị khách ghé thăm đều trở thành một câu chuyện vừa ấm áp nghĩa tình, vừa đầy những tình huống dở khóc dở cười. Đó cũng là một lát cắt rất riêng của Hà Nội trong ký ức bao cấp…
Hà Nội là thành phố hội tụ bốn phương vì thế giữa những người sống ở Hà Nội và những người còn ở lại quê hương có mối quan hệ họ hàng ruột thịt. Ngày hội làng, giỗ tổ, hiếu hỉ người ở Hà Nội về quê. Người ở quê có việc ra thành phố cũng ghé thăm nhà cho phải đạo. Nhưng khách ở quê ra có nhiều chuyện dở khóc dở cười
Thời Pháp thuộc, nhà văn Nguyễn Công Hoan có truyện ngắn “Mất cái ví” đăng trên “Tiểu thuyết thứ 7” năm 1935 kể về ông Tham, một trí thức tân học sống ở Hà Nội. Một hôm có người cậu ruột ở quê ra chơi, cậu ở lại quá lâu, đòi đi đây đí đó khiến ông Tham nghĩ ra trò giả vờ mất cái ví, sau đó bảo cậu lên chợ Đồng Xuân chơi.
Khách quê ra Hà Nội thời bao cấp – chuyện nghĩa tình giữa những thiếu thốn (Ảnh minh họa: ChatGPT)
Người cậu tuy ở quê nhưng cũng biết Đồng Xuân kẻ cắp như rươi đã nổi cơn tự ái đòi về. Khi cậu về ông thốt lên “để lần sau cậu không ra nữa, tốn kém lắm”. Truyện ngắn không chỉ phản ánh hiện thực xã hội thời kỳ đó mà còn là chỉ sự khác biệt lối sống ở quê và lối sống thành phố
Tuy nhiên thời kỳ bao cấp, khách ở quê ra xem bắn pháo hoa, đi chữa bệnh, nhỡ tầu xe vào chơi mới nhiều chuyện bi hài. Thời bao cấp người Hà Nội sống bằng tiêu chuẩn nhà nước cung cấp, gạo có định lượng, thực phẩm mua bằng tem phiếu có hạn mức. Người phụ nữ trong gia đình phải đau đầu cân đối sao cho đủ sinh hoạt trong một tháng.
Thế nhưng khách ở quê ra không thể không mời ăn. Không có khách nhà ăn sao cũng được, có khách lại ở quê ra phải tươm một chút cho đúng người Thủ đô. Thế là tiêu chuẩn thực phẩm một tháng đành đứt ruột mua hết đãi khách. Không chỉ có ăn mà còn phải nghỉ làm tranh thủ đưa khách lên Bờ Hồ ăn kem Tràng Tiền.
Có người lại không muốn ngồi sau xe đạp thích đi tầu điện leng keng để về quê có chuyện kể. Thời bao cấp nhà nào cũng chỉ có nhà tắm. Khách thấy bánh xà phòng thơm Hoa Nhài xát lấy xát để mòn vẹt một góc. Đã thế vừa tắm lại còn ngân nga hát chèo trong khi người nhà đi làm về mồ hôi mồ kê nhễ nhại muốn tắm cho mát chỉ biết lắc đầu.
Ngày nay, những cuộc sum họp nơi phố thị đã nhẹ nhàng, thuận tiện hơn (Ảnh minh họa: ChatGPT)
Gian nhà cấp bốn hay căn phòng tập thể chỉ rộng hơn hai chục mét, đồ dùng đều bé nhỏ như của các chú lùn trong truyện cổ tich làm sao ngủ là cả sự tính toán đau đầu. Thời bao cấp không có nhà nghỉ, khách sạn như ngày nay, chỉ có vài nhà trọ được cấp phép.
Mà có thì cũng lấy đâu ra tiền, nếu có tiền đưa ra khách ra ngủ ở đó cũng phải năn nỉ, thông cảm và biết rằng về quê thế nào cũng nói “đến nhà nó chơi nó cho ngủ nhà trọ”. Nhà nào có họ hàng ở phố là may mắn vì còn có nơi gửi khách ngủ một hai đêm.
Với những người ra Bạch Mai, Việt Đức chữa bệnh dài ngày là chuỗi thời gian vợ chồng con cái cáu gắt nhau, nhưng chỉ sau lưng, trước mặt vẫn tươi cười: “Không sao cứ ở đây bao giờ bố khỏi bệnh thì về”.
“Mất cái ví” dẫu sao cũng là truyện, còn khách ở quê ra chơi là thật, khó chịu cũng phải cắn răng, nếu không đối xử tốt, khéo léo, tế nhị khách về quê kể tội sẽ mất họ hàng. Đẵng đằng thời kỳ bao cấp là vậy
Ngày nay khách ở quê ra Hà Nội. Gần thì đi trong ngày, xa thì ở lại chơi cũng không vấn đề gì lớn, không ngủ ở nhà thì ra khách sạn, không ăn cơm thì đi nhà hàng. Không còn khó khăn, nặng nề như thời bao cao cấp.
