Kiểm định khí thải ô tô: Đã đến lúc không thể dễ dãi

Quy chuẩn khí thải ô tô mới: Bước đi hướng tới giao thông xanh

Từ ngày 1/3/2026, quy trình kiểm định khí thải ô tô theo tiêu chuẩn mới đã chính thức được áp dụng trên toàn quốc. Đây không chỉ là thay đổi trong kỹ thuật đăng kiểm mà còn là một bước đi quan trọng trong lộ trình kiểm soát ô nhiễm không khí từ giao thông, nguồn phát thải lớn tại các đô thị hiện nay.

Rõ ràng đây là chủ trương đúng và cần thiết vì trong nhiều năm qua, chất lượng không khí tại các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM ngày càng đáng lo ngại.

Bên cạnh hoạt động công nghiệp và xây dựng, giao thông được xem là một trong những nguồn gây ô nhiễm chính, đặc biệt là từ những phương tiện cũ, động cơ xuống cấp hoặc không được bảo dưỡng định kỳ. Việc kiểm soát khí thải vì vậy là một giải pháp quan trọng nhằm giảm phát thải và cải thiện môi trường sống cho người dân đô thị.

Tuy nhiên, sau hơn một thời gian triển khai, nhiều chủ phương tiện, đặc biệt với các xe đã sử dụng lâu năm tỏ ra lo lắng. Phương pháp kiểm tra khí thải mới yêu cầu tăng ga tối đa để đo lượng phát thải, điều mà trong điều kiện sử dụng thông thường người lái xe hiếm khi thực hiện. Điều này khiến không ít người e ngại  khi có thể khiến chiếc xe vốn đang “ốm yếu” lộ bệnh.

Bên cạnh đó, việc siết tiêu chuẩn khí thải cũng có thể khiến một số xe không đạt yêu cầu ngay trong lần kiểm định đầu tiên, buộc chủ phương tiện phải bảo dưỡng, sửa chữa hoặc thay thế một số bộ phận. Với nhiều gia đình, chiếc ô tô không chỉ là phương tiện đi lại mà còn là tài sản lớn, thậm chí là công cụ mưu sinh. Vì vậy, những chi phí phát sinh luôn là điều khiến người dân cân nhắc.

Nhưng nếu không siết khí thải bây giờ, thì đến bao giờ? Trong khi hầu hết các quốc gia phát triển đều đã áp dụng những tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt từ nhiều năm trước. Việc Việt Nam từng bước nâng chuẩn kiểm soát phát thải là phù hợp với xu thế chung, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Vấn đề quan trọng là cách triển khai cần có lộ trình hợp lý và đi kèm những giải pháp hỗ trợ. Đồng thời, các chính sách khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện ít phát thải hơn như xe điện, xe hybrid cũng cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn. Bởi mục tiêu cuối cùng của chính sách này không phải là gây khó cho người dân khi đi đăng kiểm, mà là từng bước giảm ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí và hướng tới một hệ thống giao thông bền vững hơn.

Khó chịu nhất thời vì một lần đăng kiểm chặt hơn, vẫn còn dễ chịu hơn rất nhiều so với việc phải sống lâu dài trong một thành phố ngột ngạt. Siết khí thải ô tô, suy cho cùng không phải là siết một thủ tục. Mà là siết lại sự dễ dãi đã kéo dài quá lâu với môi trường sống của chính mình.