Không đốt rác, giữ lại một bầu trời xanh

Vậy, làm thế nào để hạn chế nguồn ô nhiễm này và xây dựng thói quen xử lý rác văn minh hơn?

Ô nhiễm không khí không chỉ đến từ giao thông, sản xuất hay xây dựng, mà còn bắt nguồn từ những hành vi tưởng như rất nhỏ trong đời sống. Ở nhiều nơi, việc đốt rác tự phát vẫn diễn ra, đưa khói bụi và các chất ô nhiễm trực tiếp vào không khí, ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khỏe cộng đồng.

Hãy cùng VOV Giao thông Quốc gia tìm hiểu thực trạng đốt rác, những tác động từ nguồn phát thải này và vì sao thay đổi một thói quen nhỏ của mỗi người lại có thể góp phần giữ lại một bầu trời xanh.

Một đống lá khô ven đường. Một túi rác được gom lại ở bãi đất trống. Hay những bao rác sinh hoạt sau một ngày buôn bán… Khi ngọn lửa được châm lên, rác có thể biến mất rất nhanh. Nhưng khói thì không.

Từ đường làng, khu dân cư, bãi đất trống đến những khu vực ven đô, việc tự ý đốt rác vẫn có thể bắt gặp ở không ít nơi.

Có người đốt lá cây, cành khô...

Có người đốt rác sinh hoạt để giảm lượng rác phải mang đi...

Cũng có những đống rác bị đốt ngay ven đường, tạo thành những màn khói đặc quánh, ảnh hưởng đến người đi đường và các hộ dân xung quanh...

Chị Lê Mỹ Linh, xã Mỹ Lộc, tỉnh Ninh Bình cho biết: “Đốt rác gây ô nhiễm môi trường, nó ảnh hưởng đến đời sống nhân dân, ngột ngạt, ở lâu sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe…”

Một đống rác có thể chỉ cháy trong ít phút. Nhưng những gì phát sinh từ ngọn lửa ấy lại không biến mất cùng rác. Khói mang theo bụi và các chất ô nhiễm phát tán vào không khí. Đáng nói, trong rác sinh hoạt có thể có nilon, nhựa, cao su và nhiều vật liệu tổng hợp – những thứ không nên bị đốt tự phát ngoài trời.

Từ một hành động tưởng như rất nhỏ, một nguồn phát thải lại được tạo ra ngay trong môi trường sống. Theo ông Đinh Xuân Ngôn, Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường, ô nhiễm không khí có đặc điểm rất khác với những loại ô nhiễm chỉ tồn tại tại một điểm:

"Ô nhiễm môi trường không khí là ô nhiễm không biên giới có thể phát tán, lan tỏa và ảnh hưởng đến cả khu vực rộng lớn, một khi chất ô nhiễm phát tán vào không khí rất khó kiểm soát".

Vì thế, một đống rác nhỏ cũng có thể trở thành nguồn khói ảnh hưởng đến những người dân xung quanh:

“Đốt rác nó là vấn nạn ảnh hưởng đến môi trường rất lớn, mọi người nên có một nơi để tập trung, tiêu hủy rác thải đó thì sẽ tốt hơn…”

Đề xuất của người dân cũng đặt ra một câu hỏi: nếu không đốt, rác sẽ được xử lý thế nào? Thực tế, ở một số nơi, việc thu gom chưa thuận tiện; trong khi ở nhiều khu vực khác, đốt rác vẫn là thói quen đã tồn tại từ lâu.

Bởi vậy, để thay đổi hành vi, tuyên truyền thôi chưa đủ. Người dân cần có nơi bỏ rác, có lịch thu gom phù hợp và một hệ thống xử lý hiệu quả. Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, cho rằng cần tập trung xử lý nguồn phát thải này ngay từ cơ sở:

"Nhiều nơi đốt rác hở, đốt rác lộ thiên như vậy nó mang nhiều khí độc. Thì chúng ta cứ thu gom cho tốt, hiện nay có nhiều điều kiện thuận lợi rồi, các quy định của luật bảo vệ môi trường đã đề ra thì chúng ta làm tốt lên, mỗi một lĩnh vực nên chọn 2, 3 việc để tập trung giải quyết dứt điểm…"

Cùng với thu gom, phân loại và xử lý rác đúng cách cũng là khâu quan trọng để giảm nguồn phát thải. Khi rác được phân loại từ đầu, những loại có thể tái chế được thu hồi, rác hữu cơ được xử lý phù hợp, giảm lượng rác phải đưa đi xử lý.

Quan trọng hơn, đó là cách hình thành thói quen mới: không đốt, không vứt tùy tiện, mà bỏ rác đúng nơi, đúng quy định. Bởi một bầu trời xanh không chỉ cần những giải pháp lớn. Nó bắt đầu từ mỗi gia đình, mỗi khu dân cư, từ việc không châm lửa vào một túi rác. Không đốt rác – để bớt đi một làn khói hôm nay, thêm một khoảng trời trong lành cho mai sau.

Một bầu không khí trong lành bắt đầu từ những việc rất nhỏ trong cuộc sống mỗi ngày. Không đốt rác, bỏ rác đúng nơi quy định, cùng xây dựng thói quen xử lý rác văn minh – đó cũng là cách mỗi chúng ta góp phần giảm khói bụi, bảo vệ sức khỏe và gìn giữ môi trường sống.

Bởi giữ một bầu trời xanh không phải là câu chuyện của riêng ai, mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. 

Nếu quý vị và các bạn có câu chuyện hay trải nghiệm về giao thông xanh, hãy chia sẻ với chương trình qua email [email protected], [email protected], [email protected].

Fanpage Ban VOV Giao thông Quốc gia và VOV Giao thông Duyên Hải.

Biết đâu, câu chuyện của bạn sẽ truyền cảm hứng cho nhiều người cùng lựa chọn một hành trình xanh hơn!