Khoảnh khắc “chậm” lại ở ga Metro Bến Thành

Thời gian qua, nhiều chương trình cộng đồng, hoạt động văn hóa, nghệ thuật và xúc tiến thương mại tại các nhà ga đã được tổ chức, mang lại nhiều màu sắc cho công trình giao thông công cộng hiện đại này.

Khi ga ngầm Metro số 1 hóa không gian nghệ thuật công cộng

Bước xuống ga ngầm Bến Thành thuộc tuyến Metro số 1 những ngày này, nhiều người dân và du khách không khỏi bất ngờ. Giữa dòng người hối hả lên tàu, trong thanh âm sống động của các nghệ sĩ trẻ, những tác phẩm nghệ thuật trang trí độc đáo xuất hiện ngay tại khu vực giếng trời Toplight dường như đã níu bước chân họ chậm lại. Đây chính là tín hiệu mở đầu cho một diện mạo hoàn toàn mới của hệ thống ga ngầm đô thị.

Là người đã có nhiều trải nghiệm giao thông công cộng ở các quốc gia châu Âu, chị Nguyễn Thị Kim Thanh (phường Tân Mỹ, TP.HCM) chia sẻ: “Tôi thật sự rất xúc động. Những tác phẩm gốm sứ có sự hài hoà, có tính nghệ thuật cao. Đó là lý do mà cả nhà tôi đã có nhiều bức hình kỷ niệm lưu lại khoảnh khắc tham quan Metro ngày hôm nay.”

Metro số 1 mở đường cho những bản quy hoạch đẹp như tranh vẽ thành hiện thực

TP.HCM chốt hạn bàn giao mặt bằng Metro Bến Thành - Cần Giờ trước ngày 2/9

Lần đầu tiên các tác phẩm nghệ thuật công cộng được đưa vào hệ thống ga Metro Bến Thành

Hạ lồng thép phục vụ thi công tường vây tại nhà ga ngầm ST10 tuyến Metro số 2

Tâm điểm giữ chân hành khách chính là không gian tại ga ngầm Bến Thành – ga trung tâm lớn nhất toàn tuyến. Nơi đây sở hữu điểm nhấn kiến trúc biểu tượng là giếng trời hình hoa sen cách điệu cao 6 mét, giúp dẫn ánh sáng tự nhiên xuống cả 4 tầng hầm.

Lấy cảm hứng từ chính mái vòm hoa sen này, họa sĩ Nguyễn Thu Thủy – tác giả Con đường gốm sứ Hà Nội – đã kiến tạo nên cụm tác phẩm độc đáo ngay dưới lòng đất: một tháp đồng hồ gốm sứ cao 3,36 mét mang hoa văn trống đồng Đông Sơn, với 12 cánh sen cách điệu từ 96 mặt cắt tam giác ghép gấp khúc cùng ba bức tranh gốm thể hiện quang cảnh TP.HCM.

Công trình đánh dấu lần đầu tiên các tác phẩm nghệ thuật công cộng chính thức hiện diện trong hệ thống ga tàu điện ngầm. Chia sẻ với phóng viên, họa sĩ Nguyễn Thu Thủy không giấu được niềm xúc động khi nhìn lại hành trình gần một năm, từ những nét phác thảo ý tưởng đầu tiên, cho đến chuỗi ngày miệt mài tạo tác cùng rất nhiều nghệ nhân, thợ làm gốm và các cộng sự.

“Trong thời gian 1 tháng thi công, chúng tôi rất xúc động khi nhận được lời động viên của người dân thành phố và Công ty Đường sắt Đô thị số 1. Với hàng nghìn viên gốm mang nặng phù sa sông Hồng, tôi và các cộng sự gửi gắm tình cảm trân trọng, quý mến của nhân dân Thủ đô đến nhân dân TP.HCM", họa sĩ Nguyễn Thu Thủy cho biết.

Đưa di sản xuống lòng đất: Bước đi chiến lược nâng tầm Metro TP.HCM

Bên cạnh tháp đồng hồ gốm sứ, chiều sâu ký ức của đô thị cũng được hiển thị trang trọng trên nền gốm Mosaic. Bằng tất cả tâm huyết, nhà nghiên cứu lịch sử Trần Hữu Phúc Tiến đã chọn lọc những bức ảnh tư liệu quý giá để tái hiện lại câu chuyện của các vùng đất, các công trình tiêu biểu bao quanh chuỗi năm ga ngầm: từ Bến Thành, Nhà hát Thành phố, Ba Son, cho đến Văn Thánh và Tân Cảng.

Đánh giá về ý nghĩa của công trình, chuyên gia Trần Hữu Phúc Tiến cho rằng việc đưa không gian di sản xuống lòng đất là biện pháp quan trọng, giúp kiến tạo một bản sắc đô thị hiện đại nhưng vẫn gắn kết chặt chẽ với chiều sâu lịch sử Sài Gòn - TP.HCM.

“Mỗi ngày đi qua ga Metro, khi dừng chân, mọi người sẽ nhìn thấy những bức tranh gốm tái hiện ký ức lịch sử. Điều đó giúp các bạn trẻ thêm yêu mến thành phố này. Công trình này truyền đi thông điệp: thế hệ hôm nay vẫn luôn nâng niu quá khứ, để lịch sử được tiếp nối một cách rạng rỡ.”

Không chỉ dừng lại ở các tác phẩm cố định, việc đưa nghệ thuật sống động vào không gian ngầm đã được hiện thực hóa qua các bước đi chủ động của đơn vị vận hành. Thời gian qua, Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 đã liên tục kết nối và tổ chức các hoạt động cộng đồng, tiêu biểu như đêm hòa nhạc “Metro Sonata”, dự án đặt piano tự do tại ga Bến Thành và Nhà hát Thành phố, hay không gian triển lãm chuyên đề của Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh.

Định hướng này sẽ tiếp tục được đơn vị mở rộng trong thời gian tới, nhằm đa dạng hóa trải nghiệm và định vị các nhà ga ngầm thành những điểm hẹn văn hóa không thể bỏ qua của người dân và du khách.

Bà Văn Thị Hữu Tâm – Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 cho biết: “Nhiều hành khách và cá nhân tôi đều có cảm nhận rất đặc biệt khi so sánh với thế giới. Ở các nước, ga tàu điện thường chỉ có sự vội vã. Nhưng tại ga Bến Thành, bên cạnh nhu cầu dịch chuyển, người dân còn mong muốn được thưởng thức, trải nghiệm không gian văn hóa nghệ thuật và các hoạt động kinh tế thương mại độc đáo.”

Bà Tâm cũng nhấn mạnh thêm, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thương mại có mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau, góp phần nâng cao trải nghiệm của hành khách và gia tăng sức sống cho không gian nhà ga, trên cơ sở luôn bảo đảm chức năng vận tải công cộng.

Bởi vậy, muốn tạo sự cộng hưởng giữa văn hóa, nghệ thuật và thương mại tại ga ngầm, cần xem ga không chỉ là nơi trung chuyển mà là một không gian công cộng đa chức năng. Các hoạt động biểu diễn, triển lãm và trải nghiệm văn hóa nên được tổ chức thường xuyên, gắn kết với các gian hàng thông qua những chương trình ưu đãi, giới thiệu sản phẩm sáng tạo và đặc trưng địa phương.