Khi xe buýt điện định hình lại không gian sống Thủ đô

Hà Nội, thành phố của hơn 8 triệu phương tiện, từ lâu đã phải gánh chịu những làn khói đen và tiếng ồn mỗi ngày trên các trục đường. Ô nhiễm không khí không chỉ là con số thống kê, mà là nỗi ám ảnh thường nhật của người đi đường, người mưu sinh ven phố, của cả những tài xế ngày ngày bám vô-lăng.

Trước thực tế đó, thành phố Hà Nội đang đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi sang xe buýt điện với mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ xe buýt sẽ sử dụng năng lượng sạch. Sự thay đổi này đang tác động ra sao đến cuộc sống hàng ngày của người dân, của tài xế và của chính những đơn vị vận hành?

Mỗi buổi sáng trên những trục đường của Hà Nội, hàng triệu người bắt đầu ngày mới trong ô nhiễm không khí và tiếng ồn.

Anh Nguyễn Tuấn Nam, sống tại phường Hà Đông chia sẻ: “Hàng ngày tôi vẫn phải đi trên những cung đường, sau những tuyến xe buýt truyền thống, khi họ ra vào bến thì họ thải khói rất khó chịu. Trước khi đi làm thì mặc quần áo rất chỉnh tề nhưng đến khi đi sau những tuyến xe buýt ấy thì khói bụi ám vào rất nhiều.”

Không chỉ người tham gia giao thông, những hộ kinh doanh mặt đường cũng phải gánh chịu áp lực nặng nề từ ô nhiễm không khí và ô nhiễm tiếng ồn.

Chị Đào Thị Mai, một chủ cửa hàng ăn trên đường Nguyễn Trãi, Phường Thanh Xuân, Hà Nội cho biết: “Nói chung là nó cũng ô nhiễm, bán hàng thì phải che chắn cẩn thận không nó bụi. Khói bụi lắm, hôm nào có xe nó rửa đường thì nó đỡ bụi, không có nó bụi mù lên”.

Những câu chuyện như của anh Nam, chị Mai không phải cá biệt. Và chính từ thực tế đó, việc chuyển đổi từ xe buýt truyền thống sang xe buýt điện như một lời giải cho bài toán môi trường đô thị.

Theo tính toán, nếu chuyển sang sử dụng xe buýt điện thay cho xe buýt chạy dầu diesel như hiện nay, lượng khí CO₂ phát thải có thể giảm tới khoảng 170.480 tấn mỗi năm.

Bên cạnh đó, chuyển đổi giao thông xanh với xe buýt điện không chỉ giảm thiểu ô nhiễm mà còn dần thay đổi thói quen di chuyển hàng ngày của người dân Thủ đô.

Không chỉ mang lại sự thoải mái cho hành khách, việc chuyển đổi xe buýt điện còn giải tỏa áp lực rất lớn cho đội ngũ tài xế, những người trực tiếp vận hành phương tiện nhiều giờ mỗi ngày trên đường phố.

Anh Nguyễn Tuấn Anh, công nhân lái xe tuyến buýt số 15, Xí nghiệp xe buýt Yên Viên, là người thấu hiểu điều đó hơn ai hết: “Mình lái xe từ năm 2009, từ tháng 4/2026 thì chuyển sang xe buýt điện. Về độ âm thanh, tiếng ồn thì giảm rất nhiều so với xe buýt truyền thống, nó không có sự ầm ĩ và khói bụi nhiều như xe chạy bằng dầu. Hết ca thì cảm thấy khoẻ khoắn hơn so với xe dầu rất nhiều.”

Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, TP Hà Nội liên tục đưa nhiều tuyến xe buýt điện vào vận hành. Riêng từ đầu tháng 4/2026, thành phố đã đưa vào khai thác thêm 10 tuyến xe buýt điện với 288 phương tiện mới. Sau đó, nhiều tuyến như 74, 90, 36, 16, 24, 29… tiếp tục được thay thế xe diesel bằng xe buýt điện.

Là đơn vị chủ lực trong quá trình chuyển đổi xanh, Tổng Công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) đã đưa hơn 230 xe buýt điện cỡ trung và cỡ lớn vào hoạt động trên nhiều tuyến trọng điểm.

Ông Nguyễn Việt Tuấn - Phó trưởng Trung tâm điều hành xe buýt, Tổng Công ty Vận tải Hà Nội cho biết: “Tổng Công ty đang quản lý 68 tuyến buýt với trên 1.000 xe buýt vận hành hàng ngày. Thời gian vừa qua, Tổng Công ty đã thay thế xe buýt sử dụng diesel sang xe buýt sử dụng điện cho 14 tuyến buýt với 233 xe và đã vượt kế hoạch báo cáo thành phố. Hiện tại, các tuyến buýt hoạt động tương đối ổn định, có những trải nghiệm rất tốt cho hành khách. Xe đi êm ái, nhẹ nhàng, dừng đỗ đúng quy định, hành khách rất thuận tiện, thuận lợi khi sử dụng xe buýt.”

Về việc mở rộng mạng lưới sử dụng xe buýt điện, ông Tuấn cho biết thêm: “Dự kiến trước năm 2030 sẽ hoàn thành toàn bộ việc chuyển đổi các phương tiện sử dụng diesel sang sử dụng điện. Trong năm 2026, Tổng Công ty tiếp tục thay thế 275 phương tiện đối với 23 tuyến buýt nữa, chiếm trên 50% tổng số phương tiện của TTổng Công ty đang vận hành.”

Theo kế hoạch của UBND TP Hà Nội, chậm nhất đến năm 2030, toàn bộ xe buýt sử dụng xăng, dầu diesel sẽ được thay thế bằng xe buýt điện và phương tiện sử dụng năng lượng xanh. Khu vực nội đô sẽ được ưu tiên hoàn thành sớm nhằm giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí.

---

Từ tiếng ồn và khói đen của những chuyến xe một thời, đến những hành trình êm ái, không khói, không ồn của ngày hôm nay. Sự thay đổi ấy, dù âm thầm, đang được hàng triệu người dân Thủ đô cảm nhận mỗi ngày, trên từng cung đường. Một Hà Nội xanh hơn, hiện đại hơn và bền vững hơn không còn là mục tiêu trên giấy, mà đang hiện hữu ngay trên những tuyến phố quen thuộc. Đường Xanh tin rằng, mỗi lựa chọn xanh hôm nay sẽ góp phần tạo nên một tương lai bền vững hơn cho cộng đồng và môi trường.