Khát vọng giao thông xanh và bài toán hạ tầng tại Châu Âu

Từ xe buýt, xe tải cho đến các phương tiện vận tải công cộng, xe điện đang dần hiện diện trên nhiều tuyến đường, nhờ sự hỗ trợ của chính sách, đầu tư của doanh nghiệp và nhu cầu ngày càng tăng từ thị trường.

Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng tích cực vẫn là những thách thức về hạ tầng và nguồn cung năng lượng cần được giải quyết để duy trì đà phát triển. 

Bước sang năm 2026, châu Âu tiếp tục là một trong những khu vực dẫn đầu quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh. Không chỉ ở các dòng xe cá nhân, quá trình điện hóa hiện còn diễn ra mạnh mẽ trong lĩnh vực vận tải hàng hóa và giao thông công cộng.

Báo cáo mới nhất cho thấy lượng đăng ký xe buýt điện mới tại Liên minh châu Âu tăng gần 57%, chiếm gần 30% tổng lượng xe buýt mới đưa vào hoạt động. Trong khi đó, xe tải điện chở hàng hoá cũng ghi nhận mức tăng trưởng gần 48%.

Tại nhiều quốc gia như Đức, Pháp, Hà Lan hay Ý, xe điện đang xuất hiện ngày càng nhiều trên các tuyến vận tải và trong hệ thống giao thông đô thị.

Theo các chuyên gia, một trong những yếu tố thúc đẩy xu hướng này là chi phí vận hành ngày càng cạnh tranh, cùng với các chính sách hỗ trợ từ chính phủ, giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào phương tiện điện. Bà Rosanne van Pee, (Chuyên gia nghiên cứu từ Trung tâm Nghiên cứu Giao thông và Dịch chuyển Leuven, Bỉ) cho biết:

“Nhờ các khoản trợ cấp và chi phí vận hành tối ưu, chi phí sở hữu một chiếc xe tải điện tại các thị trường như Tây Ban Nha hiện đã rẻ hơn xe chạy xăng dầu. Chi phí tiệm cận đang tạo đòn bẩy rất lớn để các doanh nghiệp đưa xe điện vào vận tải thực tế.”

Bên cạnh nhu cầu của thị trường, năng lực sản xuất của các hãng xe châu Âu cũng đang được mở rộng để đáp ứng tốc độ điện hóa. Các doanh nghiệp ô tô tiếp tục đầu tư lớn, đồng thời bổ sung thêm nhiều mẫu xe mới ở cả phân khúc xe con và xe thương mại. Bà Maria Linko-Vaness – Trưởng bộ phận Chiến lược, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) cho biết:

“Hiện có hơn 290 mẫu xe điện đã có mặt trên thị trường. Riêng phân khúc xe tải thương mại cũng đã có tới 76 mẫu xe thuần điện. Hàng trăm tỷ Euro đã được đầu tư để đưa xe điện làm chủ thị trường.”

Dù vậy, để duy trì tốc độ phát triển hiện nay và mở rộng quy mô sử dụng xe điện, nhiều doanh nghiệp cho rằng hạ tầng sạc và lưới điện cần được đầu tư đồng bộ hơn trong thời gian tới. Nói về triển vọng của phân khúc xe tải nhẹ, bà Maria phân tích:

“Phân khúc xe tải nhẹ hoạt động dựa trên logic thương mại thuần túy. Để tốc độ điện hóa tại đây tiếp tục tăng tốc, chúng ta cần một cách tiếp cận thực tế hơn cho từng phân khúc, đặc biệt là hạ tầng sạc công suất cao dành riêng cho xe thương mại.”

Khi số lượng xe điện tăng nhanh, yêu cầu đối với hạ tầng năng lượng cũng trở nên cấp thiết hơn. Mật độ trạm sạc giữa các khu vực vẫn còn chênh lệch, trong khi quá trình nâng cấp lưới điện tại nhiều quốc gia chưa theo kịp tốc độ phát triển của thị trường. Bà Rosanne chỉ ra một trong những thách thức hiện nay:

“Dù các nước như Đức hay Tây Ban Nha có công suất điện gió và mặt trời rất lớn, họ vẫn còn cách rất xa mục tiêu lưới điện cho năm 2030. Tiến độ cải tạo lưới điện hiện tại là quá chậm để đáp ứng sự phát triển của làn sóng xe điện.”

Theo các chuyên gia, nếu hạ tầng sạc và hệ thống điện được nâng cấp đồng bộ, châu Âu sẽ có thêm điều kiện để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển giao thông sạch trong những năm tới. Đánh giá về triển vọng của thị trường, ông Reinhard Schorsch – chuyên gia tại công ty cung cấp dữ liệu và phân tích phưng tiện Mobility Global nhận định:

“Châu Âu đang phát triển rất nhanh. Đến năm 2035, chúng tôi dự báo xe điện sẽ chiếm 64% thị phần, và nếu tính cả xe lai sạc điện thì tổng cộng lên tới 73%. Đây là con số phát triển vô cùng tích cực trên phạm vi toàn cầu, chỉ đứng sau Trung Quốc.”

Đà tăng trưởng của thị trường xe điện tại châu Âu không chỉ phản ánh sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng mà còn cho thấy quyết tâm thúc đẩy giao thông phát thải thấp của khu vực này.

Song để quá trình điện hóa diễn ra bền vững, việc mở rộng hạ tầng sạc, nâng cấp lưới điện và duy trì các chính sách hỗ trợ sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng.

Đây cũng sẽ là những yếu tố quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu phát triển giao thông xanh của châu Âu trong những năm tới.

Nếu bạn có trải nghiệm thú vị về lối sống xanh, hãy chia sẻ cùng chúng tôi qua email [email protected], [email protected], [email protected]. Fanpage: VOV Giao thông hoặc: VOV giao thông Duyên Hải.

Biết đâu, chính câu chuyện của bạn sẽ trở thành cảm hứng cho nhiều người khác!