Khẩn trương xử lý lỗi tại hệ thống trạm thu phí 5 tuyến cao tốc Bắc - Nam

Các vấn đề như hệ thống nhận diện biển số chưa chính xác, barrier chậm mở hoặc thậm chí phải xả trạm khi xảy ra tình trạng ùn tắc cục bộ đã thu hút sự quan tâm của dư luận.

Để làm rõ hơn về nguyên nhân cũng như các biện pháp khắc phục từ phía cơ quan quản lý, PV Ban VOV Giao thông quốc gia đã có cuộc trao đổi với ông Tô Nam Toàn - Trưởng phòng KHCN, Môi trường và Hợp tác quốc tế, Cục Đường bộ Việt Nam.

PV: Sau 3 ngày chính thức thu phí trên 5 tuyến cao tốc, Cục Đường bộ Việt Nam đánh giá như thế nào về kết quả vận hành?

Ông Tô Nam Toàn: Kể từ 22h ngày mùng 2/3/2026, 5 đoạn tuyến cao tốc đầu tư công thuộc cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã chính thức vận hành thu phí. Theo số liệu thống kê, trong ngày đầu tiên 3/3, lưu lượng đạt trên 50.000 lượt phương tiện với doanh thu khoảng hơn 4,3 tỷ đồng.

Đến ngày mùng 4/3, lưu lượng có giảm xuống còn khoảng 27.000 lượt phương tiện với doanh thu gần 3 tỷ đồng. Sự sụt giảm này nằm trong dự báo ban đầu của chúng tôi, đó là khi tổ chức thu phí, một phần lưu lượng sẽ phân lưu sang các tuyến quốc lộ song hành trong những ngày đầu.

PV: Chúng tôi được biết trong những ngày vận hành đầu tiên vừa qua cũng đã phát sinh một số lỗi kỹ thuật. Vậy ông có thể cho biết cụ thể các lỗi này là gì và việc phát sinh lỗi ảnh hưởng như thế nào đến việc lưu thông của người dân?

Ông Tô Nam Toàn: Việc đưa 5 đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2017 - 2020 vào khai thác có đặc thù khác biệt so với trước đây. Hệ thống này được thiết kế theo hình thức đầu vào đa làn tự do (không có barrier) và đầu ra đơn làn có barrier. Đây cũng là lần đầu tiên tổ chức thu phí liên tuyến gồm nhiều đoạn nối tiếp nhau ở cả hai miền Bắc và Nam.

Trong quá trình vận hành đầu tiên, chúng tôi nhận thấy tỷ lệ nhận diện phương tiện ở đầu vào đa làn tự do còn thấp, chưa đạt yêu cầu. Cục Đường bộ đã yêu cầu các nhà thầu và đơn vị vận hành phối hợp điều chỉnh thiết bị, phần mềm ngay lập tức. Hiện tại, tỷ lệ nhận diện đang được ghi nhận tăng lên từng giờ để đạt mức mong muốn.

Ngoài ra, do thu phí liên thông nhiều tuyến, công tác đối soát hậu kiểm và ghi nhận giao dịch ngoại tuyến (offline) trở nên phức tạp hơn. Chúng tôi đã chỉ đạo các đơn vị và 3 nhà cung cấp dịch vụ thường xuyên cập nhật phần mềm để xử lý kịp thời.

Đặc biệt, tại nút giao Mai Sơn - Quốc lộ 45, khi phát hiện có biểu hiện ùn tắc hoặc mất an toàn cho nhân viên tại trạm tạm, chúng tôi đã chỉ đạo dừng ngay việc vận hành barrier tại trạm này, chuyển nhân sự sang làm công tác đối soát hậu kiểm để đảm bảo an toàn và lưu thông thông suốt.

Chúng tôi cũng đã khôi phục các đoạn phân tách giữa các tuyến như Diễn Châu - Bãi Vọt hay Cam Lâm - Vĩnh Hảo để phục vụ đối soát, tránh thất thoát.

PV: Về lâu dài, Cục Đường bộ Việt Nam có giải pháp gì để hoàn thiện hệ thống kỹ thuật, vừa đảm bảo tính minh bạch, vừa không để xảy ra tình trạng ùn tắc trong các dịp cao điểm sắp tới?

Ông Tô Nam Toàn: Để nâng cao tính chính xác, chúng tôi đang triển khai kết hợp giữa hệ thống giám sát điều hành (ITS) trên cao tốc với hệ thống thu phí. Cụ thể là sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tích hợp vào các camera giám sát để nhận biết phương tiện thiếu thông tin đầu vào hoặc đầu ra.

Hệ thống sẽ tự động tra cứu hình ảnh xe trên dữ liệu ITS để bổ sung kịp thời. Sự kết hợp giữa ITS và AI là giải pháp then chốt mà chúng tôi kỳ vọng sẽ giúp hệ thống thu phí ngày càng chính xác và an toàn hơn.

PV: Vâng, xin cảm ơn ông đã dành thời gian chia sẻ!