Khám phá tổ hợp sáng tạo Đoài Creative

Hà Nội những ngày vui

- Hà Nội đưa nghệ thuật đến gần hơn với người dân và du khách qua các chương trình chèo, cải lương, kịch, múa rối, xiếc, ca múa nhạc tại nhiều xã, phường và không gian đi bộ Trần Nhân Tông trong dịp 19/8 và Quốc khánh 2/9, góp thêm những trải nghiệm văn hóa đặc sắc cho du khách.

- Hơn 50 tác phẩm hội họa, đồ họa và điêu khắc sẽ đưa công chúng trở về những năm tháng xây dựng đất nước từ thập niên 1950 đến 1980, qua triển lãm “Ký ức những năm tháng không quên” tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Triển lãm diễn ra từ ngày 25/8 đến 8/9, mang đến thêm một điểm đến văn hóa, giúp du khách khám phá lịch sử Việt Nam qua nghệ thuật.

- Từ ngày 29/8 đến 26/9, “Trung thu Thành cổ – Sơn Tây xứ Đoài” sẽ mang đến chuỗi hoạt động văn hóa truyền thống kết hợp du lịch và kinh tế đêm. Lễ hội được kỳ vọng trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng, tạo thêm trải nghiệm cho du khách khi khám phá Thành cổ Sơn Tây, làng cổ Đường Lâm và không gian văn hóa xứ Đoài.

- Một trải nghiệm nghệ thuật mới đang chờ đón du khách tại Hà Nội với triển lãm “Van Gogh Timeless – Van Gogh Xuyên không”. 165 kiệt tác của danh họa Vincent Van Gogh được tái hiện bằng 3D Mapping, VR-AR và Lidar, kết hợp ánh sáng, âm thanh và không gian đa giác quan. Triển lãm mở cửa đón khách từ ngày 21/8. 

Hành trình cảm xúc: Khám phá tổ hợp sáng tạo Đoài Creative

Ở Đường Lâm, có những giá trị tưởng như chỉ thuộc về quá khứ, nhưng đang được đánh thức bằng một cách rất mới: để du khách tự tay chạm vào di sản, chơi với di sản và sáng tạo cùng di sản.

Từ một viên ngói cũ, tờ giấy dó đến những con rối trong bóng tối, Đoài Creative đang kể câu chuyện xưa bằng ngôn ngữ của hôm nay. Điều gì khiến một không gian sáng tạo có thể làm di sản trở nên sống động đến vậy?

Giữa không gian bình yên của làng cổ Đường Lâm, nơi những nếp nhà đá ong vẫn lưu giữ dấu ấn của xứ Đoài, có một điểm hẹn đang thu hút ngày càng nhiều người yêu nghệ thuật và văn hóa. Đó là Đoài Creative – tổ hợp sáng tạo được hình thành từ chính những giá trị bản địa, nơi di sản không chỉ để ngắm nhìn mà còn được chạm vào, trải nghiệm và sáng tạo.

Từ những vật liệu quen thuộc như giấy dó, giấy giang, ngói cũ hay tre nứa, Đoài Creative mang đến những hoạt động để mỗi du khách đều có thể tự tay tạo nên một sản phẩm mang dấu ấn của riêng mình. Quan trọng hơn, đó là cách để những giá trị truyền thống trở nên gần gũi hơn với cuộc sống hôm nay.

Chị Nguyễn Thị Kim Oanh – Quản lý vận hành Đoài Creative cho biết mục tiêu lớn nhất không phải tạo ra một điểm check-in, mà là đưa du khách trở thành một phần của di sản. “Hiện, tại Đoài, chúng mình đưa những yếu tố mang tính truyền thống văn hóa ở ngay chính làng cổ Đường Lâm vào các hoạt động trải nghiệm. Đoài Creative luôn mong muốn đóng vai trò như một sợi dây kết nối giữa các giá trị văn hóa di sản với du khách, để mọi người có thể cảm nhận một cách gần gũi hơn. Mọi người hiểu và có thể thấy rằng mình như một phần của di sản, chứ không chỉ đơn thuần là đang xem hay đang nhìn một di sản”.

Để mỗi trải nghiệm thực sự có ý nghĩa, phía sau đó là sự tỉ mỉ trong việc lựa chọn chất liệu và truyền tải câu chuyện của từng sản phẩm. Từ tờ giấy dó được làm thủ công đến viên ngói nhuốm màu thời gian, tất cả đều đòi hỏi sự nâng niu và trân trọng.

Đó cũng là điều mà những người hướng dẫn như chị Dương Thị Thùy Trang luôn gửi gắm tới mỗi du khách: “Đoài lựa chọn những vật liệu dân gian như vậy để cho vào hoạt động sáng tạo không chỉ vì tính thẩm mỹ, mà còn muốn lan tỏa những nét đẹp văn hóa truyền thống của Đường Lâm đến với du khách và thế hệ trẻ.”

Không gian cổ kính, yên bình cùng những trải nghiệm khác biệt đã để lại nhiều ấn tượng với du khách. Bạn Nguyễn Thị Quỳnh Giang là một du khách đến từ Vĩnh Phúc rất thích thú khi tham gia các hoạt động sáng tạo nghệ thuật tại đây: “Khi mà đến với Đoài thì tôi cảm thấy ở đây có một không gian rất yên tĩnh, cổ kính. Tôi được trải nghiệm nặn tò he, vẽ tranh trên ngói và xem rối bóng – những điều mà ở nhiều nơi khác rất khó để tìm thấy.”

Một điểm nhấn đặc biệt của Đoài Creative là nghệ thuật rối bóng. Không cần sân khấu lớn hay ánh đèn rực rỡ, chỉ bằng ánh sáng và những hình cắt đơn sơ, những người nghệ sĩ như anh Giang Văn Trình sẽ ẩn hiện ở trong bóng tối và thổi hồn vào trong những câu chuyện dân gian để đưa nghệ thuật này đến gần hơn với khán giả trẻ hôm nay. 

“Bọn mình kể câu chuyện của rối bóng kết hợp với ngôn ngữ của thời đại. Khi đó, rối bóng không còn nằm im trong lồng kính của di sản nữa, mà nó trở thành một thực thể vô cùng sống động.”

Khi những người trẻ lựa chọn kể câu chuyện di sản bằng tư duy sáng tạo, văn hóa truyền thống không còn là ký ức của quá khứ mà trở thành một phần của hiện tại. Và ở Đoài Creative, mỗi trải nghiệm không chỉ mang đến niềm vui khám phá, mà còn góp thêm một cách để di sản tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và sống cùng đời sống hôm nay./. 

Người quen ở phố: Ký ức xứ Đoài

Rời phố thị, về xứ Đoài, ta bắt gặp một miền ký ức còn nguyên vẹn trong đá ong, mái nhà và những con người gắn bó cả đời với quê hương. Trong “Người quen ở phố”, mời quý vị gặp gỡ nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát – người lưu giữ hồn cốt Đường Lâm bằng chính câu chuyện đời mình.

PV: Nếu phải kể về xứ Đoài cho một người chưa từng đến, ông sẽ bắt đầu từ điều gì – một địa danh, một con người hay một ký ức rất riêng?

Tôi sẽ bắt đầu từ một ký ức bởi vì với tôi xứ Đoài không chỉ là một địa danh trên bản đồ mà là một không gian văn hoá được tạo nên từ những điều rất nhỏ như cổng làng, cây đa, mái đình, bức tường đá ong và tiếng gọi nhau trong một con ngõ nhỏ hay hình ảnh của một người thợ lặng lẽ làm nghề.

Nếu phải đưa một người chưa từng đến đây đi khám phá, có lẽ tôi sẽ không đưa họ đến ngay những điểm nổi tiếng mà tôi muốn họ đi chậm qua một ngôi làng, chạm tay vào bức tường đá ong, ngồi bên một ngôi đình nghe người dân kể chuyện. Bởi khi ấy họ hiểu rằng xứ Đoài không chỉ có cảnh đẹp mà có cả một cách sống.

Tôi sinh ra và làm nghề trong không gian văn hoá ấy, nên càng làm sơn mài tôi càng cảm nhận những chất liệu của xứ Đoài từ màu đất, đá ong, gỗ, kiến trúc tới những câu chuyện dân gian. Điều đó có thể trở thành những chất liệu sáng tạo tưởng như rất bình dị ấy đưa vào nghệ thuật đương đại để người trẻ hôm nay cảm nhận được nghệ thuật quê hương mình.

PV: Khi xứ Đoài đang dần trở thành điểm đến du lịch, ông nghĩ điều gì cần được giữ lại nhất để nơi đây không trở thành “một phiên bản khác” của chính mình?

Tôi nghĩ điều cần giữ nhất không chỉ là những ngôi nhà cổ hay công trình kiến trúc mà hồn của cộng đồng đã tạo nên nơi này. Du lịch có thể làm cho một vùng đất có thể được biết đến nhiều hơn nhưng nếu chỉ chạy theo những thứ dễ bán, dễ chụp ảnh, dễ trở thành xu hướng thì sẽ rất dễ biến một di sản trở thành một sân khấu.

Tôi mong xứ Đoài phát triển nhưng phát triển bằng chính những giá trị vốn có của mình. Làng cổ vẫn có người dân sinh sống. Nghề truyền thống vẫn có người làm. Đình làng là những nơi cộng đồng gặp gỡ, những câu chuyện lịch sử vẫn được kể và những người trẻ vẫn tìm thấy lý do ở lại để sáng tạo để làm nghề. Giữ được những người những nghề, những ký ức và cách sống thì đó mới là giữ được linh hồn của xứ Đoài.

Và nếu như chỉ giữ lại những bức tường cũ nhưng mất đi con người và đời sống phía sau nó, chúng ta có thể giữ được một di tích nhưng chưa chắc đã giữ được một xứ Đoài sống. Tôi nghĩ nhiệm vụ của thế hệ trẻ chúng tôi không phải đóng băng truyền thống mà là làm cho truyền thống tiếp tục, tiếp tục sáng tạo bước cùng với thời đại nhưng không đánh mất mình.

Xứ Đoài không ồn ào, nhưng lặng lẽ ở lại trong ký ức người đi qua. Qua chia sẻ của nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát, có thể thấy giá trị của một vùng đất nằm ở cách con người gìn giữ và tiếp nối di sản. Xin trân trọng cảm ơn ông đã tham gia chương trình./.