Kênh Tham Lương – Bến Cát: Bao giờ hết cảnh dang dở?

Bên cạnh những xáo trộn trong đời sống sinh hoạt việc thi công ì ạch còn tìm ẩn nguy cơ bệnh tật từ ô nhiễm môi trường. Vậy giải pháp nào để đẩy nhanh thi công như thế nào để trả lại môi trường sống an toàn cho người dân?

Dọc tuyến kênh Tham Lương – Bến Cát – Rạch Nước Lên, nhiều đoạn bờ kè đã thành hình với những mảng bê tông phẳng phiu. Thế nhưng xen giữa là những khoảng đất đá ngổn ngang, rào chắn dựng tạm, vật liệu xây dựng nằm rải rác. Có vị trí máy móc hoạt động, nhưng cũng không ít nơi công trường vắng lặng.

Dưới lòng kênh, dòng nước vẫn đục màu, có đoạn bốc mùi hôi nồng nặc. Trời nắng thì bụi bay mù mịt, trời mưa nước dâng cao, rác theo dòng chảy ứ đọng. Cuộc sống của hàng ngàn hộ dân hai bên bờ kênh vì thế bị đảo lộn suốt nhiều năm qua: “Làm lâu rồi mà vẫn còn ì ạch, vừa nước mưa xuống vừa nước sông dâng lên bốc mùi hôi thối nồng nặc, muỗi rất nhiều.”

Không chỉ ô nhiễm môi trường, việc thi công kéo dài còn tác động trực tiếp đến sinh hoạt thường ngày: “Ô nhiễm môi trường ở đây ảnh hưởng đến sức khỏe rất nhiều, đặc biệt là các cháu nhỏ, mỗi lần xe đi qua là bụi mù luôn.”

Nhiều hộ dân cho biết, họ từng kỳ vọng dự án sẽ sớm hoàn thành để khu vực thay đổi diện mạo, môi trường được cải thiện. Nhưng khi thời gian kéo dài, sự chờ đợi dần chuyển thành sốt ruột: “Người dân mong muốn công trình đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành tuyến bờ kè kênh Tham Lương xanh, sạch đẹp.”

Dự án cải tạo môi trường kênh Tham Lương – Bến Cát – Rạch Nước Lên có chiều dài hơn 63 km, đi qua 7 quận, huyện trước đây của TP.HCM. Tổng mức đầu tư ban đầu hơn 8.200 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và thành phố, dự kiến hoàn thành vào ngày 30/4/2025. Tuy nhiên, do tăng chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư và bổ sung một số hạng mục, dự án điều chỉnh tăng thêm 830 tỷ đồng và kéo dài thời gian thực hiện đến năm 2026.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM, lũy kế khối lượng thi công các hạng mục chính đến nay đạt khoảng 65%. Trong đó, gói thầu XL-09 đạt hơn 80%, cao nhất; gói XL-10 đạt gần 60%, thấp nhất. Để bảo đảm tiến độ, Sở Xây dựng TP.HCM đang tăng cường kiểm tra hiện trường, làm việc với các nhà thầu nhằm tháo gỡ vướng mắc.

Ông Lê Hải Phong, Phó Trưởng Phòng Quản lý vận tải đường bộ, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết: “Đến thời điểm này, hầu hết các gói thầu đã thi công trở lại; một số đơn vị sẽ đồng loạt triển khai vào đầu tháng 3/2026. Các nhà thầu cũng đã cam kết tăng cường tổ chức thi công nhiều mũi, bổ sung nhân lực, máy móc và vật tư, phấn đấu hoàn thành khối lượng công việc đúng tiến độ đã ký với Ban quản lý.

Về nguồn vốn, dự án đã được thành phố và Trung ương bố trí đầy đủ theo nhu cầu. Tổng mức đầu tư được phân bổ theo kế hoạch, bảo đảm không để xảy ra tình trạng thiếu vốn làm ảnh hưởng tiến độ. Riêng về kỹ thuật, Ban quản lý đã chủ động phối hợp với đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát và các nhà thầu để rà soát các vướng mắc phát sinh trong quá trình thi công. Những khó khăn về xử lý kỹ thuật hay phối hợp hiện trường đều được tập trung tháo gỡ kịp thời, nhằm bảo đảm việc triển khai được thông suốt.”

Với những giải pháp đã được đưa ra như tăng cường nhiều mũi thi công, bổ sung nhân lực, máy móc, bảo đảm nguồn vốn và chủ động tháo gỡ các vướng mắc kỹ thuật, tiến độ dự án đang được kỳ vọng sẽ chuyển biến rõ nét trong thời gian tới.

Có như vậy thì mục tiêu hoàn thành công trình trong năm 2026 không chỉ là con số trên kế hoạch, mà sẽ trở thành kết quả cụ thể trên từng đoạn kè, từng tuyến đường ven kênh. Khi đó, dòng kênh Tham Lương – Bến Cát – Rạch Nước Lên sẽ thực sự được “hồi sinh”, trả lại môi trường sống trong lành cho người dân, góp phần chỉnh trang đô thị, nâng cao chất lượng sống và tạo thêm động lực phát triển bền vững cho thành phố.