“Kể tội” và “đổ lỗi”...

Tuy nhiên, với Hà Nội, ở đây đề cập đến vùng lõi, tức là khu vực thuộc các phường nội thành, rất nhiều năm nay, tình trạng quá tải đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng, khiến cho các nhà quản lý dường như đang rơi vào “vùng lặp” của một việc làm mà gần như không mang lại nhiều kết quả khả quan, đó là “phân làn lại giao thông” ở các tuyến đường nội đô.

Gần như ngay lập tức, sau khi một số tuyến đường được mở rộng, người dân chưa kịp vui mừng vì được di chuyển trên những tuyến đường mới, cảm giác được thoát khỏi tình trạng tồi tệ của những điểm đen giao thông đeo bám suốt bao nhiêu năm, thì như các cụ vẫn nói “niềm vui ngắn chẳng tày gang”, tình trạng ùn tắc, hỗn loạn trong tham gia giao thông không biết… vì sao, lại trở nên nghiêm trọng hơn so với trước.

Có thể lấy vài ví dụ “điển hình”, như đường vành đai 2, đoạn qua Ngã Tư Sở, hoặc ngược lại là khu vực đường Minh Khai, ngay dưới chân cầu Vĩnh Tuy, hoặc đường Nguyễn Trãi (Thanh Xuân), Khuất Duy Tiến, hoặc gần đây có tuyến đường Võ Chí Công được cắm dải phân cách cứng cũng gây ra những sự khó khăn cho người tham gia giao thông.

Nổi bật nhất, có lẽ là giao thông trên cầu Nhật Tân trong mấy ngày qua, sau khi cũng được cắm cọc phân làn riêng cho các phương tiện 4 bánh và 2 bánh…

Đường Võ Chí Công sau phân làn: Lòng đường bị lấn chiếm, phương tiện gặp khó khi qua các nút giao

Từ chuyện phân làn đến quy hoạch giao thông

Trắc trở phân làn, Hà Nội liệu có nên theo đuổi?

Phân làn cứng đường Phạm Văn Đồng: Vẫn còn vượt ẩu, lấn làn

Tất nhiên, ý thức tham gia giao thông của một “bộ phận” người dân cũng là một trong những lý do góp phần vào việc hỗn loạn của giao thông Thủ đô mỗi ngày. Tình trạng mạnh ai nấy đi, không quan tâm đến luật giao thông, những chỉ dẫn trên đường là một thực tế mà chúng ta phải chịu đựng trong rất nhiều năm qua.

Người ta có thể đổ lỗi cho những yếu tố khách quan tác động đến việc giao thông hỗn loạn, như… trời mưa. Bất kể vào thời điểm nào trong ngày, không chỉ ở khung giờ cao điểm, những trận mưa luôn là nguyên nhân khiến giao thông hỗn loạn, dẫn đến tắc đường.

Vì mưa, nên người ta sẵn sàng chạy lấn làn, vượt đèn đỏ, leo vỉa hè, dù là đi xe máy hay đang ngồi trên ô tô. Thế là tắc đường kéo dài nhiều giờ đồng hồ.

Hay một ví dụ khác, là va chạm giao thông, dù nặng, hay nhẹ, cũng sẽ dẫn tới tắc đường, nguyên nhân không phải do những người gặp tai nạn gây ra, mà là những ánh mắt hiếu kỳ của người đi đường.

Dù bận rộn hay không có việc gì gấp, người ta sẵn sàng dừng xe lại, bất chấp là đang đứng giữa đường, phía sau hàng dài ô tô, xe máy bấm còi inh ỏi, chỉ để “hóng” xem có chuyện gì xảy ra, đặng còn về nhà mà kể với bạn bè, người thân: Hôm nay đi trên đường, gặp một vụ tai nạn giao thông?!...

Còn một ví dụ khác, mà chúng ta đều đã nhắc tới trong rất nhiều dịp, đó là việc phát triển quá nhiều khu đô thị, chung cư, khiến dân cư dồn về trung tâm sinh sống, nhưng hạ tầng giao thông lại không “theo” kịp…

“Kể tội” và “đổ lỗi” cho người tham gia giao thông vậy thôi, nhưng nếu để nhìn thẳng vào thực tế, chúng ta sẽ thấy rằng, quy hoạch hạ tầng giao thông của Hà Nội, tất nhiên vẫn là vùng lõi, đang gặp phải vấn đề khá nghiêm trọng.

Và tất nhiên, điều này không phải lỗi thuộc về người dân.

Người Hà Nội, ai cũng đều biết đến Ngã Tư Sở, là một điểm đen giao thông ám ảnh, thậm chí theo cả một đời người. Điểm đen này tồn tại từ cái thời mà xe đạp là phương tiện giao thông chủ yếu của dân Thủ đô.

Khi thành phố quyết định giải phóng mặt bằng, mở rộng đường Trường Chinh, xây dựng tuyến đường trên cao… ai cung vui mừng vì “Ngã tư khổ” sắp không còn hành người dân mỗi khi đi qua đây. Ấy thế nhưng, ngay khi đi vào hoạt động, tình trạng ùn tắc giao thông còn nặng nề hơn trước. Đặc biệt xảy ra ở 2 đầu điểm cầu vượt là Ngã Tư Sở và khu vực chân cầu Vĩnh Tuy.

Tình trạng ùn tắc giao thông, ngay cả vào những thời điểm không phải giờ cao điểm tại Ngã Tư Sở hầu như chúng ta có thể nhìn thấy và biết được nguyên nhân vì sao.

Việc mở rộng đường Trường Chinh, kèm với đường trên cao khiến các phương tiện giao thông trên đoạn đường này rất thoải mái, nhưng khi đến gần Ngã Tư Sở lại được thiết kế theo kiểu “thắt cổ chai”.

Vậy là hàng ngàn phương tiện đang thoải mái lưu thông, bỗng phải giảm tốc độ và chen nhau đi qua cái nút thắt ấy. Tất nhiên là tắc đường. Ở phía đối diện, dưới chân cầu Vĩnh Tuy cũng vậy.

Vậy là, những đơn vị liên quan lại “tìm cách” để phân làn giao thông, hết đặt dải phân cách mềm, nắn lại đường giao thông, cấm quay đầu chỗ nọ, chặn đường chỗ kia… Rốt cuộc, những điểm đen lại vẫn hoàn đen, và nhẽ ra người dân được hưởng một con đường đẹp đẽ để đi thì bây giờ ở những nơi “hy vọng” ấy lại trở nên nhếch nhác, chắp vá, tạm bợ vì những dải phân cách vòng vèo…

Hiện thực của việc giải quyết tình trạng hỗn loạn giao thông ở Thủ đô hiện nay, đặc biệt trên các tuyến đường mới, đó là cắm dải phân cách cứng, “gọt” bớt dải phân cách để mở rộng lòng đường, đặt dải phân cách mềm để “nắn” lại tuyến đường giao thông…

Đều là những giải pháp “chữa cháy” cho những con đường mới sau khi đi vào hoạt động???

Để trả lời cho câu hỏi đặt ra ở đầu bài, đây là Sự bất lực của giao thông đô thị hay quy hoạch thiếu tầm nhìn? Có lẽ ở thời điểm này, đành phải trả lời kiểu “hòa cả làng”, là: Cả hai!