Hoàn thuế tự động, gỡ nút thắt dòng vốn cho doanh nghiệp

Kết quả ấn tượng từ nỗ lực đồng hành

Theo thông tin từ Cục Thuế, tính đến ngày 16/9/2026, cơ quan thuế trên toàn quốc đã thực hiện hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho các doanh nghiệp (DN) với tổng số tiền lên tới 137.633 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, con số này ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc, đạt 141,8%.

Mức tăng ấn tượng này không chỉ phản ánh sự khôi phục và mở rộng quy mô sản xuất, xuất khẩu của các DN trong nước, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của ngành Thuế trong việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đưa tiền hoàn thuế trở lại với chu kỳ kinh doanh của DN nhanh nhất có thể.

Thực tế thời gian qua cho thấy, không ít DN gặp vướng mắc về thanh khoản do chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng, thị trường xuất khẩu chịu nhiều áp lực biến động. Trong bối cảnh nguồn vốn tín dụng được kiểm soát chặt chẽ, việc được hoàn trả kịp thời tiền thuế GTGT giúp DN có thêm dòng vốn tái đầu tư, thanh toán cho nhà cung cấp và duy trì chuỗi cung ứng không bị đứt gãy.

Vì vậy, việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, mà còn là sự hỗ trợ thiết thực với hoạt động sản xuất, kinh doanh của cộng đồng DN.

Ông Nguyễn Tiến Minh - Phó Trưởng Thuế TP. Hà Nội cho biết, trong 8 tháng qua, Thuế TP. Hà Nội đã giải quyết trên 70% số lượng hồ sơ thuộc trường hợp hoàn thuế trước, kiểm tra sau, thời gian giải quyết trong 6 ngày làm việc.

Về phía DN, ông Keisuke Kuroki - Giám đốc cấp cao, Công ty Khu công nghiệp Thăng Long (Hà Nội) chia sẻ, trong nửa đầu năm nay, DN đã nhận được hơn 64 tỷ đồng tiền hoàn thuế. Hiện nay, toàn bộ hồ sơ hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử, từ lập hồ sơ, ký số, gửi hồ sơ đến tiếp nhận và xử lý, giúp DN giảm đáng kể thời gian đi lại, chi phí in ấn, lưu trữ và nhân lực thực hiện thủ tục. Quy trình hoàn thuế hiện nay đã tiện lợi hơn rất nhiều vì thực hiện hoàn toàn trên môi trường mạng mà không cần sự can thiệp thủ công của cán bộ thuế.

Tương tự, ông Kim Hak Chun - Giám đốc Tài chính Công ty ZEIT C&A Việt Nam tại TP. Hải Phòng cũng cho hay, từ đầu năm đến nay, DN đã nộp hồ sơ đề nghị hoàn 240 tỷ đồng tiền thuế. Ngay từ khi chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế, DN đã nhận được sự hướng dẫn từ cơ quan thuế. Nhờ đó, DN chủ động rà soát, hoàn thiện hồ sơ trước khi nộp, hạn chế được những sai sót dẫn tới việc phải điều chỉnh lại hồ sơ nhiều lần, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giúp DN sớm nhận được số tiền hoàn thuế theo đúng quy định.

Ông Nguyễn Văn Khích - Phó Trưởng Thuế TP. Hải Phòng chia sẻ, đơn vị đã chủ động hướng dẫn DN ngay từ khâu lập hồ sơ đến việc kịp thời giải quyết vướng mắc trong quá trình xử lý hồ sơ hoàn thuế. Trong thời gian tới, Thuế TP. Hải Phòng tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác giải quyết hồ sơ hoàn thuế, tạo thuận lợi cho DN.

Bước tiến công nghệ trong hoàn thuế

Tiếp nối những kết quả đã đạt được, ngành Thuế đã xây dựng kế hoạch và dự kiến triển khai ứng dụng hoàn thuế GTGT tự động vào tháng 10/2026. Đây tiếp tục là bước đi chiến lược trong tiến trình hiện đại hóa, chuyển đổi số toàn diện ngành Thuế.

Đại diện Cục Thuế cho biết, ứng dụng hoàn thuế tự động vận hành dựa trên nền tảng cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI), kết nối đồng bộ với hệ thống hóa đơn điện tử. Khi DN nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế qua cổng thông tin điện tử, hệ thống sẽ tự động đối soát thông tin giữa hóa đơn đầu vào, hóa đơn đầu ra, dữ liệu thanh toán qua ngân hàng và lịch sử tuân thủ pháp luật thuế của DN.

Nhờ quy trình xử lý chuẩn hóa bằng máy tính, rủi ro phát sinh từ yếu tố chủ quan của con người sẽ được loại bỏ tối đa. Các khâu phân loại hồ sơ (thuộc diện hoàn thuế trước kiểm tra sau, hay kiểm tra trước hoàn thuế sau) được thực hiện dựa trên các tiêu chí rủi ro định lượng rõ ràng. Điều này không chỉ giúp DN thực hiện các thủ tục một cách nhanh chóng, chính xác, mà còn nâng cao tính minh bạch trong công tác quản lý của cơ quan quản lý nhà nước.

Ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch Hiệp hội DN nhỏ và vừa TP. Hà Nội cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, thì sự bứt phá của các DN đóng vai trò quan trọng. Trong bối cảnh các DN đang rất thiếu vốn cho kế hoạch mở rộng sản xuất, kinh doanh trong ngắn hạn cũng như chiến lược đầu tư dài hạn, việc đẩy nhanh hoàn thuế sẽ giúp khơi thông nguồn lực nội tại, qua đó hỗ trợ các DN phát triển.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc ngành Thuế áp dụng cơ chế hoàn thuế tự động sẽ giúp cắt giảm đáng kể các bước trung gian, giảm thiểu thời gian chờ đợi xử lý hồ sơ thủ công. Các hồ sơ đủ điều kiện sẽ nhận được quyết định hoàn thuế và lệnh hoàn trả tiền thuế trong thời gian ngắn nhất, đáp ứng tối đa yêu cầu về thời gian và tiến độ giải ngân cũng như quay vòng vốn của DN.

Triển khai hoàn thuế tự động, hệ thống sẽ tự động ưu tiên xử lý nhanh cho các DN có lịch sử tuân thủ tốt. Điều này tạo ra động lực mạnh mẽ khuyến khích cộng đồng DN nâng cao tính tự giác, minh bạch trong hoạt động kê khai và nộp thuế để hưởng các lợi ích từ cơ chế quản lý hiện đại./.