Hoàn chỉnh cao tốc theo thứ tự ưu tiên

Do nhu cầu đầu tư lớn, nguồn lực còn hạn chế và việc đầu tư nâng cấp hoàn thiện các tuyến cao tốc phân kỳ lại không làm tăng chiều dài hệ thống đường bộ cao tốc nên Bộ Xây dựng đưa ra quan điểm cần thiết sắp xếp thứ tự ưu tiên đầu tư làm cơ sở xác định lộ trình đầu tư hoàn thiện các đoạn tuyến cho phù hợp.

Dưới góc nhìn của VOV Giao thông Quốc gia, đây cũng là hướng đi phù hợp để sớm nâng cấp, mở rộng các tuyến cao tốc lên 3 làn xe mỗi bên.

Với tổng chiều dài cao tốc đã đưa vào khai thác và đang thi công là 4.597 km, trong đó đang khai thác 3.343 km và đang đầu tư xây dựng 1.252 km thì chỉ có khoảng 39% tương đương với 1.796 km được đầu tư với quy mô cao tốc hoàn chỉnh từ 4-6 làn xe, trong khi còn khoảng 2.148 km, chiếm 47% đường cao tốc mới có 4 làn xe hạn chế và khoảng 653 km, chiếm 14% chỉ có hai làn xe. Như vậy, hiện hơn 60% chiều dài cao tốc hiện có và đang xây dựng vẫn mang tính chất phân kỳ đầu tư.

Trong bối cảnh các tuyến cao tốc có nhu cầu vận tải ngày càng cao và đang tăng nhanh thì 3 làn xe mỗi chiều cần được xem là quy mô hợp lý, thậm chí là quy mô tối thiểu cần hướng tới trong dài hạn. Nó sẽ giúp nâng cao năng lực thông hành, tạo dư địa cho tăng trưởng vận tải, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế phát triển, nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa, logistics và lưu lượng xe cá nhân trên cao tốc không ngừng tăng.

Với 3 làn xe mỗi chiều thì khả năng tiếp nhận và giải tỏa dòng xe sẽ tốt hơn đồng thời mạng lưới sẽ có khoảng dự phòng cần thiết trước sự gia tăng phương tiện trong tương lai. Vì thế, đầu tư mở rộng cao tốc lên quy mô 3 làn xe mỗi bên (tổng cộng 6 làn xe cơ giới) là giải pháp căn cơ và bền vững nhất để giải quyết triệt để tình trạng quá tải, ùn tắc đang diễn ra tại nhiều tuyến huyết mạch hiện nay.

Tuy nhiên, không phải tất cả các tuyến cao tốc trên cả nước đều phải được đầu tư theo quy mô 3 làn xe mỗi chiều mà quy mô đầu tư phải căn cứ vào chức năng của tuyến, lưu lượng dự báo, cơ cấu phương tiện, khả năng kết nối và hiệu quả kinh tế xã hội.

Thủ tướng Chính phủ mới đây đã chỉ đạo mở rộng, nâng cấp các tuyến cao tốc 2 làn xe, 4 làn xe hạn chế lên quy mô tiêu chuẩn; trong đó ưu tiên tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, yêu cầu Bộ Xây dựng phối hợp các bộ ngành, địa phương liên quan rà soát, báo cáo trình lãnh đạo Chính phủ đề xuất phương án đầu tư.

Theo đó, Bộ Xây dựng đã xác định các tiêu chí ưu tiên đầu tư, gồm: Ưu tiên các tuyến cao tốc 2 làn xe; các tuyến nằm trên hành lang kinh tế, vùng động lực tăng trưởng; các tuyến có nhu cầu vận tải tăng nhanh; kết nối trung tâm kinh tế, cảng biển, khu kinh tế; có điều kiện triển khai thuận lợi và có khả năng huy động nguồn lực ngoài ngân sách.

Bộ Xây dựng kiến nghị ưu tiên mở rộng các tuyến cao tốc 2 làn xe lên quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh nhằm bảo đảm an toàn giao thông và giảm nguy cơ ùn tắc. Đối với các dự án cao tốc 4 làn xe hạn chế đang triển khai như Dầu Giây - Tân Phú, Bảo Lộc - Liên Khương và Mỹ An - Cao Lãnh…, Bộ Xây dựng đề xuất nghiên cứu điều chỉnh mở rộng ngay để tận dụng thiết bị, nhân lực và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Việc mở rộng các tuyến cao tốc đầu tư phân kỳ được đặt ra ngay từ bây giờ theo hướng chủ động và có thứ tự ưu tiên sẽ tránh được tình trạng tuyến đường rơi vào cảnh quá tải, ùn tắc thường xuyên. Với các đoạn tuyến sau quá trình rà soát mà đủ điều kiện thì có thể sớm triển khai đầu tư thi công hoàn thiện, nhất là với các dự án hiện nay đang được thi công.

Việc nâng cấp, mở rộng cao tốc lên 3 làn xe mỗi chiều không thể chờ quá tải mới triển khai mà cần chuẩn bị đầu tư đi trước một bước so với sự gia tăng phương tiện. Việc triển khai sớm, đúng thời điểm sẽ giúp tiết kiệm nguồn lực, hạn chế những tác động tiêu cực đến lưu thông so với việc để đoạn tuyến rơi vào quá tải mới triển khai xây dựng.