Hiểm họa từ việc “Bắt trend” săn rắn lục đuôi đỏ

Bên cạnh những ý kiến cho rằng việc bắt rắn góp phần hạn chế nguy cơ rắn cắn người, các chuyên gia cũng cảnh báo việc tự phát săn bắt rắn độc khi thiếu kiến thức, kỹ năng và trang bị an toàn có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro, đồng thời tạo hiệu ứng bắt chước trong cộng đồng.

Săn rắn để "câu view"

“Đây là loài rắn lục đuôi đỏ, loài rắn này cực kỳ nguy hiểm cho con người, nếu mà để nó sinh sôi nảy nở nhiều quá rất là nguy hiểm. Mình quyết định về nhà chế một cái cây để mình tìm khu vực nào có rắn này mình sẽ đi bắt nha.”

“Hôm qua mình đi săn mấy rắn lục đuôi đỏ bằng cái cây móc tự chế. Móc thì nó dính nha. Nhưng lúc gỡ ra bỏ vô cái túi lưới thì cái cây nó hơi dài cho nên là hơi rối rối một chút. Nói chung là cũng ổn nhưng mà thấy nó cũng hơi nguy hiểm quá.”

Vừa rồi là những đoạn âm thanh được trích từ các video ghi lại cảnh đi bắt rắn lục đuôi đỏ của một số nhà sáng tạo nội dung trên mạng xã hội. Với hành trang khá đơn giản, chủ yếu là một cây gắp tự chế dài khoảng 1,5 đến 2 mét và chiếc túi lưới để bắt những con rắn xuất hiện trong khu dân cư, vườn tược hay bờ bụi. Mỗi chuyến đi được ghi hình, dựng thành video và đăng tải lên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem cùng hàng chục nghìn lượt tương tác.

Bên dưới những video ấy, nhiều người bày tỏ sự cảm ơn, cho rằng việc bắt rắn đã góp phần giúp người dân phòng tránh nguy hiểm. Tuy nhiên, cũng có không ít ý kiến lo ngại khi những nội dung này có thể vô tình tạo ra hiệu ứng bắt chước, đặc biệt đối với thanh thiếu niên – những người chưa có đủ kỹ năng và kinh nghiệm để đối mặt với các loài động vật nguy hiểm. Trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng đề cao lượt xem và tương tác, không loại trừ khả năng một số người sẵn sàng đánh đổi sự an toàn của bản thân để tạo ra những nội dung thu hút, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với tính mạng và sức khỏe .

Ông Nguyễn Minh Phú, đại diện Viet Snake Rescuer – nhóm chuyên cứu hộ, di dời và cung cấp thông tin về các loài rắn tại Việt Nam cho rằng, việc người dân đổ xô đi bắt rắn xuất phát từ mong muốn bảo vệ bản thân và giúp hạn chế nguy cơ rắn cắn. Tuy nhiên, nếu thiếu kinh nghiệm và trang bị an toàn, việc tự phát bắt rắn tiềm ẩn nguy cơ bị rắn cắn, ảnh hưởng đến tính mạng.

Đáng lo ngại hơn, những video bắt rắn lan truyền trên mạng xã hội có thể tạo hiệu ứng bắt chước, trong khi việc chủ động săn bắt rắn độc chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, không làm giảm nguy cơ rắn xuất hiện. Bên cạnh đó, rắn lục đuôi đỏ cũng là một mắt xích trong hệ sinh thái, vì vậy việc tự ý săn bắt khi chưa có khuyến nghị, hướng dẫn của cơ quan chức năng là điều không được khuyến khích:

“Thực tế thì dù có chuyên môn vẫn luôn có nguy cơ bị rắn cắn. Tuy nhiên, điểm khác biệt là khi di dời rắn, chúng tôi sử dụng các dụng cụ chuyên dụng theo hướng đảm bảo phúc lợi động vật. Những chiếc kẹp này được thiết kế để không gây đau cho rắn. Khi con rắn không bị đau hay kích động thì cũng sẽ hạn chế phản ứng tự vệ, từ đó giảm nguy cơ tấn công người bắt. Dù vậy, nói một cách thực tế thì ngay cả những người làm công việc này cũng không thể đảm bảo tuyệt đối sẽ không bao giờ bị rắn cắn."

Đối mặt với rắn độc: Phòng ngừa luôn an toàn hơn săn bắt

Theo Thượng tá, BSCKII Lê Thị Ánh Như, Chủ nhiệm Khoa Nội tiêu hóa và Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Quân y 121, mùa mưa là thời điểm các ca rắn cắn gia tăng tại khu vực ĐBSCL do người dân thường xuyên làm việc ngoài đồng ruộng. Đáng chú ý, khu vực này có hầu hết các loài rắn độc sinh sống, trong đó rắn lục đuôi đỏ là loài xuất hiện phổ biến.

Để hạn chế nguy cơ rắn xuất hiện quanh nơi ở, bà Như khuyến cáo người dân cần phát quang bụi rậm, dọn sạch cỏ và khi lao động ngoài trời phải trang bị đầy đủ đồ bảo hộ như ủng, găng tay, đèn pin… Đồng thời, nên dùng cây dài để thăm dò, xua đuổi rắn trước khi tiếp cận những khu vực có nhiều cây cỏ nhằm đảm bảo an toàn.

"Rắn lục đuôi đỏ có đặc tính khá hung dữ, ít sợ người. Khi bị kích động hoặc gặp con người, chúng có thể tấn công liên tiếp chứ không bỏ chạy ngay. Vì vậy, tôi đặc biệt khuyến cáo người dân nếu không may bị rắn cắn thì cần nhanh chóng rửa sạch vết thương, cố định vùng bị cắn và đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị. Tuyệt đối không tự ý đắp thuốc nam hay tìm cách hút, lấy nọc rắn vì có thể khiến tình trạng nặng hơn."

Việc người dân đi bắt rắn để bảo vệ bản thân và cộng đồng là mong muốn chính đáng, nhất là trong mùa mưa khi rắn xuất hiện nhiều hơn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc tiếp cận, bắt hoặc di dời rắn độc đòi hỏi phải có kiến thức, kỹ năng và trang bị phù hợp để đảm bảo an toàn.

Trong bối cảnh các video săn rắn đang thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội, điều cần thiết không chỉ là nhận diện đúng những nguy cơ từ rắn độc, mà còn là ứng xử tỉnh táo trước các nội dung lan truyền trên không gian mạng. Bởi phía sau mỗi đoạn video chỉ kéo dài vài phút là những rủi ro không phải lúc nào cũng được ghi lại.

Thay vì tự phát săn bắt, người dân nên chủ động phòng ngừa, giữ gìn môi trường sống thông thoáng và liên hệ lực lượng có chuyên môn khi phát hiện rắn xuất hiện tại khu dân cư. Đó cũng là cách bảo vệ an toàn cho bản thân, gia đình và góp phần giữ gìn sự cân bằng của hệ sinh thái.