Hạt gieo hạnh phúc

Từ rẫy đất đỏ bazan đến ly cà phê sạch: Hành trình bền bỉ của người trồng cà phê Tây Nguyên

Thủ phủ cà phê Tây Nguyên những ngày đầu năm 2026 này khoác lên mình một màu đỏ không chỉ là cờ hoa rực rỡ mà còn là màu đỏ của những trái cà phê vào vụ thu hoạch.  Trong ánh nắng hoàng hôn, những chiếc công nông chất đầy những tải cà phê xuôi ngược trên những con đường đất đỏ bazan, trong tiếng nói cười rộn rã của vụ mùa bội thu. Với hơn chục ha cà phê, vợ chồng Đặng Văn Huy, xã Quảng Phú, Đắc Lắc nhẩm tính, vụ này ước đạt doanh thu cả tỷ đồng:

"Doanh thu của mình trung bình 1 ha, khoảng 150 triệu, mình cảm thấy như vậy là vừa. Mình chỉ miễn sao người uống cà phê của mình họ thấy ngon . Niềm vui của mình là mình đã chứng minh tự làm, thừa kế lại ông bà, cha mẹ, cái đó là cái mình cảm thấy vừa lòng và hạnh phúc."

Mặc cho ai đó sản xuất cà phê công nghiệp cho sản lượng, thu nhập cao, Đặng Văn Huy vẫn kiên trì theo phương pháp truyền thống của gia đình, “sạch từ rẫy tới bàn nước” bởi một lẽ:

"Bây giờ mình đang làm theo cách của ông, thời Pháp. Lợi nhuận thì không cao nhưng mà nó bền vững hơn. Khi mình làm cà phê thì phải biết được người uống cà phê của mình. Mình yêu cà phê là bởi vì nó là một cái giá trị thật, khi mình đưa đến người uống cà phê của mình, họ đón nhận. Vừa là hạnh phúc vừa là dựa trên nền tảng gia đình cha truyền con nối. Đam mê của mình nó không phải vì tiền mà mình muốn sẻ chia."

Cùng đam mê với hạt cà phê, Lê Đức Huy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty công ty xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco Đắk Lắk) mang theo niềm tự hào về thương hiệu cà phê Robusta ngon nhất thế giới để có thể “đứng cửa trên” trong các cuộc đàm phán về giá. Sở hữu nhà máy sản xuất cà phê công nghệ hiện đại với sản lượng lên đến 500 tấn/ngày, xuất khẩu đến hơn 75 quốc gia, đã hình thành chuỗi cung ứng khép kín từ nông trại đến người tiêu dùng với 40.000 nông hộ trồng cà phê, Simexco hiện được đánh giá là "cánh chim đầu đàn" phát triển ngành cà phê nói riêng và kinh tế của tỉnh Đắk Lắk nói chung:

"Từ chất lượng, mình tự hào giới thiệu sản phẩm, mình cho người ta thử, mình gửi tới tất cả những nhà rang xay trên thế giới. Ai thử cà phê mình đều ngạc nhiên, họ không hình dung có cà phê Robusta ngon như vậy. Hiệu quả như vậy nên giá tăng. Chất lượng cà phê VN đang đánh giá rất cao."

Mình muốn mang lại sự thịnh vượng cho mọi đối tác của mình, dân cũng giàu, người cung ứng cũng giàu, khách hàng của mình phải giàu thì mình mới khá theo họ được.

Hy vọng một ngày không xa sẽ chạm đến con số 10 tỷ USD, Lê Đức Huy tự tin: Việt Nam hiện nay đã có chất lượng cà phê ngon. Bước tiếp theo của lộ trình là phát triển thương hiệu, tạo đòn bẩy, nâng cao giá trị thương hiệu cà phê Việt Nam ổn định đi xa hơn, tới tay người tiêu dùng trên khắp thế giới với thông điệp “Cà phê Việt Nam - Cà phê ngon nhất thế giới”. Và một ngày không xa, menu của quán cà phê toàn thế giới sẽ có “cà phê phin Vietnam”, “cà phê sữa đá”...

"Xuất khẩu chư đủ làm thương hiệu mạnh mà chúng ta phải xuất cả một cái văn hóa, không gian, câu chuyện về thưởng thức cà phê.Chỉ xuất hạt cà phê nhân không thì không đủ. Ví dụ, làm sao trong menu ở Ý thì nó phải có ghi cà phê phin của Việt Nam. Phải như thế thì nó mới mạnh được."

Cà phê Việt Nam đi ra thế giới: Không chỉ là hạt xuất khẩu mà là một giá trị văn hóa

Từ một loài cây du nhập vào Việt Nam bởi người Pháp hơn 100 năm trước, giờ đây, cây cà phê lại đi ra thế giới với thương hiệu “Việt Nam” với chất lượng ngon nhất thế giới.  Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, đóng góp cho tăng trưởng của đất nước mà còn mang giá trị di sản văn hóa, là niềm tự hào của người dân bản địa. Lê Hoàng Diệp Thảo - Nhà sáng lập kiêm CEO TNI King Coffee - một nữ doanh nhân lĩnh vực cà phê có công lớn trong việc đưa thương hiệu cà phê hàng đầu Việt Nam và vươn ra thế giới có ý tưởng đưa tri thức trồng, chế biến cà phê trở thành Di sản văn hóa phi vật thể:

"Lễ hội di sản cà phê toàn cầu là một bước  đánh dấu quan trọng đối với ngành cà phê Việt Nam . Hơn 2 thế kỷ của cà phê thế nhưng đây là lần đầu tiên ý tưởng ghi nhận di sản cà phê và trình diễn trước công chúng tất cả những gì tuyệt vời nhất của ngành cà phê. Chúng tôi chứng minh tên Robusta nổi tiếng hơn, dễ nhận biết hơn. Có thể nói chúng tôi đã xây dựng được cái tên Robusta của Việt Nam nổi danh với thế giới."

Một ly cà phê buổi sáng là một thói quen không thể thiếu của ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch Đắc Lắc. Trong không gian của một quán cà phê ở trung tâm Buôn Ma Thuột, câu chuyện đưa cà phê trở thành di sản được ông Tiến chia sẻ đầy hào hứng: cà-phê không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp hay một thức uống phổ biến, mà còn là biểu tượng văn hóa, kết tinh của lao động, sáng tạo và tâm hồn con người Đắk Lắk nói riêng, Tây Nguyên nói chung:

"Chúng tôi xác định, đây là tri thức thực hành cây cà phê. Thực hành ở đây là từ tri thức trồng, nhấn mạnh tri thức chế biến và thưởng thức  cà phê. Nó có đặc trưng riêng của người Đắc Lắc. Thông qua đó nó tạo ra dòng cà phê tạo nên thương hiệu đặc trưng riêng của Đắc Lắc. Kết hợp với tri thức thực hành về chăm sóc và trồng như vậy giữ gìn, phát huy di sản, phát triển kinh tế."

Hàng trăm năm qua và hàng trăm năm nữa, cà phê có lẽ vẫn là thứ đồ uống được nhiều người lựa chọn bởi những công dụng đã được tổng kết bởi những vĩ nhân của thế giới:

"Cà phê giúp cho con người hưng phấn, vui vẻ mà không say; và trong dòng chảy tinh thần, nó không bao giờ mang lại nỗi buồn cho con người hay sự uể oải và suy nhược cho cơ thể" - Benjamin Franklin

"Khi chúng tôi uống và phê, các ý tưởng như đang diễu hành trong quân đội"  - Honore Balzac

"Tất cả các tác phẩm lớn của tôi đều xuất phát từ quán cà phê" - Ernest Hemingway

"Không có cà phê, chính trị mất vị, chỉ còn mùi" - Napoleon Bonaparte