HanoiAir, kỳ vọng cảnh báo sớm ô nhiễm không khí

Trong bối cảnh thông tin về ô nhiễm không khí còn rời rạc và thiếu tính cảnh báo, người dân kỳ vọng HanoiAir - hệ thống dự báo sớm được Hà Nội thử nghiệm - sẽ trở thành một công cụ thiết thực với hiệu quả thực chất.

Có hệ hô hấp nhạy cảm, chị Trần Nhật Lệ, ở Thanh Xuân, Hà Nội thường xuyên cập nhật thông tin về ô nhiễm không khí trên báo chính thống. Tuy nhiên, lượng thông tin hiện chưa đủ với chị, vì tin tức chỉ xuất hiện dày khi không khí đã ô nhiễm ở mức nghiêm trọng. Vì vậy, chị Lệ rất hào hứng khi được biết Hà Nội đang thử nghiệm hệ thống dự báo sớm chất lượng không khí:

"Trong thời điểm hiện tại thì có thể giới trẻ sẽ không quan tâm, nhưng sau này khi trở thành bà mẹ chẳng hạn, thì ứng dụng đó sẽ rất phù hợp đối với con của em. Có thể sẽ đo được về chất lượng không khí ở khu vực mà em đang sống, độ ẩm, nhiệt độ, hay có thể dự báo cũng như đưa cho em những biện pháp để em có thể cải thiện được chất lượng đó."

Không chỉ chị Lệ mà rất nhiều người dân Thủ đô đã bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới thông tin chất lượng không khí và chờ đợi hiệu quả từ ứng dụng mới của Hà Nội:

"Mình cũng chỉ nghe thông tin của truyền thông, thấy rằng vẫn còn “non” lắm! Mình cũng hy vọng có những app đó để hướng dẫn cụ thể cho người dân tốt hơn về bầu không khí, càng mở rộng ra được thì càng tốt."

"Nếu nó hữu ích thì sẽ cài. Mong muốn nếu có app đấy thì sẽ có khả năng giúp ích cho bọn mình, đi ra ngoài đường sẽ biết được chất lượng không khí ra sao để chuẩn bị tốt. Đẩy mạnh và cập nhật hàng giờ luôn."

"Có thể sẽ tích hợp trên một ứng dụng, ví dụ ở Zalo chẳng hạn. Bọn em sử dụng Zalo thường xuyên trong công việc, nên nếu tích hợp vào thành một thông báo hàng ngày cho bọn em thì cũng sẽ ưu việt hơn."

Bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng Phòng Quản lý Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, trước thực trạng ô nhiễm không khí gây nhiều thách thức cho môi trường đô thị, từ tháng 7/2024, Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã phối hợp Trường Đại học Công nghệ và Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia để nghiên cứu công cụ phù hợp điều kiện Hà Nội. Sau khoảng một năm rưỡi vận hành thử nghiệm và so sánh với hệ thống quan trắc của Thành phố, mô hình cho thấy độ tương thích và độ chính xác tương đối cao.

Hệ thống do nhóm nghiên cứu môi trường thông minh GEOI phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tích hợp dữ liệu đầu vào từ mô hình khí tượng GFS cùng các lớp dữ liệu về dân cư, sử dụng đất, phát thải và số liệu PM2.5 chính thống do cơ quan quản lý vận hành. Qua các hội thảo chuyên đề và ý kiến chuyên gia, mức độ tin cậy của hệ thống được nhận định tương đương với một số mô hình dự báo tại các quốc gia tiên tiến, tạo nền tảng để hướng tới triển khai chính thức phục vụ người dân.

"Tất nhiên câu chuyện dự báo chúng ta không thể nói rằng chính xác được, nhưng nó đang cho những con số rất tương thích. Mô hình Hanoi Air cho phép dự báo chất lượng không khí dựa trên bụi mịn PM2.5 cho 9 ngày liên tiếp, và một số tỉnh thành lân cận cũng cho thấy khả năng dự báo tốt về xu hướng biến động của PM2.5. Chúng tôi hy vọng rằng rất sớm thôi, nó sẽ trở thành một công cụ, một hệ thống chính thống của TP. Hà Nội để giúp người dân có thể chủ động tiếp cận thông tin và ứng phó ô nhiễm không khí", bà Lê Thanh Thủy cho biết.