Hà Nội tăng phí cho thuê vỉa hè, lòng đường: Cần thiết nhằm hạn chế xe cá nhân vào vùng lõi

Cụ thể, mức thu cao nhất tại khu vực vùng lõi có thể lên tới 400.000 đồng/m2/tháng. Về nội dung đề xuất này, phóng viên VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia giao thông đô thị Nguyễn Ngọc Quang. 

PV: Thưa ông, xung quanh đề xuất tăng mức phí cho thuê vỉa hè, lòng đường, có ý kiến ủng hộ vì cho rằng sẽ giúp hạn chế phương tiện cá nhân, nhưng cũng có quan điểm cho rằng không nên cho thuê vì vỉa hè vốn đã chật hẹp. Ông đánh giá thế nào về đề xuất này?

Ông Nguyễn Ngọc Quang: Tôi ủng hộ phương án cho phép thuê để quản lý, nhưng không phải khu vực nào cũng có thể cho thuê. Nguyên tắc cao nhất là phải ưu tiên không gian cho người đi bộ. Phần vỉa hè dành cho người đi bộ ít nhất phải đạt tối thiểu 1,5 mét trở lên. Đối với những vỉa hè nhỏ hẹp, không đủ điều kiện thì dứt khoát không cho thuê.

Tuy nhiên, ở những nơi có vỉa hè đủ rộng, đủ điều kiện, việc cho thuê là hợp lý. Việc này giúp nhà nước có thêm kinh phí để duy trì vận tải công cộng, vệ sinh môi trường và đảm bảo trật tự an toàn xã hội.

Điều kiện ràng buộc là đơn vị hoặc cá nhân được thuê phải có trách nhiệm quản lý chặt chẽ trật tự và vệ sinh tại khu vực đó. Nếu không cho thuê, không có người quản lý thì thực tế khu vực đó cũng dễ bị chiếm dụng trái phép, gây lộn xộn.

PV: Mục tiêu cốt lõi của Hà Nội khi tăng phí lần này là dùng hàng rào về giá để hạn chế xe cá nhân vào vùng lõi, đồng thời tăng nguồn thu ngân sách để bù đắp hạ tầng và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các bãi đỗ xe hiện đại. Quan điểm của ông về hai mục tiêu này ra sao?

Ông Nguyễn Ngọc Quang: Tôi ủng hộ hai mục tiêu cốt lõi này của thành phố. Thực tế, chúng ta cần nguồn kinh phí để bù đắp cho hoạt động trợ giá vận tải hành khách công cộng. Bên cạnh đó, thông qua việc quản lý và thu phí một cách bài bản, việc sử dụng không gian hè phố, lòng đường sẽ đi vào nề nếp, trật tự và hiệu quả hơn rất nhiều.

PV: Nếu chỉ dùng rào cản về giá cho thuê vỉa hè thì có lẽ là chưa đủ. Theo ông, cần có những chính sách đồng hành nào để các mục tiêu này khả thi?

Ông Nguyễn Ngọc Quang: Đúng vậy, chính sách này phải nằm trong một chương trình tổng thể và cần sự phối hợp của nhiều giải pháp.

Thứ nhất, về chính sách giá trông giữ xe: Cần quy định mức giá đỗ xe ở khu vực trung tâm cao hơn, và giảm dần ở các khu vực ngoại vi. Việc này sẽ tạo tác động đẩy phương tiện cá nhân ra khỏi khu vực lõi, khuyến khích họ đỗ xe ở vòng ngoài.

Thứ hai, là chính sách xử phạt: Cần áp dụng mức phạt nghiêm khắc hơn, với chế tài đủ mạnh đối với các hành vi vi phạm dừng đỗ xe sai quy định để tăng tính răn đe.

Thứ ba, cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng. Hiện nay, Hà Nội và TP.HCM đang có những thí điểm rất tốt như miễn phí vé sử dụng phương tiện công cộng trong những khung giờ, hoặc những ngày lễ nhất định. Điều này giúp kích cầu, tạo thói quen chuyển đổi phương thức đi lại cho người dân.

Chúng ta phải kết hợp đồng bộ các nhóm chính sách như vậy thì mới đạt được hiệu quả bền vững.

PV: Cảm ơn chuyên gia giao thông Nguyễn Ngọc Quang về những phân tích vừa rồi!

Theo thống kê tại Hà Nội, các địa phương đã cấp phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè tại 352 vị trí với tổng diện tích hơn 43.600 m2. Nguồn thu từ phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố tại Hà Nội trong 10 tháng đầu năm 2025, đạt khoảng 42 tỷ đồng. Dự thảo nghị quyết tăng phí cho thuê lòng đường vỉa hè sẽ được HĐND TP Hà Nội xem xét tại kỳ họp chuyên đề ngày 11/5/2026 tới.