Hà Nội: Phương tiện nào bị cấm và hạn chế trong Vùng phát thải thấp?

Theo Đề án "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1" vừa được công bố, lộ trình thực hiện sẽ bắt đầu tại khu vực lõi quận Hoàn Kiếm trước khi mở rộng ra toàn bộ phạm vi 9 phường nội đô: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Hai Bà Trưng, Ô Chợ Dừa; Tây Hồ; Văn Miếu – Quốc Tử Giám. vào năm 2028.

Các biện pháp triển khai Vùng phát thải thấp tại khu vực Vành đai 1 được xây dựng theo lộ trình 3 giai đoạn (Giai đoạn 1: 01/7/2026 – 30/12/2027; Giai đoạn 2: 01/01/2028 – 31/12/2029; Giai đoạn 3: từ 01/01/2030 trở đi), với cách tiếp cận tổng hợp, kết hợp giữa khuyến khích chuyển đổi phương tiện, kiểm soát theo tiêu chuẩn khí thải và tổ chức lại giao thông đô thị.

Dưới đây là các quy định chi tiết về việc hạn chế phương tiện:

1. Siết chặt xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch: Hoạt động của xe máy xăng được phân nhóm quản lý dựa trên mục đích sử dụng và tiêu chuẩn phát thải.

Xe kinh doanh vận tải (xe công nghệ, giao hàng ứng dụng): Chính thức bị cấm hoàn toàn trong vùng lõi thí điểm kể từ ngày 01/7/2026 và duy trì trong các giai đoạn tiếp theo.

Xe cá nhân của người dân: 

- Giai đoạn thí điểm: Cấm lưu thông trong các khung giờ từ 18h – 24h thứ Sáu và từ 06h – 24h thứ Bảy, Chủ nhật. Trong 3 tháng đầu (01/7/2026 - 01/10/2026), người dân cần đăng ký trực tuyến lộ trình chuyển đổi xe với chính quyền

- Lộ trình dài hạn: Từ năm 2028, cấm tất cả xe máy không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 theo quy chuẩn quốc gia. 

2. Quy định khắt khe đối với xe tải và xe khách: Nhóm phương tiện ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ bị kiểm soát dựa trên tải trọng và mức phát thải.

Xe tải trên 3,5 tấn: Bị cấm lưu thông toàn bộ trong khu vực Vùng phát thải thấp xuyên suốt tất cả các giai đoạn.

Xe tải từ 2 tấn đến dưới 3,5 tấn: Không lưu thông nếu không đáp ứng chuẩn khí thải mức 4. Các xe đạt chuẩn mức 4 chỉ được phép hoạt động từ 21h00 đến 06h00 sáng hôm sau và phải được Công an Thành phố chấp thuận bằng văn bản.

Xe tải dưới 2 tấn: Cấm lưu thông xe không đạt chuẩn khí thải mức 4. Xe đạt chuẩn chỉ được hoạt động ngoài các khung giờ cao điểm (từ 06h00 – 09h00 và 16h00 – 19h30).

Xe khách từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt, xe đưa đón học sinh): Tại khu vực Phố Cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm, cấm lưu thông nếu không đạt chuẩn khí thải mức 4. Đối với xe đã đạt chuẩn, vẫn bị cấm lưu thông trong giờ cao điểm: Sáng (06h00–09h00) và chiều (16h00–19h30).

Xe ô tô dưới 16 chỗ: Khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện sạch và nghiêm cấm các xe không đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4 lưu thông trong vùng này.   

Xe ưu tiên và phương tiện có giấy phép đặc biệt: Được phép hoạt động bình thường trong tất cả các giai đoạn.

Để đảm bảo tính khả thi cho đề án, Thành phố Hà Nội đã phê duyệt kế hoạch chuyển đổi đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông và các cơ chế hỗ trợ thiết thực. Điểm nhấn quan trọng là từ ngày 01/7/2026, 100% xe buýt hoạt động trong khu vực thí điểm Vùng phát thải thấp phải sử dụng năng lượng xanh như điện hoặc khí CNG.

Song song với đó, chính quyền dự kiến chi khoảng 23.143 tỷ đồng từ ngân sách giai đoạn 2026–2030 để hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện. Cụ thể, mức hỗ trợ thông thường là 20% giá trị xe nhưng không quá 5 triệu đồng; đặc biệt hộ nghèo được hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng và hộ cận nghèo tối đa 15 triệu đồng.

Nhằm phục vụ nhu cầu nạp năng lượng, kết quả khảo sát đã xác định được 180 vị trí phù hợp để lắp đặt tủ đổi pin và 44 vị trí đặt trạm sạc ô tô ngay trong phạm vi Vành đai 1.

Với các biện pháp quyết liệt này, Hà Nội kỳ vọng đến năm 2030 sẽ giảm khoảng 30% lượng phát thải CO, NO2 và 20% lượng bụi mịn PM2.5 phát sinh trực tiếp từ hoạt động giao thông so với kịch bản thông thường.