Hà Nội - 02437919191    TP. Hồ Chí Minh - 02839919191    MekongFM - 02838309090
  • Hà Nội - 02437919191   
  • TP. Hồ Chí Minh - 02839919191   
  • MekongFM - 02838309090   
Podcast

Hà Nội ngày cuối tháng 3-1973

Nguyễn Ngọc Tiến: Thứ hai 16/03/2026, 09:15 (GMT+7)

Ngày 29/3/1973, tại sân bay Gia Lâm, Hà Nội đã diễn ra cuộc trao trả 67 phi công Mỹ cuối cùng theo Hiệp định Paris – khép lại một chương đặc biệt trong lịch sử chiến tranh Việt Nam.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về ngày trao trả ấy vẫn còn nguyên giá trị, không chỉ như một dấu mốc ngoại giao – quân sự quan trọng, mà còn là chứng tích sống động về kết cục của một cuộc chiến.

Qua những tư liệu và góc nhìn lịch sử, nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến tái hiện lại sự kiện đặc biệt này.

Sau khi hiệp định Paris được ký kết ngày 27-1-1973, Chính phủ Mỹ và Việt Nam đã thực hiện điều khoản trao trả tù binh giữa hai bên. Tại Hà Nội tù binh là các phi công được trao trả trong tháng 2-1973 và ngày 29-3-1973 là đợt trao trả 67 phi công Mỹ cuối cùng. Phần lớn trong số đó là thành viên đội bay B52, họ bị bắt trong cuộc tập kích vào Hà Nội - Hải Phòng cuối tháng 12-1972.

Theo thời gian biểu của sự kiện, 8 giờ 30 phút, chiếc máy bay chở tổ công tác của Ủy ban quốc tế và Ban liên hợp quân sự 4 bên từ Sài Gòn đáp xuống sân bay Gia Lâm. Tiếp sau đó, 2 chiếc máy bay vận tải của Mỹ từ biển Đông cũng lần lượt hạ cánh.

Ngày 28-3-1973, một chiến sĩ quân giải phóng miền Nam giám sát khi các sỹ quan quân đội Mỹ chuẩn bị máy bay tại sân bay Tân Sơn Nhất (Ảnh: Hanoimoi)

Ngày 28-3-1973, một chiến sĩ quân giải phóng miền Nam giám sát khi các sỹ quan quân đội Mỹ chuẩn bị máy bay tại sân bay Tân Sơn Nhất (Ảnh: Hanoimoi)

9 giờ, gần 70 chiếc xe ô tô con đổ về sân bay Gia Lâm, trong đó có xe của các nhà báo trong nước và 18 phóng viên quốc tế thường trú tại Hà Nội. Gần trưa, lại thêm một chiếc máy bay Boeing từ Băng Cốc hạ cánh đưa thêm 62 nhà báo Mỹ và phương Tây, trong đó có 5 hãng truyền hình quốc tế để ghi lại sự kiện quan trọng này.

Khoảng 11 giờ, Ban tổ chức dàn đội hình cho đoàn xe chở các nhà báo cùng tổ công tác của Ủy ban quốc tế và tổ liên hiệp quân sự bốn bên, nối đuôi nhau dài hơn 1 km đi qua cầu Long Biên, phố Phan Đình Phùng, rẽ sang đường Hùng Vương, đi về gò Đống Đa, rồi tới một cơ sở phát hành phim gần Ngã Tư Sở, nơi từng tạm giam các tù binh phi công Mỹ.

Nhờ thiện chí của Chính phủ Việt Nam, các vị khách quốc tế và các nhà báo được tận mắt nhìn thấy phòng giam, nhà ăn, sân bóng chuyền… cho tù binh phi công không kém gì khách sạn.

Trước khi trao trả, các tù binh được cắt tóc, cạo râu, mỗi người được phát một bộ quần áo, giày da đen, một túi xách bằng da màu ghi nhạt cùng các đồ vật như xà phòng thơm Ngọc Lan, thuốc lá hiệu Điện Biên.

Họ được phép mang về bộ quần áo tù kẻ sọc, đồ dùng cá nhân đã sử dụng làm kỷ niệm khi trở về đoàn tụ với gia đình.

Ngày 29-3-1973, lá cờ Mỹ được cuốn lại tại một buổi lễ đánh dấu sự chấm dứt sự hiện diện của lính Mỹ ở miền Nam Việt Nam (Ảnh: Hanoimoi)

Ngày 29-3-1973, lá cờ Mỹ được cuốn lại tại một buổi lễ đánh dấu sự chấm dứt sự hiện diện của lính Mỹ ở miền Nam Việt Nam (Ảnh: Hanoimoi)

Buổi lễ chính thức trao trả các tù binh phi công cho phía Mỹ tại sân bay Gia Lâm bắt đầu lúc 14 giờ 15 phút. 67 tù binh Mỹ xếp hàng theo đội hình “bám đuổi” nhau, chờ được gọi từng tên một. Kết thúc đội hình “bám đuôi” hôm ấy là viên thiếu tá phi công Alfred Agnew.

Anh này sinh ngày 11/8/1940, quê ở bang Illinois bị bắn rơi trên bầu trời Hà Tây ngày 28/12/1972, ngày cuối cùng trong chiến dịch ném bom chiến lược miền Bắc. Agnew là phi công có thời gian ở tù chỉ hơn 3 tháng, ngắn nhất trong các phi công được trao trả.

Đúng 15 giờ 20 phút, 3 cánh cửa từ hai bên và phía sau chiếc máy bay C141 của Mỹ mang số hiệu 50238, từ từ khép lại, kết thúc cuộc trao trả lịch sử. Maccon Brao, phóng viên của tờ Thời báo New York được chứng kiến cuộc trao trả 67 phi công Mỹ cuối cùng nói rằng:

“Khi quân đội Mỹ, theo lệnh Nhà Trắng lao vào cuộc chiến tranh Việt Nam, nhân dân Mỹ chúng tôi rất sửng sốt. Một chuỗi dài những ngày đen tối đã qua. Bây giờ nó đang đi đến kết thúc. Những người Mỹ chân chính có thể thở phào nhẹ nhõm. Phải cảm ơn nhân dân Việt Nam, cảm ơn các bạn Việt Nam!”

Ngày 30-3-1973, 55 binh lính cuối cùng rời khỏi Việt Nam trên chiếc máy bay C-141 về tới căn cứ không quân Travis ở California, Mỹ (Ảnh: Hanoimoi)

Ngày 30-3-1973, 55 binh lính cuối cùng rời khỏi Việt Nam trên chiếc máy bay C-141 về tới căn cứ không quân Travis ở California, Mỹ (Ảnh: Hanoimoi)

Chiến tranh đã kết thúc và 53 năm đã trôi qua, nhưng hình ảnh cuộc trao trả là bằng chứng biết nói về sự thất bại khó quên của quân đội Mỹ trong đó có các đơn vị không lực hùng mạnh tại chiến trường Việt Nam.

Nguyễn Ngọc Tiến/vovgiaothong.vn
Ý kiến của bạn
Siết xe ôm, shipper chạy xe xăng trong vùng phát thải thấp, phương án chuyển đổi ra sao?

Siết xe ôm, shipper chạy xe xăng trong vùng phát thải thấp, phương án chuyển đổi ra sao?

UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định quy định về sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa. Trong đó, dự kiến cấm xe ôm công nghệ, shipper chạy xăng hoạt động trong vùng phát thải thấp, áp dụng khung giờ hạn chế với xe ôm truyền thống.

Xe buýt chở học sinh gặp tai nạn đặc biệt nghiêm trọng tại Nhật Bản

Xe buýt chở học sinh gặp tai nạn đặc biệt nghiêm trọng tại Nhật Bản

Sáng nay (06/05), một chiếc xe buýt chở học sinh từ tỉnh Niigata, đã gặp tai nạn đặc biệt nghiêm trọng khi những học sinh này đang trên đường đi tham gia hoạt động câu lạc bộ trong kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng của Nhật Bản.

Cần chuẩn bị gì khi thực hiện Vùng phát thải thấp?

Cần chuẩn bị gì khi thực hiện Vùng phát thải thấp?

Từ 1/7/2026, Hà Nội chính thức áp dụng Vùng phát thải thấp, với việc hạn chế xe chạy xăng tại 11 tuyến phố và lộ trình mở rộng sang toàn bộ Vành đai 1.

Đại lộ Võ Văn Kiệt - Tuyến giao thông chứng kiến một Sài Gòn đa sắc

Đại lộ Võ Văn Kiệt - Tuyến giao thông chứng kiến một Sài Gòn đa sắc

Mỗi người dân Sài Gòn – TP.HCM có lẽ ít nhất đã đôi lần đi trên đại lộ Võ Văn Kiệt, con đường dài hơn 13 km đi qua nhiều quận huyện cũ của Sài Gòn.

Liễu Hồ Gươm và những “chú tiểu” tại gia

Liễu Hồ Gươm và những “chú tiểu” tại gia

Giữa Thủ đô, nơi trẻ em được tiếp cận phương pháp học tập hàng đầu, thì dưới không ít mái trường, những đứa trẻ vẫn được hướng dẫn học thuộc từ lý thuyết tin học, công nghệ, cho đến cả bài văn. Trong bài văn của các em, Bờ Hồ vẫn buộc phải có liễu... bất chấp thực tế đã khác hoàn toàn.

Sẵn sàng bán xăng E10 trên toàn quốc từ giữa tháng 5

Sẵn sàng bán xăng E10 trên toàn quốc từ giữa tháng 5

Nhiều doanh nghiệp kinh doanh, bán lẻ xăng-dầu cho biết, hạ tầng đã sẵn sàng để phân phối xăng E10 trên toàn quốc. Dự kiến từ 15/5, PVOIL và Petrolimex sẽ triển khai bán loại xăng sinh học này trên phạm vi cả nước, sớm hơn lộ trình bắt buộc từ 1/6.

'Cuộc chiến' với nắng nóng gay gắt và hạn mặn ở Nam Bộ

"Cuộc chiến" với nắng nóng gay gắt và hạn mặn ở Nam Bộ

Nắng nóng kéo dài khiến cuộc sống người dân Nam Bộ thêm phần khắc nghiệt. Không chỉ vậy, tình trạng xâm nhập mặn tại các tỉnh miền Tây như Đồng Tháp, Vĩnh Long đang tiếp tục bủa vây, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và sản xuất.