Hà Nội: Không gian chung bị biến thành bãi trông giữ xe trái phép

Sau khi báo chí phản ánh, cơ quan chức năng ra quân xử lý, đã có những chuyển biến nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn không ít địa điểm cần được tiếp tục kiểm tra, giám sát để đảm bảo vỉa hè thực sự dành cho người đi bộ. Trong đó, có khu vực đường nội khu và xung quanh chung cư Nam Đô, số 609 Trương Định, phường Hoàng Mai, Hà Nội.  

Dừng, đỗ xe trên vỉa hè như thế nào để không bị xử phạt?

Hà Nội: Lòng đường vỉa hè phố Nguyễn Văn Lộc bị lấn chiếm nhiều năm, giải pháp nào?

Phường Hoàng Liệt (Hà Nội): Đường mới thông, vỉa hè thành quán nước

Bài toán vỉa hè TP.HCM: Lời giải nào cho thực tế mới?

Tình trạng vỉa hè, lòng đường ở Hà Nội bị chiếm dụng để trông giữ xe ô tô không còn là chuyện hiếm. VOV Giao thông từng nhiều lần phản ánh các điểm nóng như dọc các tuyến phố Kim Ngưu, Lạc Trung…hình ảnh quen thuộc hằng ngày là vỉa hè không còn chỗ cho người đi bộ. Hàng quán bày la liệt, xe máy, ô tô ngang nhiên leo lên chiếm trọn lối đi. Người đi bộ buộc phải tràn xuống lòng đường, đối mặt với hiểm nguy từ dòng phương tiện đông đúc.

Ông Nguyễn Văn Huy, một người dân sống khu vực này phản ánh:

“Việc đi bộ trên tuyến phố này rất khó khăn, tôi đi đón cháu xuống đường không dám đi, chỉ dám đi trên vỉa hè nhưng xe cộ để lung tung, chiếm hết lối đi của chúng tôi.”

“Hàng ngày tôi thường đi thể dục ở bên kia sông Kim Ngưu, thuộc phường Vĩnh Tuy. Khi đi qua đó, hàng ngày tôi thấy người ta bày bán hàng tràn lan, ô tô  đỗ ngổn ngang, không có đường đi lại. Tôi buộc phải đi xuống lòng đường mà lòng đường bây giờ xe cộ đi lại rất nhiều, rất nguy hiểm cho tính mạng”, ông Tùng chia sẻ.

Trên đường phố là vậy, còn bên trong các khu chung cư cũng không khá hơn. VOV Giao thông cũng từng nhiều lần đưa tin về việc ngõ 44 Nguyễn Cơ Thạch, khi đó thuộc quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, xung quanh chung cư Iris Garden, xe cứu hỏa phải loay hoay suốt 15 phút mới nhích được 10 mét do vướng hàng dài ô tô đỗ trái phép, “bủa vây” chung cư, khiến cư dân rất lo lắng vì an toàn tính mạng bị đe doạ. Hơn nữa, việc đi lại của cư dân hàng ngày cũng rất vất vả vì đường đã bị xe ô tô dừng, đỗ chiếm gần hết diện tích.

Không thể phủ nhận, từ khi báo chí phản ánh những bức xúc của người dân, cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, xử lý, thì những sai phạm, những “điểm nóng” về trông giữ xe trái phép đã phần nào được cải thiện. Nhưng, vẫn còn những khu vực hàng ngày tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và thậm chí mất an toàn phòng cháy chữa cháy, cũng xuất phát từ việc trông giữ xe tràn lan trên vỉa hè và dưới lòng đường.

Đó là tình trạng đang xảy ra tại chung cư Nam Đô, số 609 Trương Định, phường Hoàng Mai, Hà Nội, nơi đang tồn tại một bãi xe ô tô với hàng loạt dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng.

Theo ghi nhận của PV, toàn bộ vỉa hè xung quanh và một số đoạn đường bên trong chung cư Nam Đô đã bị chiếm trọn bởi ô tô. Xe đỗ san sát, kéo dài, “phủ kín” vỉa hè, không chừa lối cho người đi bộ. Không biển báo khu vực trông giữ xe. Càng không hề có bảng niêm yết giá hay tên đơn vị quản lý.

Trong vai một người có nhu cầu gửi xe để đi vào tòa nhà Nam Đô, một người đàn ông nhanh chóng xuất hiện, hướng dẫn PV đỗ xe và yêu cầu thu tiền. Khi được hỏi, người này không hề phát vé, cũng không cho biết bãi xe này thuộc đơn vị nào quản lý. Mức giá hoàn toàn cảm tính, tùy theo thỏa thuận giữa người này và khách gửi xe.

Việc này làm dấy lên nghi ngại: tiền thu từ hoạt động trông giữ xe này chảy vào túi ai? Việc trông giữ phương tiện này có minh bạch hay không?

Nhận định về thực trạng này, Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Trưởng Văn phòng Luật Kết nối, đoàn Luật sư TP. Hà Nội nhấn mạnh:

“Căn cứ theo quy định tại điều 17 luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ năm 2024, lòng đường được sử dụng vào mục đích giao thông, còn vỉa hè là dành cho người đi bộ. Trong trường hợp mà chúng ta tạm sử dụng  cũng phải được sự cấp phép của các cơ quan chức năng. Bên cạnh đó, theo quy định tại điều 21, Nghị định 165/2024, việc sử dụng vỉa hè, lòng đường để trông giữ xe chỉ được thực hiện tại một số tuyến đường nhất định, không bao gồm các tuyến phố đô thị.

Như vậy, việc trông giữ xe tự phát, đỗ kín toàn bộ vỉa hè, lòng đường quanh khu chung cư Nam Đô mà không có giấy phép, không có vé xe, lại thu phí tuỳ tiện là hành vi vi phi phạm pháp luật. Căn cứ theo quy định đại điều 12, Nghị định 168 thì mức xử phạt đối với hành vi lập cũng như thu phí xe trái pháp luật là từ 10-15 triệu đồng cho cá nhân, tổ chức là từ 20-30 triệu đồng. Đồng thời, buộc các cá nhân, tổ chức này phải khôi phục lại tình trạng ban đầu, tháo dở các công trình vi phạm.”

Đơn vị nào đang chịu trách nhiệm quản lý cho công tác trông giữ xe ô tô tại các đoạn đường bên trong và trên vỉa hè xung quanh chung cư Nam Đô? Không có biển báo, không niêm yết giá công khai, trong trường hợp mất cắp, hư hỏng tài sản, hoặc thậm chí cháy nổ xảy ra, ai sẽ “gánh” trách nhiệm?

Tiếp tục nhận định dưới góc nhìn pháp luật về “bãi trông xe” tại chung cư Nam Đô 609 Trương Định, Luật sư Ngọc Hùng cho biết:

“Theo quy định tại Thông tư số 36, bãi trông xe phải đáp ứng các yêu cầu về an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ và vệ sinh môi trường, lối ra vào bãi xe phải được bố trí đảm bảo an toàn và không gây ùn tắc giao thông. Với những quy định này, chúng ta thấy rằng, bãi trông xe tự phát này hoàn toàn không đáp ứng được các yêu cầu về phòng chống cháy nổ, đảm bảo an ninh trật tự, không có các biện pháp như các thiết bị phòng cháy chữa cháy hoặc các phương án để chống cháy nổ, cũng như trang thiết bị đảm bảo trong việc trông giữ xe.

Rõ ràng, việc trông giữ này đã cản trở, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân cũng như việc tham gia giao thông của các phương tiện. Việc trông giữ xe ô tô tràn lan trên vỉa hè xung quanh khu chung cư Nam Đô không chỉ vi phạm về trật tự đô thị, giao thông đường bộ mà còn tiềm ẩn nguy cơ về mất an toàn, phòng cháy chữa cháy, không đáp ứng các yêu cầu tối thiểu về an toàn cháy nổ.”

Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh các vụ cháy chung cư, bãi xe xảy ra với mức độ nghiêm trọng trong thời gian qua, điển hình là vụ cháy bãi xe dưới gầm cầu Vĩnh Tuy cuối tháng 8/2025. Xe đỗ kín vỉa hè, chiếm dụng diện tích lòng đường, hoàn toàn có thể khiến xe cứu hỏa khó tiếp cận hiện trường kịp thời.

Việc xử lý sự cố cháy nổ chậm trễ, hậu quả là tính mạng và tài sản của hàng trăm cư dân có thể bị đe dọa nghiêm trọng. Vậy với tình trạng này, trách nhiệm của chính quyền ra sao? Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng nêu rõ:

“Nếu để tình trạng trông giữ xe trái pháp luật kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ mà không xử lý thì chính quyền chịu trách nhiệm về công tác quản lý nhà nước. Trong trường hợp xảy ra các sự cố liên quan đến bãi xe, chính quyền phải có trách nhiệm tổ chức cứu hộ, khắc phục hậu quả đồng thời xem xét trách nhiệm cá nhân, tổ chức vi phạm cũng như cơ quan cấp quản lý trực tiếp. Trong trường hợp xảy ra hậu quả hoặc để tình trạng trông giữ xe trái phép kéo dài, ở đây việc cơ quan chức năng đã thiếu trách nhiệm, có dấu hiệu buông lỏng quản lý.

Đây là những vấn đề không phải là nhất thời mà rõ ràng là hành vi kéo dài, đừng để nguy hiểm xảy ra mới quy kết trách nhiệm mà cần quản lý chặt từ đầu, ràng buộc trách nhiệm chính quyền rõ ràng trong giám sát, kiểm tra và xử lý nghiêm sai phạm của cá nhân, tổ chức.”

Người dân không cần những đợt ra quân rầm rộ rồi im lặng, và cứ thế để cho sai phạm tiếp tục tái diễn. Điều họ cần là một hành động thực chất, quyết liệt, mang tính bền vững, lâu dài. Vỉa hè, lòng đường không phải của riêng ai, càng không thể là mảnh đất vàng cho lợi ích nhóm chiếm dụng, đặc biệt là những vị trí nằm bên trong các khu chung cư, nơi dễ xảy ra tình trạng “khuất mắt trông coi”.

Nhu cầu gửi xe ô tô của người dân là chính đáng, nhưng giải pháp đáp ứng nhu cầu đó cũng cần tuân thủ pháp luật, không thể tuỳ tiện, mượn cái cớ “chính đáng” để thu lợi bất chính, và vi phạm quy định, làm tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho người dân. Chính quyền địa phương cần thể hiện rõ trách nhiệm của mình trong giám sát, quản lý địa bàn thường xuyên, từ đó giải quyết những sai phạm đang tồn tại, tránh để một số đối tượng lợi dụng kẽ hở để “qua mặt”, hoặc nghiêm trọng hơn là biết nhưng không giải quyết rốt ráo.

VOVGT sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về bãi trông xe tại chung cư Nam Đô, 609 Trương Định tới quý thính giả trong các chuyên mục tiếp theo.