Hà Nội khám sức khỏe học sinh, mở đầu hành trình chăm sóc lâu dài

Không chỉ giúp sàng lọc và phát hiện sớm những nguy cơ bệnh tật, đây được coi là bước chuyển từ chăm sóc sức khỏe học đường theo đợt sang quản lý sức khỏe trẻ em chủ động, liên tục và lâu dài; từ đó tạo nên một hành trình xuyên suốt quá trình học tập của học sinh. 

Hành trang sức khỏe cho học sinh Thủ đô trước ngày khai trường

Anh Phạm Như Sơn, ở Tây Hồ, Hà Nội, vừa cùng gia đình trải qua đợt khám sức khỏe toàn dân. Qua buổi khám miễn phí, cha mẹ anh, nay đã cao tuổi, phát hiện thêm những vấn đề sức khỏe cần lưu ý. Từ trải nghiệm ấy, anh Sơn càng kỳ vọng đợt khám sắp tới dành cho học sinh, trong đó có con anh, sẽ giúp các cháu được kiểm tra sức khỏe đầy đủ, phát hiện sớm những bất thường ngay từ giai đoạn đang phát triển:

"Đối tượng học sinh là đối tượng riêng biệt, nhất là cấp 1, cần được ưu tiên và được quan tâm, để hành trang chuẩn bị bước vào năm học mới các bạn có một sức khỏe tốt. Tôi mong muốn hồ sơ sức khỏe thể hiện được tất cả, sau hè các con sẽ được đánh giá qua kỳ khám này về thể chất toàn diện".

Theo kế hoạch của ngành y tế thành phố, chiến dịch cao điểm sẽ diễn ra từ ngày 18/8 đến 4/9 với mục tiêu 100% học sinh trên địa bàn Hà Nội được kiểm tra sức khỏe trước ngày khai giảng năm học mới, đồng thời tích hợp dữ liệu vào Hồ sơ sức khỏe điện tử và Học bạ điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời. Đáng chú ý, với trẻ dưới 6 tuổi (mầm non), các vấn đề về dinh dưỡng, sự phát triển vận động, tinh thần… sẽ được chú trọng, đặc biệt là sàng lọc sớm nguy cơ tự kỷ.

Không chỉ mong con được kiểm tra sức khỏe đầy đủ, các phụ huynh còn kỳ vọng chương trình được duy trì thường xuyên, để mỗi lần khám không chỉ dừng ở việc phát hiện vấn đề, mà còn giúp các con hiểu mình cần ăn gì, vận động ra sao và thay đổi những thói quen nào để khỏe hơn:

"Mình cũng muốn cho các con khi vào trường mẫu giáo được kiểm tra sức khỏe xem nhiều con cũng nhiều bệnh này bệnh kia. Nói chung béo phì với suy dinh dưỡng, khám được tất cả luôn về mọi thứ, định kỳ một năm 2 lần khám sức khỏe cho các con".

"Mình rất mong muốn các bác sĩ sẽ tuyên truyền và hướng dẫn các con nhiều hơn về dinh dưỡng bữa ăn. Về các vấn đề tập thể dục, vận động nữa, có khi cha mẹ nói các con sẽ không nghe, nhưng nếu bác sĩ có những phương pháp và cách nói sẽ giúp cho các con hiểu rõ vấn đề và thực hành tốt hơn".

Tầm soát sức khỏe học sinh: "Rào chắn" sớm cho thế hệ tương lai

Để phục vụ khối lượng khám rất lớn trong thời gian ngắn từ ngày 18/8 đến 4/9/2026, ngành Y tế thành phố đã lên kế hoạch huy động tối đa nguồn lực với mạng lưới 168 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện (tính đến ngày 14-8-2026).

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, cho rằng việc Hà Nội tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí là một chính sách an sinh có ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước với nhân dân, đặc biệt với những gia đình chưa có điều kiện thường xuyên đưa con đi kiểm tra sức khỏe. Thông qua khám và sàng lọc, ngành y tế có thể phát hiện sớm nhiều vấn đề, bệnh lý, quan trọng là phát hiện sớm đồng nghĩa cơ hội can thiệp sớm và hiệu quả hơn:

"Tôi cho rằng để thực hiện có hiệu quả thì trước tiên, chúng ta phải có những thông tin đầy đủ, chính xác, đặc biệt là thông tin từ dữ liệu dân cư, thông tin về trẻ em. Thứ hai, chúng ta sẽ có những phân bổ, phân loại, tách nhóm, rồi phân công trách nhiệm đối với các cơ sở y tế cũng như các lực lượng được giao nhiệm vụ, để cùng phối hợp, tạo điều kiện thực hiện các công việc theo thẩm quyền. Tôi cho rằng kết quả này, mô hình này, hoạt động này cũng cần phải được nhân rộng ra nhiều tỉnh thành trong cả nước", Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường nói.

Chuyên gia nhi khoa, bác sĩ Trương Hữu Khanh cho rằng, đây là một chủ trương tốt, bởi khám sức khỏe học sinh thời gian qua chưa được quan tâm đầy đủ. Điều quan trọng là phải duy trì thường xuyên, đồng thời xác định rõ những vấn đề cần theo dõi ở từng độ tuổi, để việc khám thực sự trở thành một phần của quá trình chăm sóc sức khỏe học sinh, thay vì một hoạt động mang tính phong trào:

"Trước hết, cần đánh giá lại chế độ dinh dưỡng và kiểm tra tình trạng tiêm chủng của trẻ. Bên cạnh đó, phải chú ý khắc phục các dị tật thường gặp ở mắt, tai và răng. Yếu tố tâm lý cũng đặc biệt quan trọng, không chỉ dừng lại ở việc phát hiện hội chứng tự kỷ.

Với lứa tuổi bắt đầu tập viết, cần theo dõi dáng ngồi để tránh các bệnh lý về cột sống. Còn ở nhóm trẻ lớn hơn, ngoài dinh dưỡng, các bác sĩ và gia đình phải lưu ý đến tình trạng béo phì, tật khúc xạ cùng áp lực tâm lý từ học tập, thi cử hay bạo lực học đường", bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết. 

Một đứa trẻ có thể bắt đầu năm học với một mắt kính cần điều chỉnh, một vấn đề về dinh dưỡng chưa được nhận ra, một tư thế ngồi học chưa phù hợp, hay những dấu hiệu căng thẳng mà người lớn dễ bỏ qua. Nếu được phát hiện từ sớm, nhiều vấn đề có thể được can thiệp kịp thời trước khi trở thành trở ngại lớn hơn đối với sức khỏe và việc học.

Từ một lần sàng lọc, nếu dữ liệu được cập nhật và theo dõi liên tục, ngành y tế có thể nhìn thấy quá trình phát triển sức khỏe của từng trẻ. Nhà trường có thêm cơ sở để phối hợp chăm sóc. Phụ huynh có thêm thông tin để điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động, học tập và sinh hoạt của con. Và khi đó, khám sức khỏe học sinh sẽ thực sự trở thành một mắt xích trong cả quá trình chăm sóc sức khỏe trẻ em./.