Hà Nội chạy đua chống ngập trước mùa mưa 2026

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, những trận mưa lớn với cường suất cao trong thời gian ngắn đang trở thành thách thức không nhỏ đối với hệ thống hạ tầng của Thủ đô.  Theo kế hoạch vừa được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt, với các trận mưa đặc biệt lớn, trên 100mm mỗi giờ kéo dài nhiều giờ, toàn thành phố có thể xuất hiện tới 220 điểm ngập cục bộ tại 54 phường, xã.

Đến nay tiến độ các dự án chống ngập ra sao? Hà Nội đã và đang chuẩn bị những giải pháp gì để ứng phó với mùa mưa bão?

Ngập úng đô thị: Tiếp tục là thách thức lớn

Thực tế cho thấy, nhiều khu vực tại Hà Nội thường xuyên rơi vào tình trạng ngập úng cục bộ khi xảy ra mưa lớn, đặc biệt tại các điểm trũng. Từ đầu năm 2026 đến nay, các điểm ngập trọng điểm tập trung tại khu vực Võ Chí Công (đoạn Lotte - UDIC), Dương Đình Nghệ, Hoa Bằng, Phan Văn Trường, khu đô thị Resco, Ecohome, và các tuyến đường khu vực Long Biên, Gia Lâm.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, bài toán thoát nước đô thị tại Hà Nội tiếp tục là thách thức lớn, đòi hỏi những giải pháp căn cơ và bền vững hơn bao giờ hết. Không chỉ gây cản trở giao thông, tình trạng úng ngập còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân sống ở những khu vực trũng thấp.

Gia đình chị Lệ ở khu vực An Khánh chia sẻ: “Nhà tôi ở ngay đoạn trũng, muốn đi vào nhà thì phải qua một đoạn đường ngập sâu mới tới được nhà khi mưa kéo dài như năm ngoái”

Ông Chiến sống tại phường Yên Hòa, Hà Nội cho hay: “Trước đây ngập rất nhiều, ngập to ấy. Thế nhưng mà bây giờ chủ trương của thành phố phải giải quyết chống ngập, chống úng tạo điều kiện rất thuận lợi cho dân”

Ông Hảo ở phường Từ Liêm TP. Hà Nội nói về sự đi lại khó khăn khi mưa ngập đường: "Những mùa mưa năm trước tôi được biết là không cứ riêng Mỹ Đình đâu, rất nhiều nơi ở xung quanh thành phố Hà Nội cũng ngập và đi lại rất là khó, ùn tắc giao thông đi làm đều bị trì trệ hết.”

Tăng tốc dự án chống ngập: Kỳ vọng giảm tải nỗi lo mùa mưa Hà Nội

Để phòng chống úng ngập mùa mưa lũ, Hà Nội đã đồng loạt triển khai 10 dự án chống ngập theo lệnh khẩn cấp với tổng mức đầu tư gần 5.600 tỷ đồng, gồm xây mới các hồ điều hòa và cải tạo hạ tầng thoát nước. Đến nay sau hơn 2,5 tháng thi công khẩn trương, 3 dự án chống ngập cấp bách do Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội đã hoàn thành trên 95% và dự kiến đưa vào khai thác chính thức trước ngày 15/5/2026.

Đến cuối tháng 4, đã có 36 hạng mục đã cơ bản hoàn thành, bao gồm Công trình bể ngầm chợ Hàng Da, phường Hoàn Kiếm, công trình bể ngầm chứa nước lớn nhất hiện nay và 15 công trình trạm bơm. Trong đó, có  4 trạm bơm mới tại khu vực phía tây thành phố gồm Cầu Ngà 1, Cầu Ngà 3, Đồng Tép và Bắc An Khánh góp phần giải quyết tình trạng ngập úng tại nhiều khu vực trọng điểm như Đại lộ Thăng Long, Vinhomes Smart City, Geleximco, Nam An Khánh…

Ở khu vực phía Tây Hà Nội thường xuyên xảy ra ngập úng mỗi khi có mưa lớn do hạ tầng thoát nước ở khu vực này chưa đồng bộ. Dự án đầu tư xây dựng hồ đầu mối Mễ Trì (Đồng Bông 2) giữ vai trò quan trọng trong việc tiêu thoát nước trong khu vực ra sông nhuệ mỗi khi có mưa lớn xảy ra.

Tại một công trình nạo vét kênh tiêu thoát nước, các đơn vị đang khẩn trương thi công trước mùa mưa. Ông Đào Văn Thắng – Trưởng phòng Quản lý Dự án Đê điều, Ban Quản lý dự án Công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội chia sẻ:

“Đối với hồ Đồng Bông dung tích lớn nhất khoảng 600.000 khối, dung tích điều tiết khoảng 500.000 khối. Khi hồ này hoàn thành cũng sẽ giải quyết được khoảng độ 6 điểm úng ngập trên 200 điểm úng ngâp của thành phố Hà Nội ”

Ở góc độ quản lý hạ tầng kỹ thuật, câu chuyện thoát nước đô thị cần được nhìn nhận tổng thể và dài hạn, bền vững hơn. Kiến trúc sư Hà Nội Trần Huy Ánh đề xuất:

“Thứ nhất, về hướng thoát nước, chúng ta phải bảo vệ một cách chặt chẽ sông Hồng và toàn bộ hệ thống thủy hệ; tuyệt đối không để bất cứ mương, dự án hay bất động sản nào xả thêm chất thải vào khu vực này. Mọi sự can thiệp thiếu tính toán sẽ tự triệt tiêu tương lai của chính chúng ta. Thứ hai, Hà Nội đang triển khai rất nhiều dự án ngầm như Metro hay các công trình như quảng trường, nếu lồng ghép được việc thoát nước vào tất cả công trình đó thì bài toán thoát nước sẽ trở nên đơn giản hơn rất nhiều.

KTS Trần Huy Ánh cho biết thêm, việc tích hợp hệ thống thoát nước vào các công trình ngầm không chỉ giúp tối ưu hạ tầng mà còn mở ra cơ hội khai thác kinh tế, đặc biệt là mô hình bãi đỗ xe ngầm – một nhu cầu đang rất thiếu tại Hà Nội, từ đó thu hút đầu tư.

Theo kế hoạch, các hạng mục thoát nước trọng điểm sẽ hoàn thành trước mùa mưa, nâng cao năng lực tiêu thoát nước toàn thành phố thêm 25-30% góp phần xử lý khoảng 60% điểm ngập so với trước đây.

Tuy nhiên, để giải quyết triệt để bài toán úng ngập của thành phố, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ các dự án thoát nước, các đơn vị thoát nước tăng cường nạo vét cống rãnh thường xuyên, cần sự phối hợp đồng bộ giữa quy hoạch đô thị, đầu tư hạ tầng và ý thức của người dân trong việc bảo vệ hệ thống thoát nước.

Mùa mưa đang đến gần. Những nỗ lực hôm nay được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội giảm bớt nỗi lo ngập úng – vấn đề đã tồn tại nhiều năm qua.