Gỡ vướng Nghị định 46, bảo đảm thông suốt kiểm soát an toàn thực phẩm

Thông tin về các biện pháp phù hợp để tháo gỡ vướng mắc khi triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, ngay sau khi triển khai nghị định, một số địa phương và báo chí phản ánh có những lô hàng, đặc biệt là sản phẩm nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống, do các đơn vị chưa sẵn sàng cho việc triển khai thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu theo Nghị định 46.

Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho hay, ngay sau khi nhận được thông tin trên, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Thành Long; cùng với đó là chỉ đạo của Bộ Y tế, Bộ NN&MT, Bộ Công Thương… đưa ra các biện pháp phù hợp để tháo gỡ vướng mắc: "Đến chiều 4/2, các Bộ đã họp và báo cáo, xin ý kiến để có đề xuất tham mưu với Chính phủ ra nghị quyết hướng dẫn thực hiện Nghị định 46. Việc này đang trình xin ý kiến".

Về phía Bộ Y tế, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết, đối với những sản phẩm, lĩnh vực mà Bộ Y tế quản lý, chưa nhận được phản ánh vướng mắc liên quan đến Nghị định 46.

Liên quan đến công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho hay, dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội là thời điểm tiêu thụ thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe lớn nhất trong năm. Đây cũng là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh hàng giả, hàng kém chất lượng, gian lận thương mại, quảng cáo sai sự thật, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Vì vậy, ngay từ cuối năm 2025, Bộ Y tế đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương.

Bộ Y tế đã tham mưu Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm ban hành Kế hoạch số 1941/KH-BCĐTƯATTP ngày 23/12/2025, triển khai công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Bính Ngọ và Lễ hội Xuân 2026 trên phạm vi toàn quốc, từ ngày 25/12/2025 đến hết ngày 25/3/2026.

Theo đó, Bộ Y tế phối hợp với các bộ liên quan thành lập 5 đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương tại 10 tỉnh, thành phố trọng điểm; chỉ đạo các địa phương tăng cường kiểm tra từ cấp tỉnh đến cấp xã, tập trung vào các nhóm thực phẩm tiêu thụ nhiều và có nguy cơ cao như thịt và sản phẩm từ thịt, rượu bia, nước giải khát, bánh mứt kẹo, rau củ quả, phụ gia thực phẩm và các cơ sở dịch vụ ăn uống.

Cùng với thanh tra, kiểm tra là công tác truyền thông rộng khắp trên các phương tiện thông tin đại chúng và hệ thống y tế cơ sở nhằm nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong bảo đảm an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, để siết chặt quản lý từ gốc, Bộ Y tế đã phối hợp với các bộ, ngành xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm và Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm. Trong đó, bổ sung nhiều quy định mới theo hướng tăng cường cả tiền kiểm và hậu kiểm.

Cụ thể, ở khâu sản xuất, nâng cao điều kiện đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung... Siết chặt việc công bố tiêu chuẩn áp dụng và đăng ký bản công bố sản phẩm; yêu cầu phiếu kiểm nghiệm phải đầy đủ cả chỉ tiêu an toàn và chất lượng; bổ sung hồ sơ kỹ thuật đối với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học; tăng cường kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu.

Bộ cũng tăng cường khâu hậu kiểm, quy định rõ kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất; tăng cường lấy mẫu giám sát thị trường, đặc biệt đối với nhóm sản phẩm cho trẻ em, người già, phụ nữ mang thai; bổ sung cơ chế thu hồi giấy tiếp nhận công bố sản phẩm, tạm dừng hồ sơ, xử lý nghiêm cơ sở vi phạm.

Đồng thời, tăng cường quản lý quảng cáo thực phẩm trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội; yêu cầu công khai hồ sơ pháp lý sản phẩm; quy định rõ trách nhiệm của chủ sàn thương mại điện tử; kiểm soát hoạt động quảng cáo thực phẩm của người nổi tiếng, người có ảnh hưởng.

Ngày 26/1, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm. Nghị định này thay thế các quy định liên quan trước đây, làm cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.

So với Nghị định 15, Nghị định 46 đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn, nhất là với thực phẩm nhập khẩu, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và hoạt động kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, nghị định mới chưa quy định điều khoản chuyển tiếp, dẫn tới tình trạng nhiều hồ sơ đã nộp trước thời điểm văn bản có hiệu lực chưa được giải quyết.

Theo phản ánh của doanh nghiệp, hồ sơ thực hiện theo Nghị định 15 hiện không còn được tiếp nhận, trong khi các thủ tục theo Nghị định 46 chưa có hướng dẫn chi tiết. Việc thiếu cơ sở pháp lý để xử lý hồ sơ chuyển tiếp khiến nhiều doanh nghiệp lúng túng, phát sinh ách tắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.