Giữ nhịp tăng trưởng hai con số: Hà Nội cần tiếp sức cho cộng đồng doanh nghiệp

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Hà Nội cũng đối mặt với những khó khăn thách thức đan xen bao gồm cả biến động kinh tế toàn cầu và áp lực nội tại.

Khi Thủ đô đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 11% và Nghị quyết 68 xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế, thực tế này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tháo gỡ rào cản, cải thiện môi trường kinh doanh và tạo thêm dư địa để cộng đồng doanh nghiệp phục hồi, mở rộng sản xuất, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Doanh nghiệp “ra đời nhiều, rời thị trường cũng lớn”

Tính chung 5 tháng đầu năm, thành phố Hà Nội có 16 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với vốn đăng ký 243,2 nghìn tỷ đồng. Nhưng ở chiều ngược lại, hơn 19.000 doanh nghiệp phải tạm ngừng hoạt động và gần 4.800 doanh nghiệp giải thể. Điều này cho thấy, thách thức lớn nhất đối với mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là thành lập thêm doanh nghiệp mới, mà còn là làm sao để doanh nghiệp trụ vững, phát triển và lớn lên.

Theo bà Đinh Thị Hải Yến, Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại và Chế biến thực phẩm Sạch Từ Tâm, mặc dù đã được cắt giảm nhiều về thủ tục kinh doanh, nhưng lợi nhuận bị bào mỏng bởi hàng loạt chi phí:

"Giá thuê mặt bằng, logistics, nguyên vật liệu tăng. Doanh nghiệp vẫn duy trì sản xuất, nhưng chưa dám mở rộng quy mô hay tuyển dụng thêm lao động."

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế tại Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam thẳng thắn nhìn nhận, quy mô doanh nghiệp hiện vẫn nhỏ bé và phân mảnh. Trên 95% doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó khoảng 70% có quy mô dưới 10 lao động. Với quy mô quá nhỏ, doanh nghiệp không thể đầu tư đủ lớn để đổi mới công nghệ và mở rộng quy mô:

"Khi chủ hộ cảm nhận rằng càng mở rộng quy mô thì càng phải đối mặt với kế toán phức tạp hơn, thủ tục thuế nặng nề hơn, chi phí nhân sự và công nghệ tăng lên, thì động cơ đầu tư mở rộng sẽ bị triệt tiêu đáng kể. Môi trường thể chế có thể vô tình duy trì hộ kinh doanh ở trạng thái quy mô nhỏ, phòng thủ và né tránh tăng trưởng."

Ông Đậu Anh Tuấn  cũng chỉ ra kinh nghiệm từ nhiều quốc gia đi trước cũng cho thấy, để hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy gắn kết quan hệ giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ là giải pháp rất cần thiết. Nhiều công ty nổi tiếng của Nhật Bản hiện nay được hình thành từ việc gộp lại từ 2 đến 3 công ty nhỏ.

Còn theo ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, số lượng doanh nghiệp rời thị trường lớn phản ánh sức chống chịu của khu vực tư nhân vẫn còn hạn chế. Đằng sau những con số tăng trưởng tích cực, nhiều doanh nghiệp vẫn đang phải gồng mình trước áp lực chi phí tuân thủ cao, khó tiếp cận nguồn vốn do thiếu tài sản thế chấp. Trong khi đó, sức mua của thị trường phục hồi chưa đồng đều, đơn hàng thiếu ổn định khiến doanh nghiệp chưa dám mở rộng sản xuất:

"Cải cách chỉ thực sự thành công khi doanh nghiệp cảm nhận được hồ sơ được giải quyết nhanh hơn, chi phí thấp hơn, cán bộ phục vụ chuyên nghiệp hơn và rủi ro pháp lý được giảm bớt. Bởi đây không chỉ là cải cách thủ tục hành chính, mà sâu xa hơn là cải cách năng lực cạnh tranh quốc gia, củng cố niềm tin và tạo động lực mới cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển."

Muốn tăng trưởng hai con số, phải giữ được doanh nghiệp trụ vững và phát triển

Theo ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, nút thắt lớn nhất hiện nay không phải là thiếu doanh nghiệp đăng ký mới, mà là làm sao để doanh nghiệp đang hoạt động có thể tồn tại, mở rộng đầu tư và phát triển bền vững. Đây mới là nền tảng quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

"Ngoài hệ thống ngân hàng, chúng ta cần phát huy tốt hơn vai trò của các quỹ bảo lãnh tín dụng. Đây là một công cụ rất quan trọng, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn, nhất là với những doanh nghiệp thiếu tài sản thế chấp."

Tinh thần của Nghị quyết 68 là coi kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Điều đó đồng nghĩa với việc chính sách không chỉ dừng lại ở khuyến khích khởi nghiệp, mà phải tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, giảm chi phí cho doanh nghiệp và bảo vệ quyền tự do kinh doanh.

Tại buổi làm việc với Thành uỷ Hà Nội về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhận định, tăng trưởng của Hà Nội vô cùng quan trọng. Cứ 1% tăng trưởng ở Hà Nội thì đóng góp vào 0,3% tăng tưởng của cả nước. Do vậy hai quý còn lại cần tiếp tục cắt giảm ngay 50% số lượng thủ tục hành chính liên quan đời sống và sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp:

"Để tăng trưởng được thì trong Quý 3 Hà Nội phải tăng gần 11,86 % và Quý 4 tăng 13,19%. Đây là một con số rất lớn."

Có thể thấy, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, điều quan trọng không chỉ là có thêm những doanh nghiệp mới, mà còn là giữ chân được các doanh nghiệp hiện hữu. Bởi mỗi doanh nghiệp trụ vững không chỉ tạo ra việc làm, đóng góp ngân sách, mà còn bồi đắp nền tảng tăng trưởng bền vững cho cả nền kinh tế./.