Gió biển báo xuân

Với ngư dân, Tết vừa là niềm vui khi trúng mùa, bán được giá, gia đình có cuộc sống ấm no. Có người chọn trở về bờ để sum họp, có người lại coi Tết chỉ như một khoảng lặng tạm gác lại nỗi nhớ gia đình phía sau để vươn khơi, bám biển.

Tết đủ đầy về với ngư dân Tắc Cậu

Những ngày giáp Tết, gió biển thổi nhẹ hơn. Trên bến cảng cá Tắc Cậu, xã Bình An, tỉnh An Giang những chiếc ghe sau nhiều tháng bám biển đã lần lượt neo bờ. Mùi muối mặn quyện trong gió, hòa cùng tiếng máy ghe nổ lác đác, báo hiệu một mùa Tết đã đến.

Khi cán bộ, Đảng viên cơ sở “dìu dắt” ngư dân vươn khơi, bám biển

Năm nay biển hiền, cá tôm trúng mùa. Với ngư dân, đó không chỉ là tin vui, mà còn là điều kiện để cái Tết trở nên trọn vẹn hơn sau những năm tháng nhiều biến động. Ở những xóm ven cảng cá Tắc Cậu, không khí cuối năm vì thế cũng khác đi, nhẹ nhõm hơn, rộn ràng hơn, nhưng vẫn giữ nguyên nét mộc mạc vốn có.

Ông Nguyễn Văn Tám, ngư dân xã Bình An, tỉnh An Giang, vừa kéo lại mớ lưới vừa nói chậm rãi. Với ông, cảm nhận rõ nhất của năm nay là sự “đỡ vất vả”, điều mà không phải mùa biển nào cũng có được:

“Năm nay, biển vừa trúng vừa đỡ, nên bà con cũng bớt vất vả hơn. Nhờ vậy, không khí Tết cũng vui vẻ hơn, ai nấy đều gỡ gạc được chút đỉnh, có tiền mua sắm, sửa sang ghe cộ, trang trí nhà cửa, chuẩn bị rước ông bà về ăn Tết”.

Những chuyến biển cuối năm cập bờ trong niềm phấn khởi. Cá được mùa, giá bán ổn định giúp nhiều gia đình ngư dân lần đầu tiên sau nhiều năm có được cái Tết đủ đầy hơn. Không cần quá dư dả, chỉ cần “có đồng ra đồng vô”, là đã đủ để sửa lại mái nhà, sắm thêm bộ bàn ghế, hay mua cho con cái vài bộ đồ mới.

Niềm vui ấy không chỉ dừng lại ở từng gia đình, mà lan tỏa ra cả xóm làm nghề biển. Những ngư dân gặp nhau trên bến cá, câu chuyện đầu tiên là xoay quanh chủ đề biển, năm nay trúng bao nhiêu, ghe ai về sớm, ghe nào còn ngoài khơi.

Với bà Trần Thị Sáu, ngư dân lâu năm cho biết, Tết chỉ thật sự vui khi biển thuận. Bởi với người sống nhờ sóng nước, thì biển chính là “nồi cơm” chung của cả cộng đồng:

“Bước sang năm mới, ai cũng mong bà con, cô bác, anh chị em đều làm ăn khá giả. Biển có trúng, có thuận thì ngư dân mới có cuộc sống ổn định, bà con mới thật sự vui vẻ, sung túc”.

Gác Tết bám biển: Mùa xuân đong bằng những mẻ cá đầy

Tại vùng biển Kiên Lương, tỉnh An Giang, ở những căn nhà nhỏ nép mình sau hàng dừa ven biển, Tết bắt đầu từ việc lo hương khói ông bà. Dù lời lãi nhiều hay ít, điều đầu tiên ngư dân nghĩ tới vẫn là mâm cúng ngày Tết, là bữa cơm sum họp sau một năm mỗi người mỗi việc.

Những mong ước đầu năm của ngư dân vì thế cũng rất giản dị. Không cầu giàu nhanh, chỉ mong hơn năm cũ một chút, để cuộc sống đỡ chật vật hơn.

Anh Hùng, một ngư dân chia sẻ: “Có được chút tiền thì trước hết lo mua sắm đồ cúng ông bà, đón Tết cho gia đình được vui vẻ, ấm cúng. Sang năm mới, tôi chỉ ước biển tiếp tục thuận, trúng mùa để bà con ở đây làm ăn có tiền, cuộc sống khá hơn năm cũ. Có điều kiện thì sửa sang nhà cửa cho đàng hoàng, bằng bạn bằng bè”.

“Đi biển lời lãi được chút đỉnh vậy là mừng rồi, chỉ cần hơn năm trước một chút. Vợ chồng con cái bình an, nếu năm tới làm ăn khá hơn nữa thì sửa lại căn nhà, để sau này con cái có cuộc sống đầy đủ, tươm tất hơn”, anh Tuấn cho biết.

Thế nhưng, không phải ngư dân nào cũng chọn ở bờ đón Tết. Khi biển đang trúng mùa, cá tôm còn nhiều, có những người buộc phải gác lại cái Tết sum vầy để tiếp tục bám biển. Bởi với họ, mỗi ngày ngoài khơi lúc này đều là cơ hội mưu sinh không dễ gì có lại.

Anh Lê Văn Hùng, thuyền viên trên một tàu đánh bắt xa bờ ở cảng cá Lình Huỳnh cho biết, năm nay tàu của anh phải kéo dài chuyến biển thêm gần một tuần so với dự tính ban đầu:

“Năm nay biển trúng mùa lắm, cá còn nhiều nên tụi tôi phải đi thêm khoảng một tuần nữa mới vào bờ nghỉ biển, ăn Tết. Điện thoại về báo cho gia đình biết là làm ăn thuận lợi, dưới biển cá tốt, đi tới những ngư trường xa cũng phải gọi về cho vợ con hay để cả nhà yên tâm, mừng lắm. Thiệt ra vợ con cũng mong sớm đoàn tụ, nhưng thấy biển đang thuận, làm ăn quá tốt nên tụi tôi ráng bám biển thêm ít bữa nữa rồi mới vô bờ”.

Những cuộc gọi vội giữa trùng khơi thay cho lời hẹn sum vầy. Ở đầu dây bên kia, gia đình vừa mừng vì người thân làm ăn thuận lợi, vừa chạnh lòng vì Tết vắng bóng người trụ cột. Nhưng với ngư dân, sự hy sinh ấy đã trở thành điều quen thuộc.

Không phải ai ra biển những ngày Tết cũng vui. Có những nỗi buồn không nói thành lời, chỉ giữ lại cho riêng mình giữa mênh mông sóng nước. Anh Phạm Văn Dũng, ngư dân trẻ, trải lòng trong một khoảnh khắc hiếm hoi nghỉ tay trên boong tàu: “Buồn chứ. Tại hoàn cảnh nó vậy. Trong bờ thì còn có không khí, có thời gian nghỉ ngơi, được ở gần gia đình. Còn ra biển là làm suốt ngày, suốt đêm, đâu có thời gian mà nghỉ ngơi gì đâu”.

Ra biển dịp Tết đồng nghĩa với việc chấp nhận đánh đổi. Đánh đổi những bữa cơm sum họp, những khoảnh khắc quây quần hiếm hoi để đổi lấy thu nhập cho cả năm sau. Với nhiều gia đình ngư dân, đó là lựa chọn không dễ, nhưng buộc phải chấp nhận.

Anh Nguyễn Thanh Phúc, thuyền viên trên tàu lưới kéo chia sẻ, điều khiến anh day dứt nhất mỗi chuyến biển xa nhà chính là nỗi nhớ gia đình: “Đi biển thì cũng như trong bờ không thiếu thốn gì. Chỉ có điều là xa gia đình thôi, xa cha mẹ, xa vợ con nên cũng nhớ lắm. Nhưng vì hoàn cảnh gia đình thì đành phải chấp nhận, ráng chịu để lo cho vợ con sau này”.

Ở bờ, Tết trọn vẹn theo cách của sum vầy. Ngoài khơi, Tết lại được đong bằng những mẻ cá đầy, bằng hy vọng cho một năm mới bớt khó khăn hơn. Hai lựa chọn khác nhau, nhưng cùng chung một mong muốn, đó là cuộc sống ngày mai khá hơn hôm nay.

Khi gió biển tiếp tục thổi mang theo không khí xuân, những chiếc ghe ngoài khơi vẫn miệt mài bám sóng, còn trên bờ, xóm chài rộn ràng chuẩn bị đón năm mới. Gió biển báo xuân, báo rằng một mùa xuân mặn mòi, thấm đẫm mồ hôi, nhưng cũng đầy hy vọng của những con người sống nhờ biển, gắn đời mình với sóng nước An Giang nơi cuối trời Nam.