Hà Nội - 02437919191    TP. Hồ Chí Minh - 02839919191    MekongFM - 02838309090
  • Hà Nội - 02437919191   
  • TP. Hồ Chí Minh - 02839919191   
  • MekongFM - 02838309090   
Nhật Ký Đô Thị

Giẫm đạp, án mạng và hiệu ứng “người đứng nhìn”

Minh Hiếu: Thứ ba 01/11/2022, 05:00 (GMT+7)

Bên cạnh con số thương vong, điều khiến nhiều người thảng thốt trong vụ giẫm đạp ở Hàn Quốc vừa qua hay các vụ án mạng trong nước gần đây, là sự thản nhiên của những người có mặt tại hiện trường. Phải chăng sự lẫn lộn giữa thực và ảo đang ngày càng tăng?Hiện tượng này được tâm lý học lý giải ra sao?

Phóng viên VOV Giao thông có cuộc trao đổi với PGS. TS. Trần Thành Nam, Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội về vấn đề này. 

 

PV: Thưa ông, từ vụ giẫm đạp tại Hàn Quốc đến những vụ án mạng gây xôn xao dư luận Việt Nam gần đây, phải chăng đang sự lẫn lộn giữa thực và ảo dẫn đến sự vô cảm thực sự?

PGS.TS. Trần Thành Nam: Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà mọi thứ diễn ra tốc độ quá. Ai cũng sống vội, ai cũng bị “chứng bệnh” sợ bị bỏ lỡ. Đặc biệt là sau 2 năm dịch COVID-19, dường như mọi người muốn tận dụng những không gian lễ hội để giải tỏa cho bản thân là chính.

Ngay cả những sự việc thời sự mà nó làm chúng ta cảm thấy đau đớn, thì bây giờ sự đau đớn cũng qua quá nhanh. Có nhiều người chỉ lên mạng, chia sẻ hình ảnh, thêm một vài bình luận và coi như đó là mình đã tưởng niệm xong, chia sẻ xong với cộng đồng.

Những nguy cơ trên không gian mạng lại mang hậu quả trên thực tế, nhiều khi do chúng ta chưa quen, chưa phải “công dân số”. Vì vậy, một số hiện tượng phản cảm, có dấu hiệu báo trước ở trên mạng rồi, nhưng không biến thành hành động cụ thể để ngăn chặn một cách hiệu quả, phản ánh, gọi điện hay ra tay gúp đỡ, ứng cứu cả.

Nhiều lúc trên mạng chúng ta thấy một tâm lý thế này: “Ôi, cái này nguy hiểm quá, nhưng không phải chỉ có một mình mình thấy, chắc là sẽ có một người nào báo cáo đấy”. Nhưng ai cũng nghĩ như thế, chẳng ai báo cáo cả và cuối cùng sự việc đau lòng xảy ra.

Mọi người trên cộng đồng mạng cảm thấy sự “khuếch tán trách nhiệm”: “Ôi giời, việc bao nhiêu người nhìn thấy mà chẳng ai báo cáo cả, thì trách nhiệm đâu có thuộc về mình”.

Như thế thì mình ngày càng vô cảm, đó là hiện tượng “người đứng nhìn” đã được phản ánh trong tâm lý học.

Hiện trường vụ giẫm đạp gây chết nhiều người tại Hàn Quốc. Ảnh: AFP.

Hiện trường vụ giẫm đạp gây chết nhiều người tại Hàn Quốc. Ảnh: AFP.

PV: Vậy đâu là giải pháp để ngăn chặn hiện tượng “người đứng nhìn”?

PGS. TS. Trần Thành Nam: Giải pháp đầu tiên là phải nâng cao năng lực “công dân số” cho toàn thể cộng đồng. Thứ hai, phải để cho mọi người biết rằng, mọi mối nguy đều phải cần được nhận diện, mỗi cá nhân có trách nhiệm báo cáo bắt buộc để bảo vệ cộng đồng, chung tay để chính không gian mà chúng ta đang sống, không gian mạng và không gian thực tế, nó trở nên tốt đẹp hơn.

Công tác giáo dục là câu trả lời về lâu dài, còn công tác quản lý chỉ là biện pháp nhất thời. Nếu không giáo dục được về mặt giá trị thì những sự việc vô cảm như thế vẫn còn có thể xảy ra trong tương lai. Đấy là giá trị về sự yêu thương, tôn trọng, chia sẻ, đoàn kết…

Tất cả những cái đấy phải “ngấm” được vào trong mỗi bạn trẻ từ chương trình học phổ thông cơ. Và những giá trị đấy không chỉ nói bằng mồm, mà nó phải được phản ánh vào trong những hành động, hành vi ứng xử hằng ngày.

Thứ nữa, chúng ta phải có quy trình quản lý nghiêm ngặt hơn, phù hợp hơn. Ví dụ, trong những dịp lễ hội, đằng sau những giai đoạn khủng hoảng,… thì chúng ta phải có quy tắc, quy định để tránh những vụ việc đau lòng tương tự xảy ra.

Tạm dừng tất cả hoạt động mang tính chất vui vẻ để cùng tưởng nhớ, đó là sự chia sẻ chung của cộng đồng, phản ánh những giá trị nhân văn.

PV: Xin cảm ơn ông!

Ý kiến của bạn
Chiêm ngưỡng dàn xe cổ diễu hành qua những điểm di sản văn hoá TP HCM

Chiêm ngưỡng dàn xe cổ diễu hành qua những điểm di sản văn hoá TP HCM

Hơn 30 chiếc xe cổ diễu hành qua những điểm Di sản như Dinh Độc Lập – Bưu điện TP Hồ Chí Minh – Nhà thờ Đức Bà – Nhà hát TP Hồ Chí Minh – Chùa Bà Thiên Hậu – Garage Citroen Biệt động Sài Gòn

Sắp có hàng loạt lô cốt trên đường Nguyễn Trãi: Đi nổi không...

Sắp có hàng loạt lô cốt trên đường Nguyễn Trãi: Đi nổi không...

Theo Sở GTVT Hà Nội, thời gian tới, dự kiến sẽ rào chắn làm 8 hố ga trên đường Nguyễn Trãi từ ngõ 495 đến đường Nguyễn Xiển. Các rào chắn này sẽ làm thu hẹp lòng đường đặc biệt vị trí cạnh hầm chui Thanh Xuân còn 4m cho các phương tiện lưu thông.

Tiền Giang: Khẩn trương đẩy nhanh tiến độ sửa chữa tuyến đường Trường Xuân – Bình Phú

Tiền Giang: Khẩn trương đẩy nhanh tiến độ sửa chữa tuyến đường Trường Xuân – Bình Phú

Các đơn vị thi công dự án nâng cấp, mở rộng tuyến đường Trường Xuân - Bình Phú trên địa bàn xã Thanh Bình, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang đang đẩy nhanh tiến độ thi công nhằm đưa công trình vào sử dụng trước tết Nguyên đán 2023.

Quỹ bảo trì chung cư - đòi không dễ, cưỡng chế cũng gian nan

Quỹ bảo trì chung cư - đòi không dễ, cưỡng chế cũng gian nan

Qua đánh giá của các ngành chức năng TP.HCM, tình trạng tranh chấp, mâu thuẫn, khiếu nại kéo dài giữa các cư dân và chủ đầu tư dự án chung cư liên quan đến số tiền 2% kinh phí bảo trì vẫn còn diễn ra phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh trật tự.

OneWay Marathon Cát Bà 2022: Chinh phục 3 cung đường tại hòn ngọc của Vịnh Bắc Bộ

OneWay Marathon Cát Bà 2022: Chinh phục 3 cung đường tại hòn ngọc của Vịnh Bắc Bộ

Sáng 6/12, tại Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ, Hà Nội) đã diễn ra lễ Công bố giải chạy OneWay Marathon Cát Bà 2022 với những nét khác biệt so với các giải chạy khác.

Dỡ rào công viên, mở thêm phố đi bộ: Cần giải bài toán đỗ xe

Dỡ rào công viên, mở thêm phố đi bộ: Cần giải bài toán đỗ xe

Hà Nội vừa đồng ý chủ trương mở thêm tuyến phố đi bộ thứ năm ở Trần Nhân Tông và khu vực Hồ Thiền Quang (quận Hai Bà Trưng). Giai đoạn 1 có tổng chiều dài 1,6 km và kết nối với trục phía Bắc Công viên Thống Nhất.

Lạc hậu tiêu chuẩn giáo sư

Lạc hậu tiêu chuẩn giáo sư

Liệu câu chuyện lạm phát học vị và những tiêu chuẩn cứng nhắc trong việc xét học hàm có liên quan mật thiết với nhau?