Giảm 30% thuế trong hai năm: Tiếp sức hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ

Chính sách này sẽ hỗ trợ thực chất đến đâu, và tác động ra sao đến doanh nghiệp cũng nhưng mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế?

Giảm thuế, giảm áp lực chi phí cho hộ kinh doanh

"Nguyên liệu đầu vào tăng nhưng mình chưa tăng được giá với khách hàng nên đang ở ngưỡng không có lãi nhiều".

Giá nguyên liệu tăng nhưng chưa thể tăng giá bán tương ứng. Tiền điện, mặt bằng và các chi phí vận hành cũng ngày một lớn hơn. Đây là bài toán mà chị Trần Xuân Thu, chủ Tiệm bánh ITT, số 66 Lê Thanh Nghị phải cân đối hàng ngày để duy trì hoạt động kinh doanh.

Đây cũng là tình cảnh chung của không ít hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ hiện nay: đầu vào tăng, trong khi sức mua và khả năng tăng giá bán có giới hạn. Biên lợi nhuận vì thế ngày càng thu hẹp.

Trong bối cảnh ấy, đề xuất giảm 30% số thuế phải nộp trong hai năm 2026–2027 với nhóm có doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm của Bộ Tài chính được kỳ vọng sẽ giảm bớt một phần áp lực chi phí, để doanh nghiệp có thêm nguồn lực duy trì và tái đầu tư. Bởi vậy, với một cơ sở kinh doanh nhỏ như ITT, đề xuất giảm thuế được kỳ vọng như một “phao cứu sinh”, giúp cơ sở có thêm dư địa để duy trì hoạt động:

"Thời gian này giá cả hàng hóa và vật tư tăng nhiều, khi được giảm thuế như thế này, chúng em có thêm dư địa lợi nhuận, qua đó hỗ trợ rất nhiều cho chúng em".

Không chỉ ITT, hàng triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ có thể được hưởng lợi nếu đề xuất này được thông qua. Một thay đổi đáng chú ý khác là đề xuất nâng mức doanh thu để lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng/năm.

Mục tiêu là giảm thời gian, chi phí tuân thủ về thuế, kế toán, hóa đơn; đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh từng bước chuyển đổi lên doanh nghiệp.

‘Nuôi dưỡng nguồn thu’, tạo xung lực cho kinh tế

Theo ông Nguyễn Quang Huy, chuyên gia kinh tế, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, ý nghĩa của chính sách không chỉ nằm ở số tiền thuế được giảm, mà còn giúp cải thiện dòng tiền và củng cố niềm tin cho khu vực kinh doanh nhỏ.

"Mức giảm 30% này sẽ giúp các đơn vị cải thiện dòng tiền, tăng khả năng tích lũy vốn và giảm bớt áp lực tài chính. Như chúng ta đã biết, ở Việt Nam hiện có khoảng hơn 90% là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cùng với hơn 5 triệu hộ kinh doanh. Do đó, chính sách này ban hành rất đúng và trúng đối tượng, mang lại tác động tích cực cho số đông lực lượng đang làm ăn kinh doanh hiện nay".

Theo số liệu được ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas dẫn từ dự thảo, chính sách dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 3.200 tỷ đồng năm 2026 và khoảng 3.500 tỷ đồng năm 2027. Như vậy, tổng nguồn lực hỗ trợ trong hai năm vào khoảng 6.700 tỷ đồng:

"Giải pháp này có ưu điểm nổi bật là tính hỗ trợ nhanh chóng, trực tiếp đến người nộp thuế. Trong khi đó, các giải pháp khác thường cần thêm thời gian để triển khai hoặc mất nhiều thời gian hơn để chính sách phát huy hiệu quả rõ rệt trên thực tế nền kinh tế. Đó là ưu điểm lớn nhất của chính sách này".

Ở góc độ dài hạn, chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang Huy cho rằng việc giảm một phần nguồn thu trước mắt có thể được nhìn nhận như một giải pháp “nuôi dưỡng nguồn thu”. Khi hộ kinh doanh có điều kiện lớn lên thành doanh nghiệp, doanh nghiệp nhỏ mở rộng quy mô, nền kinh tế có thêm việc làm, hoạt động sản xuất và nguồn thu mới:

"Chúng ta sẽ thu được những lợi ích lâu dài trong tương lai khi niềm tin của người dân, doanh nghiệp được củng cố và các cơ hội kinh doanh mở ra. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ có đà phát triển thành các doanh nghiệp lớn, các tập đoàn; còn các hộ kinh doanh cũng có điều kiện phát triển thành các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Qua đó, chính sách này sẽ tạo ra nguồn xung lực phát triển mới cho Việt Nam khi lực lượng kinh doanh ngày càng hùng hậu, giúp gia tăng nguồn thu tiềm năng lớn cho ngân sách trong tương lai".

Cần mở rộng quy mô để tạo lực đẩy tăng trưởng

Tuy nhiên, để chính sách đóng góp mạnh hơn cho mục tiêu tăng trưởng, vấn đề đặt ra là quy mô hỗ trợ đã đủ lớn hay chưa? Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas phân tích, so với tổng thu ngân sách năm 2025 khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, khoản hỗ trợ hơn 3.000 tỷ đồng mỗi năm chỉ chiếm khoảng 0,12%. Vì vậy, giảm 30% thuế có ý nghĩa trực tiếp với từng doanh nghiệp và hộ kinh doanh, nhưng quy mô hiện nay khó tạo tác động đột phá tới tăng trưởng của toàn nền kinh tế.

Đặc biệt, ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng/năm được cho là còn khá hẹp. Theo ông Tuấn, nếu thực sự muốn sử dụng chính sách thuế như một công cụ kích thích sản xuất kinh doanh, cần cân nhắc mở rộng diện được hưởng chính sách:

"Để chính sách đạt được mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn diện, mức độ hỗ trợ cần phải đủ lớn để tạo ra tác động rõ nét. Do đó, chúng ta có thể cân nhắc nâng ngưỡng doanh thu áp dụng miễn giảm thuế lên mức khoảng 50 tỷ đồng/năm thay vì mức đề xuất 10 tỷ đồng/năm như hiện tại".

Việc mở rộng ngưỡng doanh thu, theo chuyên gia, sẽ giúp chính sách bao phủ thêm những doanh nghiệp đang ở giai đoạn phát triển, có nhu cầu vốn lớn hơn để mở rộng sản xuất, đầu tư và tạo việc làm. Đây cũng là nhóm có khả năng chuyển phần nguồn lực tiết kiệm được từ thuế thành đầu tư mới nhanh hơn.

Các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ về thuế, kế toán, hóa đơn; xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi. Cùng với đó là hỗ trợ doanh nghiệp kết nối giao thương, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường để nguồn lực được giữ lại thực sự chuyển thành cơ hội kinh doanh.

Và nếu chính sách đủ rộng, đúng đối tượng, đi cùng cải cách môi trường kinh doanh, khoản ngân sách giảm thu trong hôm nay có thể được bù đắp bằng một lực lượng doanh nghiệp lớn mạnh hơn, nhiều việc làm hơn và nguồn thu bền vững hơn trong tương lai./.