Đủ nắng hoa sẽ nở

Có lẽ, người Hà Nội nói riêng và nhiều địa phương trên cả nước đã hơn 1 lần phải “thấp thỏm” trước những quyết sách của chính quyền địa phương về một vấn đề nào đó mang tầm ảnh hưởng diện rộng tới an sinh xã hội.

Có những quyết định được thực hiện và tạo được sự đồng thuận trong nhân dân, nhưng có những quyết sách đưa ra rồi lại phải tạm hoãn, hoặc rút lại vì chưa phù hợp với thực tế, dù được cho là sẽ mang lại môi trường sống tốt hơn. Ví dụ như quyết định triển khai vùng phát thải thấp trên toàn bộ vành đai 1 của Hà Nội bắt đầu từ 01/7.

Tất nhiên, đến thời điểm này, quyết định ấy sẽ được “thí điểm theo từng khu vực, có lộ trình, phạm vi, thời gian và đối tượng phù hợp”, như công bố của lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội vừa qua.

Trong khuôn khổ nội dung bài viết này, chúng ta hãy đề cập tới một vấn đề khác, nhưng cũng khá quen thuộc: “An sinh xã hội” và chính sách. Tất cả chúng ta đều biết rằng, khi một quyết định, chính sách nào đó được đưa ra và áp dụng cho toàn xã hội, chắc chắn sẽ không thể làm “hài lòng” tất cả, nhưng nếu nó phù hợp với đa số, đó là thành công và sẽ được ủng hộ.

Chúng ta nhớ đến việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe máy tham gia giao thông. Với thói quen cố hữu kéo dài nhiều chục năm, ban đầu cả xã hội phản đối kịch liệt, với đủ lý do. Nhưng cuối cùng, tất cả vẫn thực hiện, và bây giờ với phần đông, đã trở thành một thói quen tốt, đảm bảo an toàn cho nhiều người khi đi trên đường.

Tất nhiên, vẫn có những điều chưa thực hiện được, như mũ không đạt chuẩn, câu chuyện đó lại thuộc về trách nhiệm của nhà quản lý, và một phần ý thức của người dân.

Quay trở lại việc cấm xe máy xăng dầu vào Vành đai 1 của Hà Nội. Rõ ràng tất cả chúng ta đều nhận thấy rằng, việc sử dụng phương tiện xanh (ví dụ như xe điện, xe đạp…), thúc đẩy giao thông công cộng, hạn chế phương tiện cá nhân… là mục tiêu thực sự có ý nghĩa tốt đẹp, với mong muốn giảm thiểu ô nhiễm, mang lại một môi trường sống trong lành hơn, trước mắt là đối với người dân sinh sống trong khu vực nội đô.

Và tất cả chúng ta, những công dân Thủ đô, cần phải có trách nhiệm để thực hiện, để hướng tới.

Tuy nhiên, thực tiễn hiện tại đã chứng minh rằng, không phải tất cả đều sẵn sàng cho việc này. Chắc chắn, ai cũng biết rằng, xe máy, ô tô sử dụng nhiên liệu hoá thạch cũng chỉ là một phần của nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.

Chúng ta từng có giai đoạn, gần như tất cả người dân đều sử dụng phương tiện giao thông là xe đạp, thời điểm đó, trên thực tế, không cách xa ngày nay là bao, chỉ vài chục năm. Trên thực tế là ở thời điểm đó, không phải người dân chọn đi xe đạp vì bảo vệ môi trường, mà là vì cuộc sống, xã hội lúc đó còn rất nhiều khó khăn, xe đạp là lựa chọn duy nhất và phù hợp với thu nhập của phần đông.

Tất nhiên, khi ấy môi trường tốt hơn bây giờ khá nhiều. Nhưng không hẳn vì chúng ta đi xe đạp, hay ít xe máy, ô tô… mà vì lúc đó kinh tế chưa phát triển, nhà máy, xí nghiệp cũng chưa nhiều, cư dân đô thị cũng ít hơn.

Và rồi, tất cả rời bỏ xe đạp, chuyển sang xe máy. Lượng phương tiện cơ giới này tăng nhanh chóng đến mức quá tải, và đến nay thì ai cũng thấy rằng, chúng là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Nhưng, dù xe đạp hay xe máy, đó vẫn chỉ là vì nó đáp ứng được nhu cầu mưu sinh ở một thời điểm, khi mà cuộc sống của người dân còn rất nhiều khó khăn, rất nhiều thứ phải lo toan, thì làm sao họ có thể nghĩ đến việc bảo vệ môi trường. 

Sau một thời gian vắng bóng xe đạp, như một cách từ bỏ cuộc sống khó khăn trước kia; lựa chọn xe máy, ô tô là cách chúng ta muốn khẳng định cuộc sống đã thay đổi và tốt hơn nhiều so với vài chục năm trước. Thì nhiều người lại quay trở lại sử dụng xe đạp như một loại phương tiện thân thiện, phù hợp với nhu cầu đi lại của mình.

Từ đó, chúng ta có thể thấy rằng, một chính sách khi muốn đi vào cuộc sống, không chỉ đơn thuần là “bắt buộc”. Muốn thực hiện được, cần rất nhiều yếu tố, cả khách quan và chủ quan.

Như đã nói, việc quay trở lại sử dụng xe đạp của một bộ phận người dân, không phải bởi cuộc sống của họ lại trở nên khó khăn, mà chính bởi vì cuộc sống của họ đã trở nên tốt hơn, đầy đủ hơn, suy nghĩ của họ đã văn minh hơn, lúc này họ chọn xe đạp. Vừa là phương tiện giao thông thân thiện, vừa để rèn luyện sức khoẻ cho chính bản thân họ.

Từ đó, có thể nói rằng, khi xã hội thay đổi, văn minh lên, cuộc sống của người dân tốt hơn… tất nhiên họ sẽ không đánh đổi môi trường sống trong lành lấy những thứ ô nhiễm, ảnh hưởng sức khoẻ. Tất nhiên, không phải tất cả sẽ lựa chọn điều đó, nhưng khi phần lớn cộng đồng chọn cuộc sống văn minh hơn, thì xã hội sẽ tự khắc thay đổi.

Và khi ấy, nhưng chính sách mới, quyết định mới như hạn chế hay thậm chí là cấm xe máy, ô tô chạy xăng dầu là điều dễ như trở bàn tay.

Đủ nắng thì hoa sẽ nở thôi!