Dữ liệu và AI: Động lực bứt phá của Ngân hàng thông minh

Sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng 2026 diễn ra hôm qua tại Hà Nội đã mở ra những góc nhìn giật mình về sức mạnh của AI và Big Data.

Ngành ngân hàng bứt phá mạnh mẽ trên môi trường số

Không còn là những tệp hồ sơ dày cộp hay những hàng dài người chờ đợi tại quầy giao dịch. Bức tranh chuyển đổi số ngành ngân hàng hôm nay được phác họa bằng mô hình “Ngân hàng không giấy” và một hệ sinh thái số mở rộng khắp.

Đến giữa năm 2026, hầu hết các dịch vụ tài chính cốt lõi đều diễn ra trọn vẹn trên môi trường số. Tại các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV hay Techcombank, tỷ lệ giao dịch số đã cán mốc kỷ lục: trên 95%.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt bùng nổ với hơn 15 tỷ giao dịch, tổng giá trị đạt trên 190 triệu tỷ đồng — tăng hơn 34% về số lượng so với cùng kỳ.

Đánh giá về chặng đường 5 năm qua, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh: "Trong 5 năm qua, ngành ngân hàng đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quá trình chuyển đổi số. Thể chế cho hoạt động ngân hàng trên môi trường số dần được hoàn thiện, song song với việc nâng cấp hạ tầng thanh toán và mở rộng kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Các dịch vụ ngân hàng số phát triển mạnh mẽ và ngày càng đi sâu vào đời sống xã hội, với gần 89% người dân từ 15 tuổi trở lên đã có tài khoản thanh toán. Đáng chú ý, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt trong năm 2023 đã đạt mức ấn tượng, vượt qua 28 lần GDP".

Không dừng lại ở khối quốc doanh, các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân cũng liên tục dồn lực hàng nghìn tỷ đồng cho chiến lược "Ưu tiên AI" (AI-First) và điện toán đám mây. Dữ liệu lớn kết hợp với trí tuệ nhân tạo đang giúp các ngân hàng hiểu rõ từng hành vi khách hàng để "may đo" riêng biệt các gói tài chính.

Ông Vũ Ngọc Bồng Lai - Giám đốc Khối Chiến lược và Đổi mới sáng tạo, Ngân hàng MSB chia sẻ: "Bằng việc ứng dụng các mô hình phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI), MSB đã thực hiện cá nhân hóa toàn bộ các giải pháp ứng dụng cho từng phân khúc khách hàng khác nhau. Ngân hàng cũng thiết kế các kênh tương tác riêng biệt nhằm mang lại trải nghiệm cá nhân hóa độc đáo, giúp khách hàng có được quyền tự chủ tài chính tốt hơn và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng dịch vụ".

Sự bứt phá của dòng vốn số còn đến từ việc ứng dụng sâu rộng Đề án 06 của Chính phủ. Sự đồng hành của các tập đoàn công nghệ lớn như FPT với giải pháp xác thực qua thẻ CCCD gắn chip, hay các mô hình "AI thực chiến" và dữ liệu mở (Open Banking), đã tạo ra lá chắn an toàn và tối ưu năng suất vận hành.

Đột phá tiếp cận vốn từ nền tảng MISA Lending

Ở góc độ tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nền tảng kết nối vay vốn MISA Lending là một minh chứng sinh động. Bằng việc chuyển đổi dữ liệu kế toán, hóa đơn, dòng tiền thành dữ liệu số hóa, nền tảng này giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ngân hàng chỉ trong vài phút.

Bà Nguyễn Thị Ngoan - Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành JETPAY (Tập đoàn MISA) cho biết: "Điểm nổi bật của Misa Lending là sự nhanh chóng và tiện lợi khi người dùng chỉ mất 5 phút để hoàn thiện hồ sơ, được phê duyệt trong vòng một ngày mà không cần tài sản đảm bảo, từ đó góp phần hạn chế tối đa các rủi ro liên quan đến tín dụng đen.

Tính đến nay, Misa Lending đã kết nối thành công với 16 ngân hàng và phục vụ hơn 400.000 khách hàng trong hệ sinh thái của mình, đạt được những con số ấn tượng như tổng hạn mức cấp tín dụng đạt trên 23.860 tỷ đồng và tổng giá trị giải ngân lên tới 40.090 tỷ đồng".

Công nghệ càng phát triển, yêu cầu về an toàn thông tin và quản trị rủi ro lại càng trở nên cấp thiết. Để hiện thực hóa Chiến lược chuyển đổi số đến năm 2030, ngành ngân hàng đang tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, thiết lập phòng tuyến an ninh mạng đa lớp và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong việc làm chủ công nghệ lõi. Khai thác hiệu quả dữ liệu nhưng phải gắn liền với bảo mật thông tin khách hàng - đó chính là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển bền vững.

Khẳng định lại định hướng này, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết thêm: "Việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh điện tử và tăng cường các giải pháp xác thực, cảnh báo phòng chống gian lận đã tạo ra bước chuyển biến quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa dịch vụ trực tuyến và bảo vệ an toàn cho khách hàng".

Kỷ nguyên dữ liệu và AI không chỉ mở ra những không gian tăng trưởng mới, mà còn đang định hình nên một hệ thống ngân hàng Việt Nam: Thông minh hơn, An toàn hơn và Tối ưu hơn vì người dân và doanh nghiệp./.