Dữ liệu đất đai được liên thông: Cơ hội minh bạch, áp lực tuân thủ

Nhưng khi thông tin về từng thửa đất ngày càng đầy đủ và được liên thông, thị trường bất động sản cũng sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ hơn. Giá giao dịch thực tế có thể được kiểm chứng dễ dàng hơn, nghĩa vụ thuế cũng khó “né” hơn. Vậy điều này sẽ tác động thế nào đến người mua, người bán và doanh nghiệp bất động sản?

Số hóa giúp minh bạch thị trường bất động sản

Một trong những khâu khiến người mua bất động sản mất nhiều thời gian và không ít lo lắng là xác minh pháp lý tài sản: đất có đúng mục đích sử dụng, có vướng quy hoạch, tranh chấp hay thế chấp, còn nghĩa vụ tài chính hay không.

Khi dữ liệu đất đai được số hóa, những thông tin này đang dần trở nên dễ tiếp cận và minh bạch hơn.

Anh Nguyễn Quang Minh, một người mua bất động sản tại Hải Phòng, cho biết anh yên tâm hơn khi thông tin về nhà đất của mình đang được cập nhật nhanh chóng, chính xác trên hệ thống: "Năm ngoái tôi đã mua hai mảnh đất và một căn nhà vào khoảng tầm tháng 10 tháng 11. Mới gần đây tôi cũng rất ngạc nhiên khi thấy trên hệ thống VNeID cá nhân của tôi, các dữ liệu về giấy chứng nhận quyền sở hữu đất và tài sản trên đất đã được cập nhật đầy đủ trên VNeID. Như vậy là người dân cũng sẽ có đầy đủ những thông tin, biết được là bất động sản của mình là đã được thông tin pháp lý hợp pháp đầy đủ và những khoản thuế và phí thì cũng sẽ được nộp minh bạch, rõ ràng, đầy đủ."

Đánh giá cao về việc số hoá dữ liệu đất đai đối với thị trường bất động sản, ông Phan Quang Thắng, Chủ tịch Công ty Cổ phần G Nhà cho rằng, cơ quan quản lý có thể giảm thời gian xử lý hồ sơ, tiết kiệm chi phí quản lý và tăng tính minh bạch của thị trường bất động sản, từ đó có thể ngăn chặn các rắc rối về pháp lý, tình trạng một bất động sản bị lừa đảo bán cho nhiều người: "Đối với người dân có thể tiếp cận thông tin minh bạch, rõ ràng, có tính pháp lý, giúp loại trừ rủi ro khi mua bán giao dịch dẫn đến tranh chấp, hoặc có thể làm mất đi số tiền của người tham gia trên thị trường."

Riêng hoạt động môi giới bất động sản, yêu cầu minh bạch cũng sẽ cao hơn. Khi dữ liệu về quy hoạch, pháp lý và giao dịch được chuẩn hóa, liên thông, các thông tin môi giới cung cấp sẽ dễ kiểm chứng hơn, hạn chế tình trạng tung tin thất thiệt, tạo giao dịch ảo, găm hàng, thổi giá.

Theo ông Nguyễn Chí Thanh, Phó Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, điều này đòi hỏi các cá nhân, sàn môi giới phải siết chặt quy trình cung cấp thông tin, kiểm chứng pháp lý và chịu trách nhiệm rõ hơn với thông tin đưa ra thị trường: "Với việc chúng ta minh bạch hóa như hiện nay, chúng ta quản lý chặt chẽ như hiện nay thì và chúng ta cũng yêu cầu phải có chứng chỉ hành nghề ấy thì việc đó là nó đã loại được rất nhiều những cái đối tượng cò ấy. Chúng ta đã siết chặt chuyện đó và các nhà phát triển bất động sản chuyên nghiệp người ta cũng không bao giờ sử dụng các đối tượng như vậy. Người ta phải sử dụng đơn vị phân phối chuyên nghiệp, có đội ngũ chuyên nghiệp, có uy tín."

Minh bạch hơn, nghĩa vụ tài chính cũng rõ hơn

Không chỉ tác động đến giao dịch và hoạt động môi giới, việc dữ liệu đất đai được chuẩn hóa, liên thông cũng đặt ra những lo ngại về nghĩa vụ tài chính trong tương lai. Khi cơ quan quản lý có thể nắm rõ hơn số lượng, tình trạng sử dụng và lịch sử sở hữu bất động sản, những chính sách liên quan đến thuế, trong đó có khả năng đánh thuế đối với nhà, đất bỏ trống hoặc sở hữu nhiều bất động sản, sẽ được thị trường quan tâm nhiều hơn.

Ông Phạm Đức Toản, Giám đốc EZ Land, cho rằng đây cũng là một trong những khía cạnh cần nhìn nhận khi dữ liệu đất đai ngày càng hoàn thiện: "Việc người dân họ lo sẽ có việc là bị đánh thuế căn nhà thứ hai chẳng hạn, hoặc nhà không sử dụng. Thì đây cũng là một cái mọi người đang e ngại trong tương lai thì có thể là sẽ bị đánh thuế. Chính vì thế thì dữ liệu đất đai nó có hai mặt của nó. Thuận lợi, tuy nhiên thì là cái việc công cụ bất động sản nó là công cụ mà giữ tiền. Đấy thì bây giờ người ta sẽ những nhà đầu tư hoặc những người có về tài chính người ta sẽ quay sang người ta sẽ gọi là giữ một tài sản khác để tránh trường hợp họ bị đánh thuế."

Có thể thấy, số hóa dữ liệu đất đai đang đưa thị trường bất động sản bước vào một giai đoạn chuẩn hóa mạnh hơn. Điều này cũng sẽ thu hẹp dần những khoảng trống từng bị lợi dụng để đầu cơ, thổi giá, tạo giao dịch ảo hay trục lợi từ sự thiếu minh bạch thông tin.

Khi quy hoạch, pháp lý, giao dịch và sở hữu tài sản được kết nối, thị trường sẽ minh bạch hơn, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi các bên tham gia phải tuân thủ chặt chẽ hơn, từ cách giao dịch, cung cấp thông tin đến thực hiện nghĩa vụ tài chính./.