Phát hiện nhóm đối tượng người nước ngoài nghi hoạt động lừa đảo trên mạng
Gần 300 người nước ngoài có hành vi nhập cảnh trái phép, nghi hoạt động đánh bạc, lừa đảo trên không gian mạng.
Tuy nhiên, dù đã có nhiều tour tuyến được đưa vào khai thác, du lịch đường sông TP.HCM vẫn chưa thực sự tạo được sức bật tương xứng với tiềm năng vốn có. Vì sao một sản phẩm được đánh giá nhiều lợi thế vẫn khó giữ chân du khách?
Buổi chiều trên bến Bạch Đằng, từng chuyến buýt sông vẫn đều đặn rời bến, chở theo du khách len giữa những tòa cao ốc ven sông Sài Gòn. Trên mặt nước lộng gió, nhiều người lần đầu trải nghiệm không giấu được sự thích thú khi ngắm Thành phố từ một góc nhìn hoàn toàn khác:
“Những sản phẩm như thế này rất thú vị để cho người dân thành phố chiêm ngưỡng cảnh đẹp.”
“Ngắm nhìn thành phố từ xe buýt trên sông, mình thấy rất thú vị.”
“Đi trên sông càng đẹp hơn, mình nhìn được Sài Gòn bao quát hơn mà đi trên đường mình không thể nhìn được.”
Du lịch đường sông TP.HCM được đánh giá còn nhiều dư địa phát triển
Những cảm xúc ấy cho thấy sức hấp dẫn riêng của du lịch đường sông - loại hình mà TP.HCM đang có rất nhiều lợi thế để phát triển. Theo thống kê của UBND TP.HCM, Thành phố hiện có hơn 1.100 km luồng đường thủy đang khai thác, với hệ thống sông ngòi, kênh rạch trải rộng từ nội đô đến vùng ven. Riêng sông Sài Gòn dài khoảng 80 km, đi qua nhiều không gian đô thị, văn hóa và sinh thái đặc sắc. Từ tiềm năng đó, ngành du lịch Thành phố đã xây dựng hơn 60 chương trình tour tuyến đường thủy. Nhiều sản phẩm mới liên tục được đưa vào khai thác như du thuyền ăn tối, tour khám phá kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, tuyến kết nối Cần Giờ hay các hành trình liên tỉnh về miền Tây. Lượng khách du lịch đường thủy cũng tăng dần qua từng năm.
Thế nhưng, điều đáng nói là phần lớn du khách hiện nay mới dừng ở trải nghiệm “đi thử một lần”. Tính kết nối và khả năng níu chân du khách quay trở lại vẫn là bài toán khó. Đi dọc tuyến Nhiêu Lộc - Thị Nghè, không khó để bắt gặp những ngôi chùa cổ, các công trình tín ngưỡng hay những mảng xanh ven kênh rất phù hợp để khai thác du lịch văn hóa nhưng để đưa khách lên bờ trải nghiệm lại không hề đơn giản.
Bà Nguyễn Thị Vương - Giám đốc điều hành Công ty TNHH Thuyền Nhiêu Lộc - Thị Nghè cho biết, hạ tầng bến bãi hiện nay vẫn là trở ngại lớn đối với doanh nghiệp khai thác: “Dọc bến thành phố có rất nhiều những ngôi chùa, ngôi đền để du khách có thể đến tham quan. Tuy nhiên, việc đi lên đi xuống hiện nay còn gặp rất nhiều khó khăn.”
Không chỉ riêng tuyến Nhiêu Lộc - Thị Nghè, tình trạng thiếu bến thủy đạt chuẩn đang là điểm nghẽn chung của du lịch đường sông TP.HCM. Theo Sở Xây dựng TP.HCM, hiện toàn Thành phố mới có 37 cảng thủy hoạt động trên tổng số 108 cảng theo quy hoạch; nhiều bến thủy nội địa còn nhỏ lẻ, thiếu đồng bộ hoặc vướng thủ tục đầu tư, đất đai. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp khó mở rộng tour tuyến hay xây dựng thêm dịch vụ mới. Trong khi đó, theo các chuyên gia, điểm yếu lớn hơn nằm ở việc sản phẩm du lịch đường sông hiện vẫn chưa tạo được bản sắc rõ ràng.
Nhiều tour tuyến đường thủy tại TP.HCM đang thu hút du khách
Tiến sĩ Dương Đức Minh - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch cho rằng, lợi thế sông nước của TP.HCM đến nay vẫn chưa được khai thác tương xứng:
“Hệ thống sông ngòi kênh rạch TP.HCM rất dày đặc, đây là một thuận lợi rất lớn trong việc kết nối các điểm đến trong quá trình triển khai du lịch đường sông tại TP.HCM. Tuy nhiên, việc khai thác những giá trị sông nước một phần đang bị lãng quên, những sản phẩm chưa thực sự đồng bộ và du khách chưa thực sự kỹ hơn về sông nước.”
Một thực tế dễ nhận thấy là nhiều tour hiện nay vẫn khá giống nhau, chủ yếu dừng ở hoạt động ngắm cảnh trên sông. Trong khi đó, cảnh quan hai bên bờ chưa đồng đều, thiếu điểm dừng chân hấp dẫn, thiếu các hoạt động trải nghiệm văn hóa, ẩm thực hay mua sắm đủ đặc sắc để giữ khách ở lại lâu hơn.
Ông Vũ Anh Tuấn – chuyên gia giao thông cho rằng, để phát triển bền vững, ngành du lịch cần bắt đầu từ nhu cầu thực tế của du khách thay vì chỉ khai thác những gì sẵn có:
“Tôi thấy rằng chưa có nghiên cứu, khảo sát đánh giá về thị trường, tức là phải hỏi xem người dân cũng như du khách mong mỏi điều gì để có những khảo sát, đánh giá thông tin hết sức chi tiết. Trên cơ sở đó chúng ta sẽ biết nhu cầu thực sự của người dân và chúng ta cung cấp những sản phẩm người dân muốn chứ không phải cung cấp những thứ mà chúng ta có.”
Câu chuyện của du lịch đường sông cũng không chỉ nằm ở mặt nước. Nhiều chuyên gia nhận định, nếu hai bên bờ thiếu sức sống thì dòng sông cũng khó trở thành sản phẩm hấp dẫn.
Bà Phan Yến Ly - chuyên gia du lịch nhìn nhận, muốn phát triển lâu dài, TP.HCM cần tạo ra hệ sinh thái trải nghiệm hoàn chỉnh quanh dòng sông: “Quan trọng là chúng ta cần phải có cảnh quan 2 bên bờ và xác định được điểm đến thì mới có sản phẩm du lịch chất lượng… cần xây dựng các sản phẩm du lịch TP.HCM liên kết với các tỉnh thành Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, mới phát triển được.”
Ảnh minh họa
Ngoài câu chuyện sản phẩm, tình trạng ô nhiễm môi trường, rác thải và lục bình dày đặc trên nhiều tuyến kênh cũng đang ảnh hưởng không nhỏ đến mỹ quan và trải nghiệm của du khách. Thừa nhận những tồn tại này, bà Nguyễn Thị Thanh Thảo – Trưởng phòng Quy hoạch phát triển tài nguyên du lịch, Sở Du lịch TP.HCM cho biết, Thành phố đang từng bước tháo gỡ các nút thắt để đưa du lịch đường sông trở thành sản phẩm chiến lược đúng nghĩa.
Trong đó, ưu tiên lớn nhất hiện nay là tích hợp quy hoạch bến bãi vào quy hoạch tổng thể Thành phố, đồng thời tăng cường các sản phẩm dịch vụ dọc bờ sông và thúc đẩy liên kết vùng:
“Chúng tôi đang lấy ý kiến để tích hợp các cái quy hoạch bến bãi vào trong quy hoạch tổng thể thành phố lần này. Thứ hai, chúng tôi cũng đang kêu gọi tăng cường các sản phẩm dọc bờ và đặc biệt kêu gọi hình thành các cảng đủ chuẩn phục vụ khách du lịch. Chúng tôi đang tăng cường liên kết vùng giữa TP.HCM với Tây Nam Bộ và Đông Nam Bộ. Vì trên thực tế, luồng rạch các dòng sông nối với nhau, chúng tôi đang phối hợp với các tỉnh khảo sát các tuyến để có thể hình thành các sản phẩm đi liên vùng như vậy”
Có thể thấy, TP.HCM đang sở hữu một “mỏ vàng” về tài nguyên sông nước mà không phải đô thị nào cũng có được. Nhưng để biến lợi thế ấy thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, đủ sức níu chân du khách, Thành phố cần nhiều hơn những chuyến tàu hay tuyến buýt sông đơn lẻ. Đó phải là sự kết nối đồng bộ giữa hạ tầng, cảnh quan, dịch vụ và trải nghiệm văn hóa. Khi những điểm nghẽn được tháo gỡ, sông Sài Gòn hoàn toàn có thể trở thành “trục du lịch sống” – nơi mở ra một không gian phát triển mới cho ngành du lịch TP.HCM trong tương lai.
Đừng để dòng sông chỉ là phông nền của đô thị
Chúng ta nói nhiều về tiềm năng du lịch đường sông của TP.HCM. Bởi thành phố có hơn một ngàn cây số luồng đường thủy, có hệ thống kênh rạch dày đặc và một dòng sông đi xuyên qua trung tâm đô thị hiện đại - điều mà không nhiều nơi có được. Nhưng tiềm năng không tự biến thành sản phẩm. Một dòng sông đẹp cũng không đồng nghĩa sẽ có du lịch hay.
Các tuyến du lịch đường sông TP.HCM được kỳ vọng trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Thành phố
Vấn đề của du lịch đường sông TP.HCM không nằm ở chuyện thiếu sông. Mà là thiếu cách làm cho dòng sông trở nên có cảm xúc. Du khách có thể thích thú lần đầu khi ngồi buýt sông ngắm hoàng hôn bên Landmark 81. Nhưng sau cảm giác mới lạ ấy là gì? Một chuyến đi mà lên tàu, ngồi ngắm cảnh rồi xuống bến, rất khó khiến người ta quay trở lại lần thứ hai. Du lịch hôm nay không còn là chuyện “xem cái gì”. Mà là “trải nghiệm được điều gì”. Người ta nhớ một thành phố không phải vì con tàu chạy đẹp ra sao, mà vì thành phố đó có câu chuyện gì để kể.
Điều đáng tiếc hơn là TP.HCM đang có quá nhiều lợi thế để làm khác đi. Thành phố này nằm ở cửa ngõ kết nối Đông Nam Bộ với Đồng bằng sông Cửu Long. Nghĩa là từ một bến tàu ở trung tâm, hoàn toàn có thể mở ra những hành trình xuyên vùng, đi qua những không gian văn hóa rất khác nhau. Nhưng nhiều năm qua, câu chuyện liên kết vẫn chủ yếu nằm trên giấy.
Nguyên nhân không phải vì thiếu doanh nghiệp muốn làm. Cũng không hẳn vì thiếu du khách muốn trải nghiệm. Mà bởi dòng sông vẫn đang bị quản lý theo kiểu chia khúc. Giao thông nhìn một phần. Du lịch nhìn một phần. Quy hoạch nhìn một phần. Cuối cùng, không ai thực sự chịu trách nhiệm cho linh hồn của dòng sông cả.
Một sản phẩm du lịch đường sông hấp dẫn không được quyết định bởi số lượng tàu chạy mỗi ngày, mà bởi việc du khách có muốn dừng lại hay không. Họ cần những bến nước có câu chuyện, những không gian đủ sức níu chân, những trải nghiệm khiến người ta nhớ đến Thành phố sau khi rời đi. Nếu hai bên bờ vẫn đơn điệu, thiếu kết nối và thiếu sức sống, thì dòng sông khó có thể trở thành “tọa độ trải nghiệm” của du khách.
TP.HCM đang đứng trước một lựa chọn: hoặc tiếp tục để du lịch đường sông “lênh đênh” như một sản phẩm phụ trợ, hoặc thật sự xem đó là trục phát triển mới của đô thị. Bởi suy cho cùng, một dòng sông không thể tạo ra giá trị nếu nó chỉ dùng để… đi qua. Và du lịch đường sông cũng sẽ khó thể “cất cánh”, nếu định hướng triển vẫn còn mắc cạn ở hai bên bờ.
