Cảnh sát giao thông: Siết chặt tốc độ trên các tuyến cửa ngõ Thủ đô
Nhanh một giây, chậm cả đời – câu nói quen thuộc ấy chưa bao giờ cũ, đặc biệt là trên những tuyến quốc lộ, cao tốc cửa ngõ kết nối Hà Nội với các tỉnh miền núi phía Bắc.
Từ những chuyến biển, những chuyến tàu rời bến mỗi ngày, chính ngư dân đang trở thành lực lượng trực tiếp thực hiện và lan tỏa tinh thần tuân thủ pháp luật trên biển.
Sự thay đổi ấy bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một lần kiểm tra tín hiệu giám sát hành trình trước khi ra khơi, cập nhật đầy đủ nhật ký khai thác điện tử, hay một lời nhắc nhau không vượt ranh giới vùng biển.
Tiếng sóng biển hòa cùng tiếng máy tàu tại khu vực cảng cá Đề Gi, tỉnh Gia Lai. Trên những con tàu chuẩn bị cho chuyến vươn khơi mới, công việc của ngư dân giờ đây không chỉ là kiểm tra nhiên liệu, ngư cụ hay lương thực.
Những thiết bị giám sát hành trình, giấy tờ khai thác cũng trở thành quen thuộc trước mỗi chuyến biển. Với ngư dân Nguyễn Văn Trữ, xã Đề Gi, việc chấp hành các quy định trong khai thác đã trở thành thói quen sau nhiều năm được tuyên truyền, hướng dẫn:
“Chúng tôi tuân thủ theo quy định IUU, giấy tờ, đánh bắt hợp pháp, không xâm phạm vùng biển nước ngoài, tuân thủ để bảo vệ nguồn lợi thủy hải sản Việt Nam, không để bị phạt khi đánh bắt trên biển...”
Cảng cá Đề Gi (xã Cát Khánh, H.Phù Cát, Bình Định) - Ảnh: VOV
Không chỉ thay đổi trong suy nghĩ, nhiều ngư dân còn chủ động nhắc nhau trong mỗi chuyến biển về việc giữ kết nối thiết bị giám sát hành trình, khai thác đúng vùng nước được phép.
Ngư dân Đỗ Lanh, phường Hoài Nhơn Đông chia sẻ, những khuyến cáo của lực lượng chức năng đã trở thành hành trang quen thuộc cùng bà con ra khơi:
“Anh em trong đồn biên phòng nhắc nhở chúng tôi đi làm không xâm phạm vùng biển nước ngoài, đánh bắt trong vùng biển Việt Nam thôi. Máy giám sát thường xuyên kiểm tra xem có mất tín hiệu không, hầu như không xâm phạm vùng biển nước ngoài.”
Tại cửa biển Quy Nhơn, công tác kiểm soát tàu cá được thực hiện ngay từ thời điểm tàu chuẩn bị rời bến. Không chỉ kiểm tra điều kiện hoạt động, lực lượng biên phòng còn hướng dẫn, nhắc nhở từng chủ tàu, thuyền trưởng về các quy định cần tuân thủ trong suốt hành trình. Đại úy Lê Văn Hòa, Trạm trưởng Trạm kiểm soát Biên phòng Mũi Tấn, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Quy Nhơn cho biết:
"Khi làm thủ tục xuất nhập bến kiểm tra tín hiệu giám sát hành trình đảm bảo có tín hiệu mới làm thủ tục xuất bến cho phương tiện, khi phương tiện về nhập bến tiến hành kiểm tra các thủ tục giấy tờ, tín hiệu VMS, nếu phát hiện mất VMS trên 6 giờ sẽ tiến hành làm việc, xác minh làm rõ sự việc...”
Việc kiểm soát chặt chẽ từ bờ giúp hạn chế nguy cơ vi phạm ngay trước khi tàu ra khơi, đồng thời tạo sự thống nhất trong quản lý hoạt động khai thác thủy sản. Theo Thượng tá Phạm Bảo Ân, Phó phòng Nghiệp vụ, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai, cùng với kiểm tra, tuyên truyền được xác định là giải pháp lâu dài để nâng cao nhận thức của ngư dân:
“Thông qua công tác kiểm tra, kiểm soát kết hợp tuyên truyền đảm bảo 100% tàu cá đủ điều kiện xuất bến, trước khi xuất bến tổ chức cho chủ tàu, thuyền trưởng cam kết không vi phạm IUU, cùng với đó đẩy mạnh xử lý triệt để các trường hợp vi phạm...”
Tàu cá vào Cảng cá Đề Gi để bốc dỡ thủy sản - Ảnh minh họa: VOV
Song song với kiểm soát trên biển và tại cảng cá, việc quản lý dữ liệu khai thác cũng đang được các đơn vị từng bước hoàn thiện. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc thủy sản và hỗ trợ ngư dân thích ứng với phương thức quản lý mới.
Tại các cảng cá trên địa bàn tỉnh Gia Lai, công tác hướng dẫn ngư dân ghi chép nhật ký khai thác, từng bước tiếp cận nhật ký điện tử đang được triển khai. Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Ban Quản lý cảng cá tỉnh Gia Lai nhấn mạnh:
“Người dân đã ý thức được vấn đề về khai thác IUU và không được xâm phạm vùng biển nước ngoài, khi vào cảng tuân thủ tốt và thực hiện tốt vấn đề làm việc, đi khai thác, đảm bảo yêu cầu đề ra của cảng cá, thời gian tới chúng tôi phối hợp với liên ngành hướng dẫn thêm bà con viết nhật ký điện tử để hoàn thiện vấn đề chuyển đổi số...”
Từ những bến cá ven biển, sự thay đổi trong nhận thức của ngư dân đang tạo nên những chuyển biến rõ rệt trong hành trình xây dựng nghề cá có trách nhiệm.
Mỗi tín hiệu VMS được duy trì, mỗi chuyến biển được cập nhật đầy đủ trên nhật ký khai thác điện tử, hay mỗi chuyến tàu trở về an toàn sau hành trình đúng quy định không chỉ là việc chấp hành pháp luật, mà còn là cách ngư dân chung tay bảo vệ nguồn lợi biển, giữ gìn sinh kế lâu dài cho chính mình và những thế hệ mai sau.
Bởi để gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU, thay đổi quan trọng nhất không chỉ nằm ở những quy định trên giấy, mà bắt đầu từ sự chuyển biến trong nhận thức của từng người đi biển.
Ảnh: ChatGPT
Để góp phần ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), pháp luật đã quy định rõ những điều kiện tàu cá phải đáp ứng trước khi rời cảng.
VOV Giao thông Quốc gia sẽ giới thiệu những trường hợp tàu cá không được phép xuất bến theo quy định của Luật Thủy sản năm 2017 và Nghị định số 37/2024 của Chính phủ.
Tàu cá sẽ không được phép xuất bến khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Chưa đăng ký hoặc chưa được cấp giấy phép khai thác thủy sản theo quy định.
- Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật hoặc đăng kiểm đã hết hiệu lực.
- Chưa lắp đặt hoặc không duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình (VMS) đối với tàu thuộc diện bắt buộc.
- Thiết bị VMS bị mất kết nối, bị vô hiệu hóa hoặc không truyền dữ liệu theo quy định.
- Thuyền trưởng, thuyền viên chưa hoàn thành các thủ tục xuất bến hoặc không khai báo đầy đủ thông tin theo quy định.
Để được phép xuất bến, chủ tàu và thuyền trưởng cần:
- Hoàn thành đầy đủ thủ tục tại cảng cá hoặc đồn, trạm biên phòng.
- Duy trì thiết bị VMS hoạt động liên tục trước, trong và sau chuyến biển.
- Ghi đầy đủ nhật ký khai thác, thực hiện đúng quy định về truy xuất nguồn gốc thủy sản.
- Chỉ khai thác đúng vùng biển được cấp phép và tuyệt đối không xâm phạm vùng biển nước ngoài.
Việc kiểm soát chặt tàu cá ngay từ khi xuất bến là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm ngăn chặn vi phạm IUU. Mỗi chủ tàu, thuyền trưởng chấp hành nghiêm các quy định không chỉ tránh bị xử phạt mà còn góp phần xây dựng nghề cá có trách nhiệm, minh bạch, hướng tới mục tiêu cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo "Thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu.
