Độc đáo mô hình không gian sáng tạo trong lòng làng cổ

Bên cạnh các khu vui chơi hay điểm du lịch quen thuộc, ngày càng nhiều phụ huynh tìm đến những không gian nơi trẻ có thể tự tay làm đồ thủ công, tìm hiểu văn hóa truyền thống và khám phá lịch sử thông qua các hoạt động thực tế.

Tại Làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội), một mô hình như vậy đang thu hút khá nhiều gia đình và du khách quốc tế.

Để tìm hiểu thêm xung quanh nội dung này, VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc trò chuyện với chị Nguyễn Thị Kim Oanh, quản lý tại một mô hình không gian sáng tạo.

PV: Xin chào chị Oanh, trước hết chị có thể giúp khán giả hiểu rõ hơn, "không gian sáng tạo" trong lĩnh vực du lịch được hiểu như thế nào?

Chị Kim Oanh: Chúng tôi làm du lịch không chỉ là về lĩnh vực tham quan hay là về dịch vụ đơn thuần, mà chúng tôi còn đưa những yếu tố sáng tạo, những yếu tố về dân gian, nghệ thuật đương đại vào trong câu chuyện du lịch của mình để cho những du khách khi mà tới đây thì họ được tiếp cận một cách dễ hiểu hơn.

PV: Nếu so với việc tham quan một di tích hay làng nghề theo cách thông thường, điều gì tạo nên sự khác biệt khi du khách đến với một không gian sáng tạo như thế này?

Chị Kim Oanh: Đối với một điểm tham quan di tích bình thường thì mọi người sẽ chủ yếu được tham quan và có góc nhìn ở ngôi thứ ba nhiều hơn. Còn ở đây, mọi người được trực tiếp trải nghiệm những câu chuyện đó, tham gia vào những hoạt động đó. Và mọi người không chỉ đơn thuần là một du khách nữa, mà còn là một trong những người góp phần bảo tồn những giá trị di sản ấy.

PV: Vậy nếu một gia đình hay một nhóm bạn lần đầu đến đây, họ sẽ bắt đầu hành trình trải nghiệm như thế nào? Thông thường sẽ có những hoạt động gì?

Chị Kim Oanh: Đối với một gia đình hay một nhóm du khách thì điều đầu tiên chúng mình mang đến cho họ chính là sự khám phá. Để họ biết rằng, trước khi muốn đồng hành với một trải nghiệm nào thì trước hết họ cần hiểu về trải nghiệm đó đã.

PV: Vâng và như chị Oanh vừa chia sẻ thì điều thú vị là các workshop ở đây đều dựa trên chất liệu văn hóa của xứ Đoài. Trong quá trình tham gia, ngoài việc tự tay làm các sản phẩm thủ công, du khách sẽ được tìm hiểu thêm những câu chuyện hay giá trị văn hóa nào?

Chị Kim Oanh: Họ được lắng nghe những câu chuyện, hiểu về những giá trị ẩn sau mỗi trải nghiệm và tìm được những điểm chạm của riêng mình với từng trải nghiệm đó. Sau khi lựa chọn, sẽ có các bạn hướng dẫn trải nghiệm đồng hành, kể sâu hơn, chi tiết hơn về những chất liệu này, đồng thời cùng họ thực hiện trên các chất liệu như màu vẽ, sơn mài, khảm bạc hay bất kỳ hình thức trải nghiệm nào khác.

PV: Hiện nay đang là dịp nghỉ hè nên chắc hẳn nhiều phụ huynh rất quan tâm. Với trẻ em, các em sẽ được tham gia những hoạt động gì và mô hình này mang lại những kỹ năng hay trải nghiệm như thế nào?

Chị Kim Oanh: Các bạn sẽ tự khám phá những cảm nhận và những kỹ năng của chính mình. Bọn mình không muốn đây là một nơi mà các bạn phải đi theo bất kỳ khuôn mẫu nào cả. Các bạn sẽ dựa vào chất liệu, dựa vào những câu chuyện để tạo nên những dấu ấn cá nhân của riêng mình và được tự do sáng tạo.

PV: Còn với khách quốc tế thì sao, khi họ chưa hiểu nhiều về văn hóa Việt Nam, đơn vị có cách nào để hỗ trợ để họ vừa dễ tham gia workshop, vừa hiểu được ý nghĩa của từng hoạt động?

Chị Kim Oanh: Đối với du khách quốc tế thì đúng là rào cản ngôn ngữ và sự khác biệt về văn hóa là rất lớn. Nhưng đó cũng chính là lợi thế để khi đội ngũ chúng mình giới thiệu và cùng họ trải nghiệm, họ sẽ thấy được sự khác biệt giữa hai nền văn hóa. Có những điều rất đời thường, rất đơn giản đối với người Việt mình, nhưng trong mắt du khách quốc tế lại là những điều rất đặc biệt.

Chúng mình chỉ đơn giản mang đến những điều gần gũi nhất của cuộc sống hằng ngày, kể lại với họ một cách gần gũi, mộc mạc và dễ hiểu nhất. Chính những điều đó lại trở thành những điểm chạm sâu sắc nhất đối với du khách quốc tế.

Ở Đoài, chúng mình không làm mọi thứ theo hướng quá chuyên nghiệp hay cầu kỳ. Điều chúng mình hy vọng nhất là khi du khách quốc tế đến đây, họ sẽ hiểu thêm về văn hóa Việt Nam, có sự kết nối với con người và không gian nơi đây, từ đó thêm yêu những giá trị văn hóa truyền thống của làng quê Việt Nam.

PV: Nhiều người có thể nghĩ đây là mô hình chủ yếu dành cho trẻ nhỏ. Nhưng trên thực tế, những nhóm khách nào đang lựa chọn trải nghiệm tại đây nhiều nhất?

Chị Kim Oanh: Mọi người thường nghĩ rằng những trải nghiệm này chỉ phù hợp với các em nhỏ. Đúng là rất phù hợp với các em nhỏ, nhưng đó chỉ là một phần thôi. Thực ra, nó cũng rất phù hợp với các nhóm bạn, các gia đình hay cả du khách quốc tế.

Trong khoảng năm 2025-2026 gần đây, theo quan sát của Đoài, nhóm khách gia đình đến đây rất nhiều. Sau đó, chúng mình nhìn lại và nhận ra rằng điều khiến họ tìm đến đây không chỉ đơn thuần là vì những trải nghiệm. Trải nghiệm chỉ là một phần, còn quan trọng hơn, đây là nơi để cả gia đình, cả một cộng đồng có thể gắn kết và cùng nhau trải nghiệm.

PV: Một buổi trải nghiệm thường kéo dài bao lâu? Du khách có cần đặt lịch trước hay có thể đến và tham gia ngay? Với các đoàn đông hoặc trường học thì có thiết kế chương trình riêng không?

Chị Kim Oanh: Thường thì thời lượng của mỗi hoạt động sẽ phụ thuộc vào từng trải nghiệm. Nếu là vẽ, nặn thì sẽ ngắn hơn, khoảng 30 phút, dài lắm thì khoảng 1 tiếng, tùy vào mức độ phức tạp của trải nghiệm. Đối với trải nghiệm nấu ăn thì nếu chỉ nấu thôi sẽ ngắn hơn, còn nếu có cả đi chợ thì sẽ mất từ buổi sáng đến buổi trưa. Còn trải nghiệm xem rối bóng thì thường diễn ra trong khoảng từ 35 đến 45 phút.

PV: Một thông tin chắc hẳn nhiều người cũng rất quan tâm là chi phí. Hiện nay các workshop tại đây có mức giá như thế nào và trong đó đã bao gồm những dịch vụ gì?

Chị Kim Oanh: Các hoạt động workshop có mức giá dao động từ khoảng 100.000 đồng đến 200.000–300.000 đồng, tùy từng hoạt động. Còn nếu là một tour trọn gói thì sẽ tùy vào từng tour và những hoạt động mà mọi người lựa chọn. Mức giá thường dao động từ khoảng 300.000 đồng đến 1 triệu đồng/người, hoặc có những tour lên tới vài triệu đồng/người.

PV: Nếu lần đầu đến trải nghiệm, đặc biệt là các gia đình có trẻ nhỏ, mọi người nên chuẩn bị những gì để có một buổi trải nghiệm thuận lợi và trọn vẹn nhất?

Chị Kim Oanh: Hầu hết các trải nghiệm ở đây, chúng mình đều đã chuẩn bị sẵn mọi thứ cho mọi người rồi. Mọi người chỉ cần chuẩn bị một tinh thần thật thoải mái để đến đây, sẵn sàng thử những điều mới mẻ.

Có lẽ hầu hết các hoạt động trải nghiệm ở Đoài đều là những điều mà nhiều người ít có cơ hội thử, hoặc thậm chí chưa từng thử bao giờ. Chẳng hạn như vẽ trên ngói hay trải nghiệm xem rối bóng. Đó đều là những trải nghiệm rất đặc biệt mà Đoài mang đến. Vì vậy, mình hy vọng khi mọi người đến Đoài, điều duy nhất cần mang theo là một tâm thế thật thoải mái để tận hưởng và khám phá.

PV: Cuối cùng, sau khi hoàn thành một workshop và mang sản phẩm của mình về nhà, chị mong muốn điều gì sẽ còn đọng lại với mỗi du khách sau chuyến trải nghiệm tại đây?

Chị Kim Oanh: Mình hy vọng sau này, khi mọi người nhắc đến Đường Lâm, họ sẽ nhớ rằng: "À, mình đã từng đến Đường Lâm, đã từng nấu món này, từng vẽ trên chất liệu này, từng trải nghiệm những hoạt động này." Chứ không chỉ đơn thuần là mang về một sản phẩm hay một món quà, mà là mang theo những ký ức và trải nghiệm của chính mình.

PV: Một chuyến tham quan sẽ trở nên đáng nhớ hơn khi mỗi người được trực tiếp tham gia, được tự tay tạo nên một sản phẩm và hiểu thêm câu chuyện văn hóa phía sau những điều tưởng như rất bình dị.

Nếu quý vị đang tìm kiếm một điểm đến vừa vui chơi, vừa giúp các em nhỏ có thêm kiến thức và những trải nghiệm thực tế trong dịp hè này, thì không gian sáng tạo có thể là một gợi ý đáng để cân nhắc.