Đi lại dịp Tết, đừng... nhanh - vội - đoảng

Vậy, lực lượng chức năng có những giải pháp trọng tâm và khuyến nghị nào để bảo đảm an toàn giao thông cho người dân, du khách vui Xuân, đón Tết Bính Ngọ và Lễ hội xuân 2026?

Dịp Tết Nguyên đán là một trong những thời điểm lưu lượng phương tiện tăng đột biến trên các tuyến đường giao thông, có những cung đường, lượng phương tiện tăng gấp 2-3 lần.

Theo Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu, Tết là thời điểm chịu áp lực giao thông lớn nhất trong năm không chỉ vì mật độ phương tiện tăng cao, đặc biệt là xe cá nhân mà còn vì tâm lý tham gia giao thông đang ngày càng thay đổi, người dân thường rơi vào trạng thái vội vã về thời gian và dễ chủ quan với những rủi ro trên đường:

“Dưới góc độ nghiên cứu về tâm lý học hành vi thì chúng tôi thấy đây là giai đoạn mà con người đánh giá thấp những rủi ro nhưng lại đưa ra những quyết định nguy hiểm nhất, đặc biệt là việc lái xe sau khi đã sử dụng rượu bia hoặc cố tăng tốc vì sợ muộn giờ. Điều quan trọng nhất là mỗi người cần chủ động giảm nhịp cả về tốc độ phương tiện lẫn nhịp tâm lý”.

TS Trần Hữu Minh, Chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia phân tích, khi giao thông trên cả nước sẽ bước vào đợt cao điểm Tết, lượng phương tiện gia tăng kéo theo xác suất xảy ra va chạm, tai nạn giao thông cũng tăng theo. Do đó, những nguy cơ này cần sớm được nhận diện để chủ động phòng tránh rủi ro trên đường:

“Thứ nhất là có sự phân tâm, những lo toan cuối năm có thể khiến người lái xe bị phân tán tư tưởng rồi sự thay đổi về hạ tầng, phương tiện; nhiều người lái xe có thể lần đầu tiên đi trên những tuyến đường mới đi khi du xuân, đi lễ đầu năm hoặc là điều khiển xe mới mua trước Tết trong khi kiến thức, kỹ năng chưa nhiều. Chính sự thiếu kinh nghiệm trong môi trường giao thông phức tạp hơn đồng nghĩa với rủi ro va chạm lớn hơn”.

Áp lực giao thông dịp Tết luôn là thách thức lớn với lực lượng chức năng, đặc biệt tại những “điểm đen” ùn tắc và tai nạn trên các tuyến đường giao thông lớn. Đại úy Hoàng Tùng, Đội CSGT đường bộ số 14, Phòng CSGT, Công an TP. Hà Nội thông tin, để đảm bảo TTATGT dịp Tết Nguyên đán, Phòng CSGT, Công an TP. Hà Nội đang tăng cường triển khai đồng bộ các biện pháp tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm vi phạm trên các tuyến giao thông trọng điểm:

“Đơn vị tập trung điều tiết, phân luồng giao thông theo phương châm chủ động - linh hoạt - lấy an toàn và thông suốt làm mục tiêu cao nhất. Đồng thời, tăng cường tuần tra, kiểm soát, chủ động nắm tình hình tại các bến xe, trục đường lớn, nhất là các nút giao kết nối cao tốc được Thành ủy bổ sung trong đợt vừa qua, nhằm hạn chế phát sinh điểm đen".

Đại diện Cục Cảnh sát giao thông thông tin, yêu cầu đặt ra chung với lực lượng trong đợt cao điểm Tết Bính Ngọ 2026 là dự báo đúng và xử lý kịp thời mọi nguy cơ mất an toàn, ùn tắc và các vụ việc gây rối trật tự công cộng. Trong đó, Cảnh sát giao thông sẽ làm việc với tinh thần xuyên suốt là phục vụ nhân dân đi lại thuận lợi, an toàn.

Thượng tá Nguyễn Ngọc Mẽ, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội nhấn mạnh, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục tập trung kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông trước, trong và sau Tết; đồng thời khuyến cáo người dân tuyệt đối chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông để đón Tết an toàn, trọn vẹn:

“Để giảm thiểu ùn tắc và tai nạn giao thông, trên cơ sở rà soát các điểm ùn tắc của Thành phố, Công an Thành phố đã bố trí lực lượng để điều tiết giao thông tại các điểm thường xảy ra ùn tắc, đặc biệt là cửa ngõ Thủ đô, ra vào thành phố. Mặt khác, kiến nghị Cục Cảnh sát giao thông phối hợp công an các tỉnh lân cận để phân luồng giao thông làm sao cho các phương tiện đi đúng tuyến, đúng đường, tránh ùn tắc giao thông”.

Qua thực tiễn nhiều năm cũng cho thấy, nguyên nhân tai nạn giao thông tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán không chỉ xuất phát từ yếu tố địa hình, thời tiết mà yếu tố con người vẫn là nguyên nhân chủ yếu.

Do đó, để đảm bảo an toàn giao thông, tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra, Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an khuyến cáo nhân dân, các lái xe nghiêm chỉnh tuân thủ các quy định về trật tự an toàn giao thông, lựa chọn khung giờ phù hợp, ứng xử đúng mực và nhường nhịn nhau khi tham gia giao thông…

Dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ, giao thông trên cả nước sẽ bước vào đợt cao điểm, các nhiều tuyến đường sẽ trở nên đông đúc khi nhu cầu đi lại của người dân tăng cao.

Trong bối cảnh đó, dù còn bộn bề, dù còn nhiều lo toan nhưng mỗi người hãy tham gia giao thông bằng trách nhiệm và sự tỉnh táo để niềm vui sum họp ngày Tết được trọn vẹn, không bị gián đoạn bởi những mất mát, đau thương do tai nạn giao thông gây ra, với một thông điệp giản dị cho mỗi chuyến đi, đó là “Đi, nhất định phải về!”

Sự cẩn thận chưa bao giờ là thừa. Nhưng chẳng phải tự nhiên mà mọi người nhắc nhau: tết nhất, đi lại phải cẩn thận, phải để ý!

Tết, thời khắc người người sum họp, nhà nhà đoàn tụ. Tết, dấu mốc mà cả một năm dẫu xuôi gió thuận buồm hay nhọc nhằn lận đận, cũng đã khép lại, để bắt đầu vòng quay mới với niềm hi vọng dạt dào.

Tết, là lúc để ông bà, bố mẹ, con cái nhìn lại nhau xem một năm qua đã lớn, đã già đi ra sao, để thương nhau nhiều hơn, để mọi xa xôi trở về gần gụi. Vì thế, những sự tổn thương, mất mát xảy ra bất ngờ, sẽ chạm đến tận cùng của nỗi đau cho người thân, nếu rơi vào dịp Tết.

Các chiến dịch xử lý vi phạm về nồng độ cồn, tốc độ và các hành vi nguy hiểm cho giao thông được đẩy cao… mục đích cuối cùng không gì khác, là để nhắc nhở nghiêm khắc những ai đang mải vui, đang hưng phấn quá đà mà quên giữ gìn điều quý giá nhất, đó là an toàn tính mạng.

Nhưng, mỗi cái Tết, vẫn có vài trăm người đi không về. Hàng trăm người khác về không lành lặn, vì chấn thương nghiêm trọng do TNGT. Niềm vui ngày Tết, hi vọng ngày Tết, những ấm no ngày Tết, bị cuốn đi cùng tai nạn.

TNGT không từ trên trời rơi xuống, mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố, từ đường sá đến điều kiện ngoại cảnh và con người. Có những “tai bay vạ gió” từ sự bất cẩn của người khác, nhưng số ấy không nhiều, và đang ngày càng được loại trừ tốt hơn, nhờ nỗ lực hoàn thiện hạ tầng, ứng dụng công nghệ cảnh báo rủi ro, và các biện pháp mạnh tay trong thực thi pháp luật. Quan trọng nhất và có ý nghĩa quyết định hàng đầu, vẫn là cách mà chúng ta đi lại.

Cũng một con đường trơn ướt, nhưng với người này chỉ là khó khăn, với người kia lại thành tai họa. Một cung đường to đẹp, người này  cảnh giác, từ tốn lái xe, người kia mát ga rồi xử lý không kịp, và hối hận không kịp.

Ngày Tết, trong niềm vui phơi phới được đoàn tụ và nghỉ ngơi, trong sự hứng khởi của tiết trời mùa xuân, người ta dễ thả lỏng, dễ thiếu tập trung, dễ bị sao nhãng vào câu chuyện khi đang lái xe. Ngay trạng thái tỉnh táo bình thường, các yếu tố trên đã là nguy cơ rất lớn.

Ranh giới của sự hưng phấn đôi khi rất mong manh, và chỉ phụ thuộc vào cảm quan người lái. Một chút hưng phấn, chuyến xe thêm vui vẻ. Nhưng quá một chút, chân ga vô tình dấn mạnh thêm, an toàn bị thả trôi theo tốc độ.

Để rượu không lái, cần tiếng nói can ngăn, bàn tay níu lại của gia đình, bạn bè và sự kiểm soát bản thân trước khi vào mâm cơm ngày Tết.

Nhưng ngay cả khi rượu không lái, điều gì giữ chúng ta vững chắc ở bên này của sự kiểm soát hành vi?

Đó là sự tỉnh táo của lý trí, để biết rằng, đường xấu hay đẹp đều có nguy cơ. Ngồi lên một chiếc xe là có nguy cơ, cho mình và cho người khác. Nhận biết rủi ro, có kỹ năng để quản lý và phòng ngừa rủi ro, điều này thậm chí  khó hơn học lái.

Đó là trạng thái tĩnh lặng của đầu óc, không buồn không vui, không cho bất cứ chuyện gì phức tạp xen vào đầu khi đang lái, vì nó có thể phá vỡ sự ổn định tâm lý và đánh cắp sự tập trung của bạn.

Đó là trạng thái sẵn sàng của cơ thể, để các giác quan vận hành và phối hợp chính xác trong mỗi phản xạ, như yêu cầu cần có của thao tác lái xe.

Và, đó là một nhận biết sâu sắc về sự quan trọng, sự quý giá của chính bản thân mình. Đúng vậy, bạn là cả một kho báu. Không cần phải là ai đó cao thấp, giàu nghèo. Trạng thái bình thường của bạn đã là cả một tài sản vô giá đối với cha mẹ, vợ chồng, con cái, với những người thân yêu.

Và vì nó quý giá, nên bạn nhất định phải giữ gìn và nâng niu. Rất nhiều người, chỉ nhận ra điều này khi đã quá muộn.

Không cần vội, không cần nhanh, không cần thể hiện bất cứ điều gì khi lái xe, cũng không mải vui mà quên quy tắc nằm lòng khi đi lại. Đi, là để đến. Chỉ giản dị vậy thôi.

Đi sao thì đi, nhất định phải trở về, trong vòng tay mong chờ của gia đình, người thân. Vì bạn là vô giá!