Đề xuất sổ kế toán đơn giản cho doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh: Nên có cẩm nang số cho người dân

Để bàn luận sâu hơn về vấn đề này, phóng viên VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong.

PV: Ông đánh giá như thế nào về hướng tiếp cận mới của Bộ Tài chính trong việc tối giản các thủ tục kế toán để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp siêu nhỏ?

Ông Nguyễn Minh Phong: Tôi cho rằng việc giảm thiểu các thủ tục quản lý, đặc biệt là cắt giảm gánh nặng về nhân sự, tài chính và thời gian là bước đi rất đúng đắn và cần thiết. Thực tế khảo sát và phản ánh từ xã hội cho thấy, hầu hết các hộ kinh doanh đều rất ngại "lên" doanh nghiệp vì sợ bị quản lý chặt chẽ theo cơ chế cũ. Nếu không thay đổi các quy định vốn đang áp dụng cho doanh nghiệp lớn thì họ sẽ không mặn mà.

Chúng ta cần xác định mục tiêu đưa hộ gia đình lên doanh nghiệp không phải để tận thu thuế, mà là để tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi và bình đẳng hơn. Việc đơn giản hóa này chính là động thái trấn an các hộ kinh doanh. Nếu kết hợp thêm việc giải thích rõ ràng và có chính sách thuế hợp lý, không làm tăng chi phí thuế, thì sự đồng thuận của khu vực kinh tế này chắc chắn sẽ cao hơn.

PV: Theo dự thảo thì sổ sách kế toán sẽ được đơn giản hóa, chỉ gồm các cột số hiệu, ngày tháng, diễn giải nghiệp vụ, doanh thu và số tiền theo nhóm hàng để tính thuế. Ông đánh giá thế nào về mức độ "đơn giản hóa" này?

Ông Nguyễn Minh Phong: Đây là cách tiếp cận sát với thực tế. Nó đã có sự tham khảo thói quen ghi chép kinh doanh hàng ngày của các hộ gia đình. Thực tế, dù gọi tên là sổ cái, sổ nợ hay sổ bán hàng thì nội dung ghi chép của họ cũng chỉ xoay quanh: Ngày tháng, nhập hàng của ai, giá bao nhiêu, định bán bao nhiêu, đã thanh toán chưa... Chúng ta cần hướng tới những thao tác họ làm hàng ngày để khớp nối vào biểu mẫu quản lý mới.

Nghị quyết 68 đã nói rõ tinh thần là phải tạo ra hệ sinh thái thuận lợi, giảm thiểu chi phí để giải phóng nguồn lực, giúp họ dám nghĩ, dám làm lớn. Đây là hướng tiếp cận đúng, lấy sự thuận lợi và hài lòng của hộ kinh doanh làm mục tiêu quan trọng nhất. Chúng ta cũng sẽ không lấy cái cũ để đo cái mới.

PV: Hiện nay, ngành thuế và các địa phương cũng đang đẩy mạnh việc hỗ trợ qua email, lập các nhóm Zalo để hướng dẫn người dân. Ông thấy cách làm này hiệu quả ra sao trong việc phổ biến quy định mới?

Ông Nguyễn Minh Phong: Về nguyên tắc, tinh thần "cầm tay chỉ việc" là rất cần thiết. Việc sử dụng Zalo là một sáng kiến tốt vì tính phổ biến tại Việt Nam rất cao, khoảng 70% người dân và đặc biệt là khối kinh doanh sử dụng thường xuyên, lại tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, Zalo có hạn chế là tin nhắn dễ bị trôi và thiếu tính hệ thống. Vì vậy, bên cạnh các nhóm chat, cơ quan chức năng nên biên soạn và xuất bản các dạng "Sách điện tử" (E-book) hoặc "Cẩm nang số" về kinh doanh cho hộ gia đình/doanh nghiệp nhỏ.

Sách điện tử sẽ giúp thông tin được hệ thống hóa đầy đủ, đồng bộ hơn, tránh việc người dân phải lội lại tìm tin nhắn cũ. Ngoài ra, cũng cần lưu ý đến vấn đề dung lượng lưu trữ miễn phí của Zalo để đảm bảo các tài liệu, dữ liệu kinh doanh quan trọng không bị mất mát trong quá trình trao đổi.

PV: Cảm ơn ông về những chia sẻ rất cụ thể vừa rồi!