Giá xăng dầu đồng loạt tăng
Trong kỳ điều hành ngày 16/7, giá xăng dầu tăng. Trong đó, xăng tăng 550-630 đồng/lít.
Đây là đề xuất đáng chú ý trong dự thảo Thông tư về chính sách khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ công tác dân số đang được Bộ Y tế lấy ý kiến.
Ảnh minh họa: ChatGPT
Với mục tiêu duy trì mức sinh thay thế, Bộ Y tế đề xuất các địa phương xây dựng chính sách khen thưởng, hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật với các xã có tỉ lệ phụ nữ sinh đủ hai con đạt từ 60% trở lên.
Theo dự thảo, các địa phương có thể lựa chọn hình thức khen thưởng một lần hoặc theo các mốc duy trì thành tích như 3 năm, 5 năm liên tục phù hợp với điều kiện thực tế và mục tiêu dân số
Nhằm giảm sự mất cân bằng giới tính khi sinh, theo Dự thảo Thông tư, các địa phương được đề xuất xây dựng các chính sách khuyến khích dành cho gia đình sinh hai con gái, nuôi dạy con khỏe mạnh, dạy con ngoan, học giỏi.
Ngoài việc tôn vinh, biểu dương, các địa phương có thể miễn, giảm học phí; hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh; hỗ trợ sữa học đường; hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế và nhiều hình thức hỗ trợ khác.
Ngoài các chính sách về giáo dục, y tế, những gia đình tiêu biểu còn có thể được biểu dương, khen thưởng. Trẻ em gái thuộc hộ nghèo, cận nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, ven biển, hải đảo và khu vực biên giới được ưu tiên thụ hưởng.
Bên cạnh việc hỗ trợ các gia đình, Bộ Y tế cũng đề xuất khen thưởng những xã có 100% thôn, tổ dân phố đưa nội dung không lựa chọn giới tính thai nhi, không trọng nam hơn nữ vào hương ước, quy ước.
Các cơ sở y tế thực hiện nghiêm quy định cấm lựa chọn giới tính thai nhi, tích cực tham gia truyền thông và tập huấn cũng có thể được khen thưởng bằng tiền hoặc hiện vật.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam vẫn đối mặt với tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài. Theo kết quả điều tra biến động dân số, tỷ số giới tính khi sinh của cả nước năm 2024 là 111,4 bé trai trên 100 bé gái, cao hơn đáng kể so với mức cân bằng tự nhiên khoảng 106.
Tình trạng này tập trung chủ yếu tại các tỉnh phía Bắc, đặc biệt là khu vực đồng bằng sông Hồng, nơi nhiều địa phương ghi nhận tỷ số lên tới 118 bé trai trên 100 bé gái.
Theo dự báo của cơ quan thống kê, nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, đến năm 2034, Việt Nam có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi từ 15 đến 49. Con số này có thể tăng lên 1,8 triệu vào năm 2059.
Tình trạng trên có nguy cơ gây mất cân đối trong cấu trúc dân số, làm gia tăng số nam giới khó kết hôn và kéo theo nhiều hệ lụy xã hội.
Bộ Y tế cho biết, nhiều địa phương đã triển khai các mô hình khuyến khích và bước đầu tạo chuyển biến về nhận thức bình đẳng giới.
Tại Tây Ninh, nội dung kiểm soát mất cân bằng giới tính đã được đưa vào hương ước, quy ước. Trong hai năm 2023-2024, địa phương này đã khen thưởng hàng trăm ấp với tổng kinh phí hơn 1,3 tỷ đồng.
Hưng Yên đã biểu dương hơn 100 gia đình sinh con gái chăm ngoan, học giỏi. Hải Phòng thưởng 5 triệu đồng cho các gia đình có con gái thành đạt. Khánh Hòa và Sơn La lồng ghép nội dung này vào các phong trào xây dựng gia đình hạnh phúc.
Theo bác sĩ Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Truyền thông - Giáo dục, Tổng cục Dân số, nay là Cục Dân số, tâm lý chuộng con trai vẫn còn phổ biến trong khi mức sinh của Việt Nam đã giảm xuống còn 1,91 con trên một phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế.
Khi mỗi gia đình chỉ sinh một hoặc hai con, nhu cầu lựa chọn giới tính thai nhi càng gia tăng. Quan niệm phải có con trai để nối dõi, cùng với việc dễ tiếp cận các kỹ thuật chẩn đoán giới tính trước sinh, là những nguyên nhân khiến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài.
Theo Bộ Y tế, các chính sách hỗ trợ gia đình sinh con gái không nhằm khuyến khích sinh con theo giới tính, mà hướng đến xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ, nâng cao vị thế của trẻ em gái và góp phần đưa tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái vào năm 2030.
