Để chặn đứng tai nạn thảm khốc ban đêm

Do đó, các biện pháp phòng ngừa cần được triển khai nhằm kết hợp hiệu quả nhất giữa giải pháp công nghệ và việc thực thi chính sách sẽ giúp chấn chỉnh vi phạm, góp phần giảm đáng kể tai nạn giao thông.

Xe khách chạy đêm thường là các dòng xe giường nằm hoặc limousine hoạt động trên tuyến cố định có thời gian di chuyển từ 4 tiếng trở lên. Đặc điểm chính của loại hình này là di chuyển khi trời tối tầm quan sát của lái xe bị hạn chế so với ban ngày. Vì vậy việc xử lý mọi tình huống nhất là những tình huống bất ngờ sẽ trở nên khó khăn hơn.

Thứ hai, ban đêm đường thường sẽ vắng hơn, nên lái xe sẽ sinh tâm lý chủ quan chạy nhanh hơn, dễ vi phạm các quy định về an toàn hơn ban ngày. Hơn nữa, buổi đêm, lái xe thường khó tỉnh táo, dễ buồn ngủ cộng thêm hành khách lúc này cũng ngủ say, không khí tĩnh lặng càng làm cho tài xế dễ chìm vào giấc ngủ trắng hơn.

Khi rà soát các vụ tai nạn giao thông vào ban đêm có thể thấy rằng, có những điều có thể điều chỉnh được ở cả cấp độ pháp lý và tổ chức giao thông. Về mặt quy định pháp luật và cũng như về tổ chức giao thông thì vấn đề đầu tiên cần đặt ra là quản lý tốc độ phương tiện vào ban đêm. Về nguyên tắc, tốc độ giới hạn lái xe ban đêm phải thấp hơn ban ngày, đặc biệt tại các cung đường phức tạp hoặc từng xảy ra tai nạn vào ban đêm.

Hiệp hội Vận tải Hà Nội từng kiến nghị hạn chế tốc độ chạy xe ban đêm, đặc biệt quan tâm đến xe giường nằm và xe khách. Theo đề xuất của tổ chức này, tốc độ tối đa đối với xe vận tải hành khách trên 16 chỗ ngồi khi lưu hành trên quốc lộ, tỉnh lộ khung giờ 21h đến 4h sáng nên được hạn chế ở mức 50 - 60km/h. Quy định này đặc biệt quan trọng với xe khách, xe tải nặng, những phương tiện mà khi xảy ra sự cố tai nạn thì thường để lại hậu quả rất lớn.

Tuy nhiên, từ khi có đề xuất này đến nay, vấn đề quy định về tốc độ cho phương tiện chạy đêm vẫn chưa điều chỉnh trong khi các rủi ro vẫn luôn tiềm ẩn. Do đó, các giải pháp hữu hiệu để hạn chế tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra ban đêm cần sớm được tính tới dựa trên đặc thù về thời gian di chuyển, đặc điểm của phương tiện để đảm bảo sự cân bằng giữa an toàn giao thông và hiệu quả vận tải.

Đơn cử như doanh nghiệp phải quan tâm đến chế độ an uống nghỉ ngơi cho lái phụ xe, đảm bảo sức khỏe cho lái xe điều khiển phương tiện chạy ban đêm; có thể xem xét rút ngắn thời gian đổi ca trong đêm để đảm bảo sức khỏe cho người lái xe; đồng thời có sự đầu tư thỏa đáng cho các kênh thông tin trực tiếp để cảnh báo, lưu ý tới lái xe những yếu tố đảm bảo di chuyển an toàn trong đêm khuya.

Về mặt hạ tầng và giám sát, thì cần tiếp tục tăng cường các thiết kế để nâng cao an toàn giao thông vào ban đêm như đinh phản quang, sơn phản quang... Có thể ứng dụng thêm các thiết kế mới như vạch gờ giảm tốc rãnh âm dọc theo dải phân cách. Đây là những giải pháp về hạ tầng với chi phí thấp nhưng có hiệu quả cao để lái xe khi buồn ngủ, đi lệch làn được cảnh báo và điều chỉnh kịp thời.

Bên cạnh đó, việc khai thác dữ liệu thời gian thực từ thiết bị giảm sát hành trình và camera trên xe để cảnh báo, xử lý ngay các vi phạm chạy qua tốc độ hoặc quá thời gian làm việc đều là những giải pháp mang lại hiệu quả cao.

Về phía doanh nghiệp, các đơn vị cần sớm trang bị thiết bị cảnh báo ngủ gật đồng bộ với quy trình quản lý sức khỏe lái xe. Nếu như phát hiện tài xế có nguy cơ mất tập trung qua thiết bị này thì bộ phận quản lý an toàn giao thông, bộ phận điều hành phải lập tức yêu cầu lái xe dừng lại nghỉ ngơi.

Nếu doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ trách nhiệm này thì cơ quan quản lý cần có cơ chế liên tục rà soát, phát hiện và xử phạt đối với doanh nghiệp để buộc doanh nghiệp phải chủ động vào cuộc.

Sự kết hợp giữa quy định pháp luật chặt chẽ với hạ tầng giao thông an toàn hơn cùng công nghệ giám sát hiện đại với quy trình quản lý chặt chẽ của cơ quan quản lý; nâng cao trách nhiệm quản lý của doanh nghiệp sẽ là những giải pháp rất hiệu quả và có ý nghĩa quan trọng để có thể giúp kéo giảm tai nạn giao thông ban đêm trên các cái tuyến đường hiện nay.